II SA/Rz 1233/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Marcin Kamiński /spr./ WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 marca 2020 r. sprawy ze skargi P. P. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" w [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania -skargę oddala- W dniu 24 lipca 2019 r. P. P. złożył w Urzędzie Miejskim w [...] skierowany do Burmistrza [...] (dalej: "Burmistrz" lub "organ I instancji") wniosek o przywrócenie terminu do złożenia sprawozdania rocznego, o którym mowa w art. 9nb ust 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2010 z późn. zm.), sporządzanego przez podmiot zbierający odpady komunalne stanowiące frakcję odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...], Burmistrz [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu złożenia sprawozdania rocznego sporządzanego przez podmiot zbierający odpady komunalne stanowiące frakcję odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła. W podstawie prawnej organ I instancji wskazał art. 59 § 1, art. 58 i art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn zm.) – dalej: "k.p.a." oraz art. 9nb ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji podał, że termin do złożenia sprawozdania rocznego, określony w art. 9nb ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach na dzień 31 stycznia, jest terminem materialnoprawnym a nie procesowym. Jego niedotrzymanie obliguje organ, stosownie do art. 9xaa ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, do nałożenia na podmiot kary pieniężnej w wysokości 100 zł na każdy dzień opóźnienia. Powyższe oznacza, że termin do złożenia sprawozdania rocznego nie podlega przywróceniu, a to z kolei wyklucza możliwość skutecznego wszczęcia i prowadzenia postępowania w tym przedmiocie. Jak podał organ I instancji, bezprzedmiotowość wnioskowanego postępowania jest przy tym oczywista i wynika z samej istoty wniosku, jak również nie wymaga czynienia żądnych ustaleń dla stwierdzenia jej istnienia. P. P. wniósł zażalenie na to postanowienie, kwestionując stanowisko organu I instancji odnośnie zakwalifikowania terminu do złożenia sprawozdania rocznego przez podmiot zbierający odpady komunalne jako terminu prawa materialnego. O tym, czy termin jest terminem materialnoprawnym czy procesowym nie decyduje bowiem okoliczność w jakim akcie prawnym lub w jakim miejscu został umieszczony, lecz treść i funkcja, którą przepis ma spełniać oraz jego istota. W opisywanej sprawie termin, o którym mowa w art. 9nb ust 1 i 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, ma charakter mieszany, tj. materialno – procesowy. Jego niedotrzymanie nie powoduje bowiem wygaśnięcia obowiązku przekazania organowi rocznego sprawozdania, wobec czego uznać należy, że podlega on przywróceniu na podstawie art. 58 k.p.a. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji"), utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza [...] z dnia [...] lipca 2019 r. Podzielając w całości stanowisko organu I instancji Kolegium podało, że sporny termin do złożenia sprawozdania rocznego jest terminem prawa materialnego, który nie podlega przewróceniu. Jego niedotrzymanie skutkuje wszczęciem procedury w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej na podmiot zbierający odpady. Wobec powyższego zasadnie organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania na wniosek P. P. w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia sprawozdania rocznego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, P. P. wniósł o poddanie kontroli Sądu zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Skarżący podniósł, że od trzydziestu lat prowadzi działalność gospodarczą i w tym okresie nie nałożono na niego żadnej kary pieniężnej. Podkreślił, że składa co roku stosowne sprawozdanie do Marszałka Województwa [...], a zatem gdyby miał wiedzę o ciążącym na nim obowiązku złożenia sprawozdania rocznego do organu gminy, to na pewno by się z niego wywiązał. W ocenie skarżącego, wprowadzenie przepisu art. 9nb ustawy o trzymaniu czystości i porządku w gminie nie zostało dostatecznie nagłośnione i rozpropagowane, aby obecnie stosować sankcję karną wobec podmiotów, które uchybiły terminowi do złożenia sprawozdania Tym bardziej, że w opisywanej sprawie organ I instancji nie nałożył na skarżącego kary pieniężnej niezwłocznie po niedotrzymaniu terminu, lecz wstrzymał się w wszczęciem stosownej procedury aż kara pieniężna osiągnie kwotę kilkunastu tysięcy złotych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Skarga jako oczywiście bezzasadna podlegała oddaleniu. W toku przeprowadzonej z urzędu (art. 134 § 1 p.p.s.a.) legalnościowej kontroli zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji Sąd nie stwierdził naruszeń prawa, których rodzaj lub stopień uzasadniałyby wzruszenie mocy obowiązującej powyższych orzeczeń na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. Stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. Skarżący złożył w dniu 24 lipca 2019 r. do organu pierwszej instancji wniosek o przywrócenie terminu do złożenia sprawozdania rocznego, o którym mowa w art. 9nb ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (u.u.p.cz.g.) w związku z niedochowaniem określonego w art. 9nb ust. 2 cyt. ustawy terminu do złożenia sprawozdania rocznego za rok 2018, który upłynął w dniu 31 stycznia 2019 r. Skarżący wskazał, że nie dochował powyższego terminu bez swojej winy (m.in. ze względu na trudne przeżycia rodzinne związane z chorobą członków rodziny. Organy obydwu instancji uznały, że termin, o którym mowa w art. 9nb ust. 2 u.u.p.cz.g., jest terminem prawa materialnego, a zatem nie podlega przywróceniu w trybie art. 58-59 k.p.a. Instytucja przywrócenia terminu uregulowana w powyższych przepisach ma bowiem zastosowanie do przywracalnych terminów prawa procesowego. Ocena prawna organów pomimo częściowo wadliwego uzasadnienia prawnego jest w zakresie konkluzji prawidłowa, znajdując potwierdzenie w surowych regułach odpowiedzialności administracyjnoprawnej przewidzianych w przepisach ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach. Zgodnie z art. 9xaa pkt. 2 u.u.p.cz.g. podmiot zbierający odpady komunalne, stanowiące frakcje odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła, z wyłączeniem podmiotu, o którym mowa w art. 9na ust. 1 cyt. ustawy, który przekazuje po terminie sprawozdanie, o którym mowa w art. 9nb (a więc pod dniu 31 stycznia danego roku za okres roku poprzedniego) podlega karze pieniężnej w wysokości 100 zł za każdy dzień opóźnienia, nie więcej jednak niż za 365 dni. Odpowiedzialność za naruszenie obowiązku terminowego złożenia sprawozdania rocznego ma więc co do zasady charakter obiektywny. Odmiennym zagadnieniem jest natomiast łagodzenie zasady obiektywnej odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy przez stosowanie przepisów łagodzących powyższą odpowiedzialność (art. 9zc ust. 1 u.u.p.cz.g.) oraz przepisów przewidujących ulgi, o których mowa w przepisach działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (art. 9zf u.u.p.cz.g.). Niezależnie od rozważań organów należy stwierdzić, że żądanie wszczęcia postępowania o przywrócenie terminu, o którym mowa w art. 9nb ust. 2 u.u.p.cz.g., było niedopuszczalne. Niedopuszczalność ta wynika jednak nie z faktu, że termin materialnoprawny z art. 9nb ust. 2 u.u.p.cz.g. nie podlega przywróceniu w trybie art. 58-59 k.p.a., lecz jest konsekwencją nieistnienia w przepisach prawa materialnego sprawy administracyjnej, której przedmiotem mogłoby być przywrócenie terminu do złożenia sprawozdania rocznego, o którym mowa w art. 9nb ust. 1 u.u.p.cz.g. (art. 1 pkt 1-2 k.p.a.). W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.