II SA/Rz 124/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M.M. o ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. II SA/Rz 124/18 U Z A S A D N I E N I E M.M. (dalej: Skarżąca) zwróciła się ponownie w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia pełnomocnika radcy prawnego lub adwokata, argumentując wniosek tym, że jej jedynym źródłem utrzymania jest kwota 797 zł z tytułu pracy w wymiarze ½ etatu, nie posiada żadnych oszczędności, akcji, obligacji, udziałów, kosztowności, ani wartościowych przedmiotów ruchomych jak samochód. W gospodarstwie domowym jest osobą samotną. Skarżąca wskazała jedynie mieszkanie 50 m², a jako stałe zobowiązania zadeklarowała opłaty za gaz, energię, kanalizacje i wodę, opał, środki higieny osobistej, telefon, wyżywienie i odzież, co daje w całości wydatki w kwocie 797 zł. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w tej samej sprawie, tym razem o ustanowienie pełnomocnika radcy prawnego lub adwokata (niezakreślenie rubryki 4.1. formularza PPF należy potraktować jako niewypełnioną, bez żądania wniosku w zakresie w niej ustanowionym), należy potraktować jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym i rozważyć przesłanki ustawowe uprawniające do przyznania tej preferencji z zakresu tego wniosku. Instytucja prawa pomocy w zakresie całkowitym uzależniona jest od spełnienia przez wnioskującego zawartych w przepisach przesłanek do jej przyznania, tj. strona winna wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i nie ma żadnych obiektywnych możliwości na zdobycie środków z przeznaczeniem na prowadzenie postępowania sądowego – art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej zwanej P.p.s.a.). Powołane we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty (takie winny być przedłożone skoro strona skarżąca stara się wykazać brak możliwości finansowych) powinny uzasadniać ową wyjątkową sytuację, w której poniesienie jakichkolwiek kosztów, co należy dobitnie podkreślić - zachwieje sytuacją materialną i bytową strony w takim stopniu, że nie będzie w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W takim przypadku ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej taki wniosek. Skarżąca po raz kolejny bardzo ogólnie i mało precyzyjnie odniosła się do swojej sytuacji finansowej, nie dokumentując zarówno dochodu w zadeklarowanej wysokości jak również nie uprawdopodabniając wydatków, szczególnie na opłaty, jednocześnie zaznaczając odrębność swojego gospodarstwa domowego. Dodać należy, że Skarżąca była wezwana do złożenia dodatkowych wyjaśnień odnośnie swojej sytuacji materialnej. Podała, że nie posiada rachunku bankowego, średnio miesięcznie wydaje: na gaz energię elektryczną, kanalizację i wodę 145 zł, opał 40 zł, telefon 60 zł, środki higieny osobistej 50 zł, wyżywienie 420 zł, podatki i opłaty 32 zł, odzież 50 zł, nie korzysta z pomocy instytucji i innych osób w związku z sytuacja materialną. Wyjaśniła, że pod wskazanych w skardze adresem zamieszkują dwie osoby, ale prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe. Nie wykazała jednak za pomocą rachunku bankowego, zeznania PIT czy zaświadczenia, o co była wzywana, wysokości swoich dochodów. Nie przedłożyła rachunków za media, nie wykazała nie tylko wysokości dochodów, ale także jakichkolwiek wydatków. Nie powołała się na okoliczności losowe, nadzwyczajne, które uniemożliwiałyby jej pokrycie koniecznych kosztów związanych z postępowaniem przed sądem. Milczenie Skarżącej w kwestiach odnoszących się do jej sytuacji, należy potraktować jako odmowę ujawnienia swojej rzeczywistej sytuacji materialnej i życiowej, uniemożliwiając ustalenie istnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Brak wymienionych informacji budzi wątpliwości czy Skarżąca faktycznie wymaga wsparcia w postaci przyznania prawa pomocy. Dodać także należy, że w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest reguły, zgodnie z którą udział pełnomocnika w sprawie jest potrzebny już na etapie wnoszenia skargi (czynność wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie jest objęta tzw. "przymusem adwokackim"). W postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym przysługują gwarancje procesowe przewidziane w art. 134 § 1 i art. 140 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi lub wniosku sporządzonych przez stronę. Ponadto sąd poucza strony działające w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia od orzeczeń sądowych (art. 140 § 1 P.p.s.a). Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.