II SA/Rz 1243/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie WSA Ewa Partyka NSA Maria Piórkowska /spr./ Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi T. T. i A. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2011 r., nr [...],; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących T. T. i A. T. solidarnie kwotę 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 1243/11 UZASADNIENIE Przedmiotem skargi T. T. i A. T. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej SKO) z dnia [...] października 2011 r., nr [...], utrzymująca w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego i garażowo-gospodarczego na działce nr 54 oraz zjazdu z drogi powiatowej. W podstawie prawnej organ odwoławczy powołał art. 158 § 1 i 2, art. 157 § 1 i art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks Postępowania Administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., określanej dalej jako k.p.a.). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu [...] marca 2009 r. W. W. wystąpił do Wójta Gminy [...] z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji, polegającej na budowie budynku mieszkalnego, budynku garażowo-gospodarczego oraz zjazdu z drogi powiatowej dla działki nr 54 w gminie B. Decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. Wójt Gminy [...] ustalił warunki zabudowy dla inwestycji objętej wnioskiem. W wyniku odwołania wniesionego przez T. i A. T. SKO decyzją z dnia [...] października 2009 r. uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Wójt Gminy [...] wydał w dniu [...] marca 2010 r. decyzję o ustaleniu warunków zabudowy dla zamierzenia budowlanego objętego wnioskiem. W dniu [...] czerwca 2011 r. T. i A. T. złożyli do SKO wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2010 r., wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy. Skarżący zarzucili, że Wójt Gminy wydając decyzję nie zastosował się do wytycznych organu odwoławczego, zawartych w decyzji z dnia [...] października 2009 r. Skarżący podnieśli, że w toczącym się postępowaniu nie zostali uwzględnieni jako strony postępowania i nie zostało im doręczone postanowienie Starosty [...] z dnia [...] lipca 2009 r. o uzgodnieniu projektu decyzji w sprawie ustalenia warunków zabudowy oraz postanowienie Zarządu Dróg Powiatowych z dnia [...] lipca 2009 w sprawie zjazdu z drogi powiatowej, co uniemożliwiło im wniesienie stosownych środków zaskarżenia na te postanowienia. Zdaniem skarżących takie uchybienie narusza zasady prowadzenia postępowania administracyjnego. Wskazano także, że w miejscu planowanej inwestycji przebiega sieć wodna, nie ujęta na mapie a przedmiotowa inwestycja nie może zostać zrealizowana ze względu na złe umiejscowienie zjazdu z drogi powiatowej. Ponadto, skarżący podnieśli, że przysługuje im prawo własności działki nr 54, na której ma być zlokalizowana przedmiotowa inwestycja. Decyzją z dnia [...] września 2011 r. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2010 r. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że mimo, iż z akt sprawy wynika, że postanowienia Starosty [...] oraz Zarządu Dróg Powiatowych, opisane powyżej nie zostały doręczone skarżącym, to jednak mieli oni możliwość zapoznania się z aktami sprawy. W pismach Wójta Gminy [...], wysłanych do skarżących w toku postępowania, znajdowała się informacja o możliwości zapoznania się z całością akt sprawy. Organ odwoławczy stwierdził, że brak doręczenia w/w postanowień stanowi naruszenie prawa, jednak nie jest to naruszenie w stopniu rażącym, o którym mówi art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Ponadto na postanowienie uzgadniające, które nie zostało doręczone skarżącym zażalenie przysługuje jedynie inwestorowi. W związku z tym, prowadzenie nowego postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy pozostanie bez wpływu na uprawnienie wnioskodawców do złożenia zażalenia na to postanowienie. Kolegium stwierdziło również, że postępowanie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy nie jest dotknięte innymi wadami określonymi w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., dlatego mając na względzie zasadę trwałości decyzji ostatecznych odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 2 marca 2010 r. W dalszej kolejności skarżący złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2010 r. We wniosku ponownie podniesiono kwestię pominięcia wnioskodawców jako stron w postępowaniu oraz podkreślono, że brak doręczenia postanowień wydanych w toku postępowania pozbawiło ich możliwości obrony swoich praw. Wskazano, że decyzja Wójta Gminy [...] nie zawierała uzasadnienia spełniającego wymogi przepisów prawa. Zdaniem skarżących, decyzja objęta wnioskiem o stwierdzenie jej nieważności jest tożsama w treści z decyzją wcześniej uchyloną przez SKO i co za tym idzie jest niezgodna z wytycznymi organu odwoławczego. Skarżący podnieśli, że organ I instancji nie wziął pod uwagę przebiegu linii rozgraniczających teren inwestycji. W związku z tym teren objęty przedmiotową inwestycją stanowi własność skarżących. Nie dokonano także zmiany przeznaczenia przedmiotowego gruntu z rolnego na budowlany. W ocenie skarżących decyzja Wójta Gminy [...] narusza prawa osób trzecich. Decyzją z dnia [...] października 2011 r. SKO utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2011 r. W uzasadnieniu organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Podkreślono, że skarżący nie wskazali nowych okoliczności sprawy ani nowych dowodów, brak jest więc materialnych podstaw do zmiany stanowiska organu orzekającego. W skardze na powyższą decyzję T. i A. T. wnieśli o stwierdzenie jej nieważności. