II SA/Rz 1242/11
PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-03-14
Skład orzekający: Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego jest bezprzedmiotowy, jeśli strona korzysta już ze zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego nie jest bezprzedmiotowy, nawet jeśli strona korzysta już ze zwolnienia od kosztów sądowych. Sytuacja majątkowa i rodzinna strony powinna być oceniona pod kątem możliwości poniesienia kosztów zastępstwa procesowego, a przyznanie prawa pomocy w tym zakresie następuje, gdy ich poniesienie spowodowałoby obniżenie warunków życia rodziny poniżej poziomu koniecznego.Stan faktyczny
Skarżący J. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od całości kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został już wcześniej pozytywnie rozpoznany. Skarżący wraz z rodziną żyje skromnie, utrzymując się z renty i zasiłku stałego, nie posiadając oszczędności. W uzasadnieniu wniosku wskazano na konieczne wydatki związane z utrzymaniem.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
14 marca 2012 r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2012 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od całości kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, w sprawie ze skargi wyżej wymienionego, na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia, - postanawia – przyznać skarżącemu prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata.
J. P., skarżący w sprawie o sygn. II SA/Rz 1242/11, zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (tj. zwolnienie od opłat i wydatków sądowych). Wniosek ten został rozpoznany pozytywnie na mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 9 stycznia 2012 r. o sygn. akt II SA/Rz 1242/11. W dniu 1 marca 2012 r. J. P. ponownie zażądał od Sądu przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego.
Sytuacja majątkowa i rodzinna strony skarżącej została dokładnie opisana w druku urzędowym PPF. Z treści tego dokumentu wynika, że wnioskodawca oraz członkowie Jego licznej rodziny żyją bardzo skromnie. W skład gospodarstwa domowego strony wchodzi oprócz J. P. jego matka, żona, oraz syn. Rodzina zamieszkuje w domu o pow. 47,70 m². Członkowie gospodarstwa utrzymują się dzięki dochodom z renty H. R. – 880 zł oraz z zasiłku stałego otrzymywanego przez J. P. w wysokości 351 zł. Syn skarżącego jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Strona wyjaśniła, że nie posiada żadnych oszczędności, z których mogłaby pokryć bieżące i przyszłe koszty sądowe. W uzasadnieniu wniosku wskazano na następujące wydatki konieczne – lekarstwa, energia elektryczna, woda żywność, opłaty za odprowadzanie ścieków a także odzież.
Stwierdzono, co następuje:
Wniosek strony skarżącej postanowienie WINB dotyczy zarówno instytucji zwolnienia od pełnych kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Ponieważ wnioskodawca korzysta już z prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jego żądanie w tym zakresie jest żądaniem bezprzedmiotowym. O zniesieniu obowiązku uiszczenia kosztów sądowych przesądza prawomocne postanowienie referendarza sądowego z dnia 9 stycznia 2012 r., sygn. II SA/Rz 1242/11.
Z pewnością nie jest bezprzedmiotowy wniosek strony o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Ponieważ strona korzysta już ze zwolnienia od kosztów sądowych, jej sytuacja majątkowa i rodzinna zostanie odniesiona do przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Strona skarżąca powinna udowodnić, że poniesienie wynagrodzenia adwokackiego lub radcowskiego nie jest możliwe z uwagi na brak jakichkolwiek środków majątkowych, zdatnych do pokrycia tego wynagrodzenia. Innymi słowy, należy wykazać, że poniesienie tego ciężaru spowoduje obniżenie warunków życia rodziny znacznie poniżej poziomu utrzymania koniecznego (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm.; zwana dalej P.p.s.a./).
Przedstawiona we wniosku PPF sytuacja majątkowa i rodzinna strony skarżącej udowodnia brak realnych możliwości pokrycia wynagrodzenia, jakie zwykli za reprezentowanie stron pobierać pełnomocnicy wykonujący zawód adwokata lub radcy prawnego. Dochód rodziny, a także pozostałe składniki majątku przedstawionego we wniosku PPF nie pozwoliłyby członkom gospodarstwa domowego utrzymać podstawy i tak bardzo niskiego poziom życia i jednocześnie kontynuować postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w przypadku niekorzystnego orzeczenia sądu pierwszej instancji. Wymóg sporządzenia środka odwoławczego przez fachowego pełnomocnika wynika z treści art. 175 § 1 p.p.s.a.). Wydatki poniesione w związku z udziałem adwokata lub radcy prawnego uniemożliwiałyby dokonanie zakupu podstawowych dla egzystowania dóbr i usług. Przychody pieniężne gospodarstwa domowego podzielone na członków gospodarstwa domowego są tak niskie, że nie pozwalają nawet na zakup podstawowej żywności, lekarstw oraz środków czystości. Nie można przypuszczać, aby z majątku pozostającego w dyspozycji żyjących wspólnie osób można było oszczędzić jakiekolwiek środki na wydatki niekonieczne, nie wspominając o sporych w stosunku do ujawnionego mienia, kosztach postępowania sądowego.
Wnioskodawca wybór, co do osoby wykonującej wolny zawód prawniczy, pozostawił sądowi, a to uprawnia do wyznaczenia dla strony adwokata. Osobę adwokata wskaże dla J. P. Okręgowa Rada Adwokacka [...].
Z przedstawionych względów orzeczono o przyznaniu prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło