II SA/Rz 123/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu prawa jazdy postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych. J. S. wezwany do uiszczenia wpisu w kwocie 200 zł. od wniesionej przez siebie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2008 r. Nr [...], wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na obowiązującym w tym zakresie urzędowym formularzu PPF zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku powołał się na trudną sytuację materialną, która nie pozwala mu uiścić wpisu od skargi. Wg zawartego we wniosku oświadczenia, skarżący zamieszkuje z żoną w domu o pow. 50 m². Jest także współwłaścicielem w ½ części nieruchomości rolnej o pow. 4,79 ha, z której całkowity dochód wg załączonego zaświadczenia z urzędu gminy został oszacowany na kwotę 1932 zł. rocznie. Jedyne źródło ich bieżących dochodów stanowi pobierana przez skarżącego renta w wysokości 586 zł. brutto / 520 zł. netto (wysokość świadczenia potwierdza załączony odcinek przekazu pocztowego za m-c luty 2009r.). W odpowiedzi na skierowane do skarżącego wezwanie oświadczył on dodatkowo, iż: - miesięczne wydatki na żywność wynoszą 300 zł., zaś opłaty za energię elektryczną 200 zł./2-m-ce (brak gazu, woda ze studni), - żona skarżącego jest rolnikiem, nieruchomości rolne stanowią w większości pastwiska z niewielką działką gruntu ornego, dopłaty do produkcji rolnej wynoszą ok. 3 tys. zł./rok, - jedyny posiadany przez skarżącego pojazd mechaniczny to ciągnik rolniczy. Stosownie do załączonej kserokopii decyzji z dnia 25 lutego 2009 r., żona skarżącego na okres od 1 lutego do 31 maja 2009 r. ma przyznany zasiłek okresowy z pomocy społecznej, u przyczyn czego leży jej długotrwała choroba. Rozpoznając założony wniosek stwierdzono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych na które składają się opłaty sądowe: wpis i opłata kancelaryjna oraz zwrot wydatków wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej po wykazaniu przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z powyższym przyznanie prawa pomocy podyktowane jest przede wszystkim oceną możliwości finansowych osoby wnioskującej, dokonywanej z uwzględnieniem sytuacji majątkowej oraz dochodów i wydatków jej oraz osób, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Na tej podstawie wniosek J. S. uznano za uzasadniony i mający oparcie w przedstawionych przez niego okolicznościach, w tym przede wszystkim wysokości uzyskiwanych przez niego dochodów, które są czynnikiem decydującym o możliwości poniesienia kosztów postępowania. Głównym ich źródłem jest pobierane przez skarżącego świadczenie rentowe, stanowiące podstawę utrzymania jego i żony. W tym znaczeniu kwotę 520 zł. miesięcznie trudno jest uznać za wystarczającą do pokrycia wszystkich wydatków związanych z niezbędnych utrzymaniem dwóch osób, w tym chociażby do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Świadczy o tym bardzo skromna kwota przeznaczana przez skarżącego i jego żonę na zakup żywności oraz uzyskiwane wsparcie z ośrodka pomocy społecznej, co jak wynika z załączonej decyzji pozostaje w związku ze złym stanem zdrowia żony skarżącego i bardzo prawdopodobnym w tej sytuacji brakiem środków na leczenie. W tym kontekście należy także przyjąć, iż bez znaczącego wpływu na ich sytuację materialno bytową i możliwości płatnicze skarżącego pozostaje posiadanie gospodarstwa rolnego i uzyskiwane przez to dopłaty. Prowadzenie tego gospodarstwa nawet w niewielkim zakresie jest zapewne i tak konieczne do pozyskania dodatkowych produktów żywnościowych, co również wymaga pewnych nakładów finansowych. Uwzględniając przy tym potrzebę opłacenia rachunków za energię elektryczną i doraźnych zakupów odzieży czy środków czystości należy uznać, iż w obecnej sytuacji wnioskodawca nie posiada żadnych realnych możliwości wywiązania się z obowiązku poniesienia kosztów sądowych. Skutkuje to przyznaniem mu prawa pomocy w pełnym objętym wnioskiem zakresie. Odmienne uznanie byłoby równoznaczne z pozbawieniem go prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, o czym nie może bezpośrednio przesądzać jego sytuacja majątkowa i możliwości płatnicze. Z tej przyczyny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.