II SA/Rz 1239/10

Dnia 8 sierpnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Wolska po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2011 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z/s w K. w przedmiocie odmowy podłączenia gospodarstw do kanalizacji - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Postanowieniem z dnia 6 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 1239/10 odrzucił skargę Stowarzyszenia [...] w przedmiocie odmowy podłączenia gospodarstw do kanalizacji z uwagi na nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Po doręczeniu tego postanowienia z uzasadnieniem, A.G. w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej zwróciła się z wnioskiem (złożonym na urzędowym formularzu PPF) o przyznanie jej prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W jego treści podniosła, że na pokrycie kosztów adwokata nie pozwala jej choroba męża i związane z tym wydatki na leczenie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy w oparciu o informacje zawarte we wniosku oraz złożone w wyniku wezwania dodatkowe oświadczenia, referendarz sądowy postanowieniem z dnia 18 lipca 2011r. odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy w zakresie objętym wnioskiem. Pismem z dnia 29 lipca 2011r. skarżąca wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako P.p.s.a. w przypadku skutecznego wniesienia sprzeciwu postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie udzielenia prawa pomocy traci moc. Sąd rozpoznaje wniosek na nowo. Warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata określa art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Stosownie do treści ostatniego z powołanych przepisów przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z istoty prawa pomocy wynika więc, iż ustawodawca odstępuje od ogólnej zasady odpłatności postępowania – art. 199 P.p.s.a. - na rzecz konstytucyjnego prawa do sądu w sytuacjach, gdy strona nie jest w stanie partycypować w jakichkolwiek kosztach związanych z rozpoznaniem wniesionej przez nią skargi. W oparciu o przedstawione przez skarżącą okoliczności Sąd ustalił, iż pozostaje ona w związku małżeńskim i wspólnie z mężem prowadzi gospodarstwo domowe. Na utrzymaniu skarżącej i jej męża nie pozostają inne osoby. Nieruchomości będące własnością wnioskodawczyni oraz jej męża to - dom o pow. 70 m² oraz nieruchomość rolna o pow. 0,33 ha. Dochody ich gospodarstwa domowego wynoszą łącznie 2. 629, 96 zł brutto - 2. 048, 00 zł netto, a źródło utrzymania stanowi wynagrodzenie za pracę wnioskodawczyni (1.883, 00 zł brutto – 1. 398, 00 zł netto) oraz renta jej męża (746, 00 zł brutto – 649, 00 zł netto). Na miesięczne wydatki jakie zobligowana jest ponosić skarżąca składają się: zakup żywności (800, 00 zł), utrzymanie domu (energia elektryczna – 20, 00 zł, opał – 120, 00 zł, gaz – 25, 00 zł), leczenie (130, 00 zł), utrzymanie samochodu m-ki Mercedes rok prod. 1988 (ubezpieczenie – 29, 00 zł, paliwo – 250, 00 zł, eksploatacja – 50, 00 zł) oraz inne (zakup środków czystości, odzieży, obuwia , fryzjer – 250, 00 zł). Całość powyższych okoliczności w ocenie sądu jednoznacznie przesądza o niezasadności wniosku. W związku z odrzuceniem przez WSA w Rzeszowie skargi wniesionej przez nieistniejące już obecnie Stowarzyszenie [...], w którym to postępowaniu A. G. przysługuje status uczestnika należy wskazać, że koszty postępowania jakie mogą wystąpić po jej stronie wiążą się z ewentualnym wniesieniem przez nią w sprawie skargi kasacyjnej, to jest opłaceniem wpisu w kwocie 100, 00 zł oraz ustanowieniem adwokata do jej sporządzenia. Ocena sytuacji materialnej i życiowej skarżącej pozwala na przyjęcie, iż jest ona w stanie ponieść koszty związane z wniesieniem skargi kasacyjnej do sądu oraz koszty związane z ewentualnym opłaceniem pełnomocnika z urzędu Podkreślenia wymaga fakt, iż skarżąca łącznie z mężem osiąga stały, wysoki dochód, ma stabilną sytuację mieszkaniową i przy uwzględnieniu kosztów potrzebnych na utrzymania gospodarstwa domowego w dzisiejszych czasach, Wnioskodawczyni dysponuje wraz z mężem stałymi miesięcznymi dochodami w wysokości 2. 047, 00 zł netto, które przeznaczane są wyłącznie na zaspokojenie własnych potrzeb (nie mają innych osób na swoim utrzymaniu). Z dochodów tych pokrywają wydatki związane z bieżącym utrzymaniem i leczeniem, których średnia miesięczna suma liczona wg oświadczenia wnioskodawczyni wynosi ok. 1. 674, 00 zł., a więc jest niższa od dochodów o ok. 370 zł. Z udzielonych informacji nie wynika, by wnioskodawczynię obciążały jakiekolwiek inne zobowiązania finansowe czy zaległości płatnicze. Względem powyższego, w treści złożonego wniosku czy dodatkowego oświadczenia w żaden sposób nie uprawdopodobniła ona, że w związku z poniesieniem kosztów postępowania doznałaby wraz z mężem jakiegokolwiek uszczerbku w koniecznym utrzymaniu lub że jakieś ich uzasadnione potrzeby życiowe pozostałyby w związku z tym niezaspokojone. Nadwyżka dochodów nad wydatkami, przy uwzględnieniu wydatków nie tylko na podstawowe potrzeby życiowe, których dokonanie jest bezwzględnie konieczne, pozwala na stwierdzenie, że wnioskodawczyni jest w stanie wygospodarować środki na opłacenie skargi kasacyjnej i pokrycie kosztów wynagrodzenia adwokata związanych ze sporządzeniem i wniesieniem skargi kasacyjnej – tym bardziej, że koszty te sposób i termin ich zapłaty strony umowy kształtują samodzielnie. Odnosząc się do treści rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U.2002.163.1348) wskazać należy, że z § 18 ust. 1 pkt 1) c) wynika że stawka minimalna w przedmiotowej sprawie wynosi w pierwszej instancji 240, 00 zł, w drugiej natomiast (biorąc pod uwagę fakt, że wnioskodawczyni nie korzystała z pomocy adwokata w I instancji) wyniosłaby za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 240, 00 zł (§ 18 ust. 1 pkt 2) a); za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej – 180, 00 zł (§ 18 ust. 1 pkt 2) b); za sam udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym - 180, 00 zł (§ 18 ust. 1 pkt 2) c). Powyższe z uwzględnieniem wysokości nadwyżki dochodów nad wydatkami wnioskodawczyni uzasadnia stwierdzenie, iż środki na opłacenie skargi kasacyjnej oraz adwokata A. G. mogłaby wygospodarować już nawet z miesięcznego dochodu jej rodziny. Prawo pomocy nie jest instytucją służącą zabezpieczeniu czy poprawie stanu majątkowego, lecz gwarantującą prawo do sądu tym, którzy bez tej pomocy faktycznie byliby go pozbawieni. Osiąganie tak wysokich dochodów na dwie osoby nie pozwala zasadnie twierdzić, iż nie posiada się możliwości poniesienia kosztów sądowych oraz ustanowienia fachowego pełnomocnika. Z powyższych względów, na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 P.p.s.a. sąd odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy.