II SA/Rz 1241/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Marcin Kamiński /spr./ AWSA Karina Gniewek-Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 lutego 2021 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania - skargę oddala - Przedmiotem skargi B. K. (skarżąca) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (organ odwoławczy) z dnia [...] września 2020 r. nr [...] o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania skarżącej od pism Wójta Gminy [...] (organ I instancji) z dnia [...] września 2020 r. - zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego oraz wezwania do złożenia wyjaśnień. Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższe postanowienie przedstawia się następująco. Po rozpoznaniu wniosku skarżącej organ I instancji decyzją częściową z dnia [...] października 2019 r. nr [...] przyznał stypendium szkolne w formie świadczenia pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym dla K. B. w wysokości 744,00 zł na okres od 1 września 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. oraz dla A. B. w wysokości 744,00 zł za okres od 1 września 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. Następnie decyzją częściową z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] przyznał stypendium szkolne w formie świadczenia pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym dla K. B. w wysokości 744,00 zł na okres od 1 stycznia 2020 r. do 30 kwietnia 2020 r. oraz dla A. B. w wysokości 744,00 zł za okres od 1 stycznia 2020 r. do 30 kwietnia 2020 r. W dniu [...] lipca 2020 r. organ I instancji sporządził zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie cofnięcia stypendium szkolnego, w związku z ustaniem przyczyn, które stanowiły podstawę jego przyznania. Ponadto wezwaniem z dnia [...] lipca 2020 r. organ I instancji w związku z wszczęciem postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia stypendium szkolnego, wezwał skarżącą do złożenia wyjaśnienia, czy córki skarżącej, tj. K. B i A. B. w okresie od 1 września 2019 r. do chwili obecnej mieszkają wraz ze skarżącą pod wskazanym w piśmie adresem – w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania. W dniu [...] lipca 2020 r. do organu odwoławczego wpłynęło pismo skarżącej zatytułowane jako "odwołanie" od ww. pism z dnia [...] lipca 2020 r. W piśmie tym skarżąca wyjaśniła, w jaki sposób partycypuje w kosztach utrzymania córek oraz stwierdziła, że córkom przysługuje stypendium szkolne. Postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. nr [...] organ odwoławczy działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) – stwierdził niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 134 k.p.a., organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Niedopuszczalność wskazanego środka prawnego może wynikać z przyczyn podmiotowych albo przedmiotowych. Niedopuszczalność o charakterze przedmiotowym przejawiać się może, m. in. w niezaskarżalności pewnej grupy aktów administracyjnych lub czynności. Zatem odwołanie nie służy od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego lub gdy czynność organu administracji państwowej nie jest decyzją administracyjną, co też ma miejsce w realiach rozpatrywanej sprawy. Organ odwoławczy wskazał również, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania oraz wezwanie do złożenia wyjaśnień, o których mowa - odpowiednio - w przepisach art. 61 § 1 oraz art. 50 § 1 k.p.a., nie posiadają cech decyzji administracyjnej, z której wynikałyby określone uprawnienia lub obowiązki w sferze prawnej lub faktycznej jej adresata lub innych osób. Innymi słowy, unormowania k.p.a., co do zasady, nie przewidują możliwości wydania odrębnego rozstrzygnięcia (decyzji) w przedmiocie tego rodzaju czynności procesowych. Przedmiotem odwołania natomiast, stosownie do przepisu art. 127 k.p.a., może być jedynie decyzja administracyjna, wydana w trybie określonym przez k.p.a., rozstrzygająca indywidualną sprawę (art. 1 pkt 1 k.p.a.). Organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie za co najmniej wątpliwą należy zatem uznać prawną możliwość zaskarżenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz wezwania strony do złożenia wyjaśnień dokonywane w ramach postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ administracyjny I instancji, poprzedzającego wydanie decyzji w przedmiocie cofnięcia stypendium szkolnego, bowiem nie można tym czynnościom przypisać waloru samodzielnego aktu administracyjnego zewnętrznego, nadającego się do weryfikacji w trybie przepisów k.p.a. Stąd też na obecnym etapie rozstrzygania sprawy należało stwierdzić niedopuszczalność odwołania. W ustawowym terminie skarżąca wniosła skargę na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu skargi skarżąca stwierdziła, że domaga się zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia stypendium szkolnego. Zdaniem skarżącej, jej były mąż wprowadził w błąd pracownika socjalnego, stąd nieprawdziwe są twierdzenia organu, że córki K. B. i A. B. mieszkają na stałe z ojcem. Skarżąca przedstawiła również dowody zakupu butów dla młodszej córki, twierdząc że zakupiła je z środków pochodzących ze stypendium szkolnego, zaś pozostałe środki przekazała na potrzeby córki. Skarżąca podniosła również, że młodsza córka pozostaje w dalszym ciągu pod jej opieką. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga została oddalona jako oczywiście bezzasadna. Sąd działając z urzędu, niezależnie od granic skargi i podniesionych zarzutów, nie stwierdził naruszeń prawa materialnego lub procesowego, których postać lub stopień miały lub mogły mieć istotny wpływ na wynik "sprawy" oceny dopuszczalności odwołania (art. 145 § 1 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a.). W granicach możliwości weryfikacyjnych sądu administracyjnego zaskarżone postanowienie w pełni przepisom prawa. Przedmiotem weryfikacji sądowoadministracyjnej stało się postanowienie organu odwoławczego z dnia [...] września 2020 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od czynności organu pierwszej instancji z dnia [...] lipca 2020 r. w postaci zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia stypendium szkolnego przyznanego decyzjami z dnia [...] października 2019 r. i z dnia [...] lutego 2020 r. oraz wezwania do złożenia wyjaśnień. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 134 k.p.a. Organ odwoławczy prawidłowo uznał, że wniesiony przez skarżącą środek zaskarżenia (nazwany "odwołaniem") jest niedopuszczalny, albowiem ustawa nie przewiduje zaskarżalności czynności urzędowych organów w postaci zawiadomień i wezwań. Legalność tego rodzaju czynności może być zatem oceniana jedynie w postępowaniu odwoławczym lub zażaleniowym, o ile dojdzie do zaskarżenia decyzji lub postanowień (o ile ustawa przewiduje ich zaskarżalność) organu pierwszej instancji. Strona postępowania nie jest natomiast uprawniona do składania odrębnych "odwołań" lub "zażaleń" od tego rodzaju czynności urzędowych. W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzenia oczywistej bezzasadności skargi na postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania, Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a., jak w sentencji.