II SA/Rz 1237/17
PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-01-19
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie uzupełniła wymaganych informacji dotyczących swojej sytuacji majątkowej i dochodowej pomimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został odmówiony, ponieważ strona skarżąca nie uzupełniła wymaganych informacji dotyczących swojej sytuacji majątkowej, dochodowej oraz wydatków, pomimo wezwania sądu. Brak tych danych uniemożliwił ocenę, czy strona faktycznie nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla własnego utrzymania.Stan faktyczny
Strona Z. D. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Wniosek był lakoniczny, zawierał jedynie informację o ukończeniu studiów i rozpoczęciu działalności gospodarczej w zakresie projektowania ogrodów, która obecnie nie przynosi dochodów. Sąd wezwał stronę do uzupełnienia wniosku o dane dotyczące dochodów, wydatków na utrzymanie siebie i domu, a także źródła finansowania planowanej inwestycji. Strona nie odpowiedziała na wezwanie.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2018 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy.
Z. D. wezwana została do uiszczenia kwoty 500 zł tytułem wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy terenu. W odpowiedzi na powyższe wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Podała, że jest panną. Ukończyła studia i rozpoczęła prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie projektowania ogrodów. Podniosła, że obecnie nie uzyskuje żadnych dochodów, bowiem nie rozpoczął się jeszcze sezon i dopiero próbuje zaistnieć na rynku.
Tak lakoniczny wniosek spowodował konieczność wezwania składającej go do jego uzupełnienia w zakresie przede wszystkim podania źródła i wysokości dochodów, z których strona pokrywa wydatki związane z utrzymaniem własnym i domu, w którym mieszka, jak też wielkości tych wydatków. Wezwanie dotyczyło także podania przez skarżącą źródła, z którego zamierza pokryć koszty planowanej inwestycji, której sprawa dotyczy (budowa budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego), jak też nadesłania wyciągów z rachunków bankowych za określony w wezwaniu czas.
Wezwanie powyższe zostało doręczone skarżącej dnia 2 stycznia 2017 r. i do dnia 9 stycznia 2017 r. (wyznaczony termin) nie udzieliła ona na nie jakiejkolwiek odpowiedzi.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Prawo pomocy w częściowym zakresie obejmuje np. zwolnienie od kosztów sądowych, o czym stanowi art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz.1369 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Jest ono odstępstwem od zasady, że to strony postępowania sądowego ponoszą związane z nim koszty, którą z kolei wyraża art. 199 P.p.s.a. Przesłanką przyznania takiego częściowego prawa pomocy jest niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Ten ostatni przepis nakłada przy tym wprost ciężar wykazania powyższego na wnoszącego o wsparcie. Należy jeszcze powołać art. 252 § 1 P.p.s.a., w świetle którego wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać dokładne dane dotyczące sytuacji rodzinnej, majątkowej i odnośnie do dochodów strony oraz innych osób wchodzących do wspólnego z nią gospodarstwa domowego.
Wniosek Z. D. zawierał w zasadzie tylko informację o tym, że ukończyła ona studia i rozpoczęła prowadzenie nie przynoszącej obecnie (zgodnie z jej oświadczeniem) jakichkolwiek dochodów działalności gospodarczej. Dlatego też skorzystano z instrumentu uregulowanego w art. 255 P.p.s.a., który pozwala w takiej sytuacji na wezwanie strony do uzupełnienia złożonego oświadczenia. Z. D. nie odpowiedziała jednak na powyższe. Tym samym uniemożliwiła dokonanie oceny, czy jej możliwości płatnicze są wystarczające do pokrycia kosztów zainicjowanego jej skargą postępowania sądowego. Nie wiadomo bowiem, z jakich środków wnioskodawczyni pokrywa wydatki związane z utrzymaniem tak własnym, jak i domu, w którym mieszka, a takowe wydatki z pewnością mają miejsce. Brak jest też informacji, z jakiego źródła skarżąca zamierza sfinansować koszt inwestycji, której dotyczy niniejsza sprawa, a zatem budowę budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego.
Brak podstawowych w zakresie instytucji prawa pomocy danych uniemożliwił przychylenie się do wniosku strony. Jak już wyżej zaznaczono, instytucja ta ma wyjątkowy charakter, więc może znaleźć zastosowanie tylko w nie budzących wątpliwości okolicznościach wskazujących jednoznacznie na potrzebę udzielenia stronie żądanego przez nią wsparcia. Nieprzedstawienie tego rodzaju okoliczności w niniejszej sprawie zdeterminowało rozstrzygnięcie w przedmiocie wniosku strony.
Dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło