II SA/Rz 1225/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 21 września 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wygaszenia trwałego zarządu - postanawia - I. przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie zwolnienia od połowy kosztów sądowych, II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. M. K. wezwany został do uiszczenia wpisu w wysokości 200 zł od jego skargi na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wygaszenia trwałego zarządu. W odpowiedzi złożył wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Podał, że przedmiotowa sprawa jest dla niego bardzo skomplikowana, a nie posiada on dostatecznej wiedzy i umiejętności, by samodzielnie bronić swoich praw. Zwrócił uwagę, że ma ponad 70 lat. Jego stan zdrowia jest zły. Wspólne gospodarstwo domowe tworzy z żoną i studiującym synem. Ich majątek to dom w stanie surowym o pow. 130 m.kw. oraz nieużytkowana nieruchomość rolna o pow. 5,20 ha. Rodzina utrzymuje się z renty pobieranej przez wnioskodawcę w wysokości 885 zł, renty jego żony w kwocie 949 zł oraz dochodu uzyskiwanego z prowadzonej sezonowo przez żonę strony działalności gospodarczej. Wydatki rodziny są następujące: czynsz najmu mieszkania – 227 zł, energia elektryczna i opał – 270 zł, leczenie – 100 zł, utrzymanie studiującego syna – 950 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Analiza przedstawionych przez skarżącego informacji doprowadziła do wniosku o potrzebie udzielenia mu wsparcia ze środków publicznych w określonym w sentencji niniejszego postanowienia zakresie. Uznano mianowicie, że zasadnym tj. adekwatnym do sytuacji rodzinno-materialnej strony jest zwolnienie jej od połowy kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Ich aktualna wysokość to 200 zł z tytułu wpisu od skargi. Na dalszym etapie postępowania mogłaby zaś powstać konieczność poniesienia kolejnych kosztów, w których najbardziej prawdopodobne to ewentualna opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia wraz z jego uzasadnieniem (w razie oddalenia skargi) oraz wpis od skargi kasacyjnej (100 zł). Zwolnienie skarżącego od połowy tych opłat umożliwi mu dostęp do sądu bez jednoczesnego powstania uszczerbku w koniecznym utrzymaniu jego i pozostałych domowników. Zwrócenia uwagi wymaga bowiem, że M. K. to osoba o złym stanie zdrowia, z czym łącza się comiesięczne wydatki na leczenie w kwocie 100 zł. Sporym obciążeniem dla domowego budżetu jest wydatek na utrzymanie studiującego syna wnioskodawcy (950 zł). Z drugiej jednak strony należy też uwzględnić fakt, iż wnioskodawca posiada majątek w postaci zarówno domu w stanie surowym o pow. 130 m.kw., jak też nieruchomość rolną o pow. 5,20 ha. Okoliczność w postaci posiadania powyższego majątku nieruchomego przesądza o niemożności wsparcia strony w większym zakresie niż określony w sentencji niniejszego postanowienia. Nadto, należy podnieść, że stopień skomplikowania sprawy jest obojętny z punktu widzenia przewidzianych przez ustawodawcę przesłanek przyznania prawa pomocy. Najogólniej rzecz biorąc, przesłanki te mają ekonomiczny charakter, dotycząc dochodów i majątku wnioskodawcy. Poza tym, uczestnictwo zawodowego pełnomocnika na obecnym etapie postępowania nie jest wymagane przez ustawę z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwaną dalej "P.p.s.a.", a sąd z urzędu bierze pod uwagę wszelkie uchybienia, których dopuściły się organy w postępowaniu administracyjnym (art. 134 § 1 P.p.s.a.). W świetle art. 245 § 2 P.p.s.a., prawo pomocy w całkowitym zakresie (a zatem obejmujące zarówno zwolnienie od kosztów sądowych, jak i ustanowienie zawodowego zastępcy prawnego) może zostać przyznane osobie, która wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Z kolei częściowe prawo pomocy, a więc zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie radcy prawnego przeznaczone jest dla osoby, która wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Uwzględniając wszystko powyższe uznano, że skarżący ma możliwość partycypowania w kosztach niniejszego postępowania, bowiem wynika to już z samej treści jego wniosku, w którym zaznaczył, że ubiega się tylko o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, nie wskazując dokładnie zakresu. Na powyższą zdolność wskazuje także podany wyżej stan majątkowy wnioskodawcy tzn. fakt posiadania domu w stanie surowym oraz nieruchomości rolnej o stosunkowo dużej powierzchni – 5,20 ha. Wprawdzie skarżący podał, że nie jest ona użytkowana, jednakże okoliczność ta nie może przemawiać za uwzględnieniem jego żądania, bowiem świadczy o braku należytego wykorzystywania swojego mienia celem poprawy sytuacji finansowej. Dlatego orzeczono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.