II SA/Rz 124/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku G.M. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. II SA/Rz 124/18 U Z A S A D N I E N I E G.M. (dalej: Skarżąca) zwróciła się ponownie w tej samej sprawie o przyznanie prawa pomocy, tym razem w postaci częściowego zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, argumentując wniosek tym, że jej jedynym źródłem utrzymania jest kwota 2.244 zł z tytułu emerytury, nie posiada żadnych oszczędności, akcji, obligacji, udziałów, kosztowności, ani wartościowych przedmiotów ruchomych jak samochód, w gospodarstwie domowym jest osobą samotną. Dochód miesięczny jest wydatkowany w całości na podatki i opłaty: gaz, energia elektryczna, woda, kanalizacja, wywóz śmieci, opał, telefon, lekarstwa i leczenie, wyżywienie, odzież, środki higieny osobistej, bieżące remonty mieszkania. Skarżąca jako majątek wskazała dom o pow. 100 m², mieszkanie 50 m², nieruchomość rolna o pow. 1,63 ha, a w rubryce nr 11 formularza PPF: Zobowiązania i stałe wydatki wskazała: "w trakcie leczenia". Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Przepisy powoływanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej zwanej P.p.s.a różnicują przesłanki przyznania prawa pomocy, m. in. od zakresu tej pomocy. Chcąc ubiegać się o pomoc w toku prowadzenia swojej sprawy przed sądem administracyjnym w całkowitym zakresie, czyli jak w niniejszej sprawie, strona musi wykazać, że nie posiada żadnych środków na obronę swoich interesów przed sądem. Wniosek należało potraktować jako żądanie prawa pomocy w zakresie całkowitym z uwagi na wcześniejsze żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. Rozpoznając kolejny wniosek Skarżącej wskazać należy, że była on już w tej sprawie wezwana do złożenia dodatkowych wyjaśnień odnośnie swojej sytuacji materialnej. Podała, że średnio miesięcznie wydaje: na wyżywienie 800 zł, lekarstwa i leczenie 300 zł, gaz, energię elektryczną, kanalizację i wodę oraz wywóz śmieci 350 zł, opał 100 zł, telefon 120 zł, środki higieny osobistej 60 zł, podatki i opłaty 64 zł, odzież 100 zł, bieżące remonty mieszkania 300 zł, opłaty sądowe 50 zł. Nie oświadczyła, że korzysta z pomocy instytucji i innych osób w związku z sytuacją materialną, przedłożyła dwa rachunki: za energię i gaz na kwoty 128,83 zł i 73,56 zł oraz historie rachunku bankowego za okres od 27.02.2018 do 19.03.2018 r. z operacją wypłaty środków w wysokości 2.240 zł i opłaty za prowadzenie rachunku. Wyjaśniła, że pod wskazanym w skardze adresem zamieszkują dwie osoby, ale prowadzą oddzielne gospodarstwa domowe, nie uzyskuje żadnych pożytków z posiadanej nieruchomości rolnej. Biorąc pod uwagę informacje zawarte we wniosku i te nadesłane już uprzednio na wezwanie rozpoznający wniosek referendarz uznał, że Skarżąca nie wykazała, że pozostaje w sytuacji w której nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co stanowi przesłankę do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca posiada stałe źródło dochodu w wysokości 2.244 zł, w całości według oświadczenia konsumowane przez wydatki. Wśród tych wydatków są jak oświadczyła takie związane z bieżącymi remontami mieszkania w wysokości 300 zł miesięcznie. Nie powołała się na okoliczności, że ta stała pozycja kosztowa jest niezbędna z uwagi na złe warunki mieszkaniowe. Zatem już w tej części wydatków Skarżąca może poczynić oszczędności z przeznaczeniem na prowadzenie sprawy przed sądem administracyjnym. Zwracając się o przyznanie prawa pomocy Skarżąca nie wykazała konieczności ponoszenia takiego rodzaju wydatków, który wskazywałyby na ich pierwszeństwo przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a te co do zasady są priorytetowe z uwagi na swój charakter. Skarżąca wezwana poprzednio do szczegółowego wyjaśnienia swojej sytuacji, nie uczyniła tego w pełnym zakresie; nie przedłożyła wyciągów z rachunku bankowego, a jedynie wydruk dwóch operacji: wypłaty środków i pobrania opłaty za prowadzenie rachunku, nie wykazała wydatków na leczenie, nie powołała się na okoliczności losowe, nadzwyczajne, które uniemożliwiałyby jej pokrycie koniecznych kosztów związanych z postępowaniem przed sądem. Ponownie składając wniosek również nie uczyniła wysiłku zmierzającego do pozytywnego dla niej załatwienia przedmiotowego wniosku. Dodać także należy, że w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest reguły, zgodnie z którą udział pełnomocnika w sprawie jest potrzebny już na etapie wnoszenia skargi (czynność wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie jest objęta tzw. "przymusem adwokackim"). W postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym przysługują gwarancje procesowe przewidziane w art. 134 § 1 i art. 140 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi lub wniosku sporządzonych przez stronę. Ponadto sąd poucza strony działające w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego o dopuszczalności, terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia od orzeczeń sądowych (art. 140 § 1 P.p.s.a). Skoro skarżąca nie wykazała przesłanek warunkujących ustawowe prawo pomocy, wniosek należało załatwić negatywnie z wyżej wywiedzionych przyczyn, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.