II SA/Rz 1228/10

PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-03-28

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni może uzyskać ustanowienie adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym ze względu na brak możliwości poniesienia kosztów pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wnioskodawczyni, której sytuacja materialna nie pozwala na pokrycie kosztów adwokata bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania jej i rodziny, ma prawo do ustanowienia adwokata z urzędu na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Decyzja o ustanowieniu adwokata nie obejmuje wskazania konkretnego pełnomocnika, co należy do kompetencji samorządu adwokackiego.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni R. R. złożyła wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym skargi na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej. Wskazała, że jej i męża dochody emerytalno-rentowe nie pozwalają na pokrycie kosztów adwokata bez uszczerbku dla utrzymania rodziny, która obejmuje także bezrobotnego syna. Przedstawiła dokumenty potwierdzające trudną sytuację finansową i zdrowotną.
Rozstrzygnięcie
Przyznał wnioskodawczyni prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. R. o ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2010 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej postanawia przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata. Skarżąca R. R. podnosząc, że dochody jej i męża "nie wystarczają na pokrycie kosztów adwokata", zwróciła się pisemnie o jego ustanowienie ze wskazaniem, aby jeżeli to możliwe, był to adwokat, który reprezentował ją /w ramach prawa pomocy/ przy poprzednim rozpoznaniu sprawy, tj. M. U. (wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2010 r. WSA w Rzeszowie uchylił zaskarżoną przez R. R. decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2009 r. Nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2009 r. Nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia u niej choroby zawodowej). Wniosek o ustanowienie adwokata R. R. podtrzymała w złożonym następnie w wyniku wezwania urzędowym formularzu PPF. Wg zawartego w nim uzasadnienia, na jego wynajęcie nie pozwala jej sytuacja materialna. Źródłem dochodów są pobierane przez nią i męża świadczenia emerytalno – rentowe w wysokości odpowiednio 1252 i 1070 zł. (netto), z czego miesięczne wydatki na tzw. media wynoszą ok. 410 zł., zakup leków ok. 520 zł., żywności ok. 1000 zł., utrzymanie samochodu (Polonez rok prod. 1992) – 100 zł., kwotę 360 zł. pochłania zakup opału, ubezpieczenie domu oraz osobiste skarżącej i męża. Na ich utrzymaniu aktualnie pozostaje także bezrobotny syn. Posiadany przez nich majątek obejmuje dom o pow. 121 m² wraz z 10-arową działką na której jest posadowiony oraz 2 niezagospodarowane działki rolne o pow. 4 i 13 arów. W wykonaniu wezwania do złożenia dodatkowego oświadczenia i dokumentów źródłowych wnioskodawczyni składając to oświadczenie przedłożyła równocześnie kolejny formularz PPF (zakwalifikowano go jako uzupełnienie poprzedniego) oraz kserokopie: - wyciągu z rachunku bankowego męża z ujemnym saldem na 7 marca 2011 r. 2463 zł. i swojego, z saldem na ten sam dzień w wysokości 8,90 zł., - decyzji z dnia 2 listopada 2010 r. o przyznaniu jej specjalnego zasiłku celowego w kwocie 100 zł. na koszty leczenia, - faktur za gaz, energię elektryczną, wodę i kanalizację, wywóz śmieci, telefon, tv i internet (suma widniejących na nich kwot odpowiada deklarowanym wcześniej we wniosku PPF wydatkom za tzw. media), - orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 19 listopada 2002 r. o zaliczeniu jej na stałe do znacznego stopnia niepełnosprawności oraz orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 28 października 2009 r. o ustaleniu jej niezdolności do samodzielnej egzystencji do 31 października 2011 r. w związku ze stanem narządu wzroku. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Wniosek o ustanowienie zastępcy prawnego w osobie adwokata dotyczy przyznania częściowego prawa pomocy, czego warunkiem jest wykazanie przez osobę wnioskującą braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Ocena sytuacji materialnej R. R. dokonana na podstawie okoliczności wskazanych we wniosku PPF, dodatkowym oświadczeniu i przedstawionych załącznikach prowadzi do stwierdzenia, że pomimo korzystania przez nią z uwagi na przedmiot sprawy z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych (art. 239 pkt 1 c powołanej ustawy), ustanowienie fachowego pełnomocnika z wyboru przekracza jej możliwości finansowe. Wiąże się to przede wszystkim z wysokością ponoszonych przez nią oraz pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym męża i syna wydatków, które praktycznie bilansują się z uzyskiwanymi dochodami. Większość z tych wydatków dotyczy zaspokojenia bieżących i koniecznych potrzeb życiowych, których praktycznie nie da się w znaczący sposób ograniczyć czy czasowo wyeliminować w celu poczynienia niezbędnych oszczędności na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Oprócz wydatków na zakup żywności i opłaty, znaczącą pozycję wśród nich zajmują koszty leczenia skarżącej i jej męża (stan zdrowia wnioskodawczyni potwierdzają załączone do wniosku PPF orzeczenia). Mimo sygnalizowanego przez skarżącą podejmowania przez jej syna dorywczych prac zarobkowych, nie sposób pominąć faktu jego aktualnego bezrobocia i pozostawania na utrzymaniu rodziców. Nie najlepszą sytuację finansową potwierdza ujemne saldo rachunku bankowego męża skarżącej oraz korzystanie przez nią ze wsparcia pomocy społecznej. Skoro zatem celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania z wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień, a wygospodarowanie przez R. R. środków na ustanowienie zastępcy prawnego z wyboru jest niemożliwe bez narażania jej i członków rodziny na uszczerbek w koniecznym utrzymaniu, uzasadnione jest ustanowienie dla niej w ramach tego prawa adwokata. Decydujące znaczenie w tym zakresie ma faktyczny brak możliwości poniesienia przez nią związanych z tym kosztów, co pozwala na skuteczne ubieganie się o jego ustanowienie. Jednocześnie wyraźnego podkreślenia wymaga, że w wyniku rozpoznania wniosku o przyznanie adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym decyduje się jedynie o ustanowieniu bądź odmowie jego ustanowienia. Wyznaczenia natomiast konkretnego adwokata do prowadzenia sprawy dokonują właściwe organy samorządu zawodowego adwokatów (w niniejszej sprawie Okręgowej Rady Adwokackiej w R.), która to czynność pozostaje w sferze ich wyłącznej kompetencji. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło