II SA/Rz 1229/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2014 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. G., G. C., K. S., A. B., S. C., L. C., M. Ż. oraz A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia w postaci budowy centrum handlowego - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. Wezwany do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia w postaci budowy centrum handlowego, M. G. zgłosił - na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy (PPF) - żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. Umotywował powyższe bardzo ciężką sytuacją materialną, w której obecnie się znajduje. Jest bowiem osobą bezrobotną prowadzącą wspólne gospodarstwo domowe w mieszkaniu o powierzchni 70 m. kw. wraz z również bezrobotnym ojcem. Obydwoje nie posiadają zasobów pieniężnych, jak też przedmiotów wartościowych. Jedynym źródłem ich utrzymania jest świadczenie emerytalne uzyskiwane przez ojca w wysokości 1 200 zł. W związku z brakiem dostatecznych informacji dotyczących stanu majątkowego, dochodów i możliwości płatniczych wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia danych w tym zakresie przez wskazanie wysokości netto świadczenia emerytalnego ojca, średnich miesięcznych wydatków na utrzymanie rodziny i mieszkania, z tytułu korzystania z telefonu oraz podania, czy domownicy posiadają pojazdy mechaniczne. Przedmiotowe wezwanie dotyczyło także nadesłania wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego ojca rachunków bankowych. Wskazano w nim, że należy go wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia, podając równocześnie rygor rozpoznania złożonego wniosku w oparciu dotychczas przedstawione dane. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru powyższego wezwania doręczone ono zostało adresatowi dnia 28 stycznia 2014 r., a to przy uwzględnieniu regulacji art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Przepis ten przewiduje, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 (tj. do rąk adresata bądź dorosłego domownika), pismo to składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej, dokonując jednocześnie zawiadomienia o tym fakcie oraz o możliwości jego odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia. W przypadku niepodjęcia pisma w tym siedmiodniowym terminie pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości jego odbioru - w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia. Upływ ostatniego dnia z czternastodniowego okresu przechowywania pisma w placówce pocztowej uprawnia do przyjęcia skutku doręczenia. W przypadku wezwania kierowanego do M. G., z uwagi na niezastanie go w miejscu zamieszkania, doręczyciel dokonał w dniu 14 stycznia 2014r. tzw. awizacji przesyłki, następnie zaś wobec braku jej odbioru w siedmiodniowym terminie, dokonana została dnia 22 stycznia 2014 r. następna awizacja przedmiotowej przesyłki. Do dnia 28 stycznia 2014 r. przesyłka ta nie została odebrana przez adresata, co oznacza, że w tym właśnie dniu nastąpiło jej skuteczne doręczenie. Trzeba w tym miejscu podnieść, że przedmiotowe wezwanie skierowane zostało na adres skarżącego podany tak w skardze, jak i w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada ponoszenia przez jego strony kosztów związanych z udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej, co wynika z brzmienia art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." Regulacjami szczególnymi, o których mowa w powołanym przepisie są te przewidziane w art. 243 i nast. P.p.s.a., stanowiące o instytucji prawa pomocy. Wedle art. 245 § 1 P.p.s.a. może być ono przyznane bądź w całkowitym bądź w częściowym zakresie. W tym drugim przypadku obejmuje ono zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawa pomocy w tych ostatnich granicach domaga się M. G., ubiegając się o zwolnienie od kosztów sądowych (opłat sądowych i wydatków). Udzielenie takiego wsparcia uzależnione zostało przez ustawodawcę od wykazania przez składającego wniosek, że nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o czym stanowi art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Wnioskodawca winien więc w sposób szczegółowy zobrazować swoją aktualną sytuację rodzinną, dochodową i majątkową tak, by możliwa była należyta ocena w tym przedmiocie. Ułatwieniem dla wnioskodawcy w tym względzie jest przewidziany w art. 255 P.p.s.a. instrument w postaci wezwania o podanie dodatkowych danych i przedłożenie dodatkowych dokumentów. Ubiegając się o wsparcie Państwa, strona winna zatem podjąć właściwą współpracę z Sądem. Jej brak bądź też niewystarczający rozmiar mogą wskazywać na niechęć wnioskodawcy do ujawnienia swej sytuacji materialnej, co może z kolei rodzić wątpliwości co do prawdziwości dotychczas podanych w tym zakresie twierdzeń. Skutkować także może przyjęciem, że wnioskodawca nie wykazał, że jego sytuacja uzasadnia zastosowanie wobec niego instytucji prawa pomocy w żądanym zakresie. Należy mieć bowiem na uwadze, że środki, z których finansowane jest przedmiotowe wsparcie mają publiczny charakter, co determinuje konieczność ich racjonalnego wydatkowania i wyjaśnienia wszelkich wątpliwości co do okoliczności decydujących o ich uruchomieniu. Stanowisko powyższe znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym, wedle którego niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia oraz dokumentacji dotyczącej jej sytuacji materialnej uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lipca 2011 r. o sygn. akt II OZ 650/11, LexPolonica nr 2805478). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że wniosek M. G. nie zasługuje na uwzględnienie. Wyżej wymieniony podał w nim bowiem bardzo lakoniczne informacje w odniesieniu do danych istotnych w aspekcie przesłanki przyznania prawa pomocy. Celem zatem uzyskania pełniejszej wiedzy w tym zakresie wezwano stronę do podania szczegółowo wymienionych informacji i dokumentów. Wezwanie to pozostało jednakże bez żadnej odpowiedzi. Nie ma przy tym jakiegokolwiek znaczenia, że doręczenie tego wezwania nastąpiło w trybie art. 73 P.p.s.a., a zatem nie bezpośrednio do rak adresata. Jest to bowiem równoprawny z wyżej wymienionym sposób doręczenia, które – jak już wyżej wskazano – nastąpiło na adres wskazany przez wnioskodawcę tak w skardze, jak i w złożonym wniosku. Z podanych powodów odmówiono przyznania M. G. prawa pomocy. Pomimo stosownego wezwania nie wyjaśnił on bowiem w należyty sposób okoliczności istotnych z punktu widzenia jego możliwości płatniczych. Podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.