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez uznanie, że pominięcie skarżących jako stron w postępowaniu przed organem I instancji nie jest rażącym naruszeniem prawa. Podkreślono, że w decyzji z dnia [...] października 2009 r. SKO uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania z powodu pominięcia skarżących jako strony w postępowaniu, poprzez nie doręczenie im określonych postanowień wydanych w toku postępowania i uniemożliwienie im przez to wniesienia stosownych środków zaskarżenia. W ocenie skarżących organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę dokonał tych samych uchybień przepisom postępowania, jak w decyzji poprzednio uchylonej przez Kolegium w sposób celowy, by uniemożliwić skarżącym zaskarżenie postanowień. Podniesiono, że Kolegium z powodu tych samych uchybień dokonanych przez organ I instancji najpierw uchyliło decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, by potem w wyniku wniosku o stwierdzenie nieważności utrzymać decyzję organu I instancji w mocy mimo, że decyzja ta obarczona jest nadal tymi samymi uchybieniami. Zdaniem skarżących organ rozpoznając ponownie sprawę nie zastosował się do wytycznych zawartych w decyzji organu odwoławczego. Skarżący wskazali także, że przed wydaniem decyzji przez Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2010 r., zapoznali się z aktami sprawy w obecności zastępcy Wójta, który stwierdził, że postanowienia wydane w toku instancji zostaną skarżącym doręczone, co jednak nie nastąpiło. Ponadto, skarżący podnieśli, że pominięto udział Starostwa Powiatowego jako strony w toczącym się postępowaniu. Zdaniem skarżących jest to rażące naruszenie prawa, gdyż organ ten na podstawie decyzji o warunkach zabudowy wydaje decyzję o pozwoleniu na budowę. W związku z powyższym skarżący wnieśli o zawiadomienie Starostwa Powiatowego o toczącym się postępowaniu, gdyż brak takiego może doprowadzić do wydania nielegalnego pozwolenia na budowę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje, postanowienia i akty lub czynności zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270/ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną Skarga jest zasadna, choć z części powodów zgłaszanych przez skarżących. W rozpoznawanej sprawie bezspornym między stronami jest, że wnioskiem z dnia [...] czerwca 2011 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego; Budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego parterowego z użytkowym poddaszem, budowa budynku garażowo – gospodarczego, budowa zjazdu z drogi powiatowej z działki nr 61 na działkę nr 54. Bezspornym w sprawie również jest, że pismem z dnia [...] lipca 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze powiadomiło strony postępowania o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przywołanej wyżej decyzji. Zgodnie z treścią art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie stron lub z urzędu. Stosownie zaś do treści art. 61 § 4 k.p.a. o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. W myśl art. 28 k.p.a. stroną postępowania jest nie tylko ten, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, lecz każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Te zasady, określone przywołanym wyżej przepisami art. 61 § 4 i 28 k.p.a. obowiązują również w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, o którym mowa w art. 157 k.p.a. Oznacza to, że stronami postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności są przede wszystkim strony postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji /tak też wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994 r., II SA 2164/92 , ONSA1995/1/32/. Przekładając powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że w postępowaniu zwykłym, zakończonym decyzją, której stwierdzenia nieważności domagają się skarżący, w postępowaniu tym brał udział, w zakresie ochrony gruntów rolnych i leśnych Starosta [...]. Nie został jednak powiadomiony ani o wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności, ani też o zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięciach. Oznacza to, że Starosta [...] nie brał udziału w toczącym się postępowaniu nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji pomimo, że przyznany mu został status strony w postępowaniu zwykłym. Z tych też powodów, skoro zaskarżone decyzje zapadły z naruszeniem przepisu art. 28 k.p.a. , Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi /Dz. U. z 2012 r., poz. 270/ orzekł jak w sentencji. W tym stanie sprawy, Sąd nie odnosi się do pozostałych zarzutów skarżących jako przedwczesnych na tym etapie postępowania.