II SA/Rz 1243/20

WyrokWSA w Rzeszowie2021-02-03

Skład orzekający: Maciej Kobak, Magdalena Józefczyk, Elżbieta Mazur-Selwa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odwołanie od zawiadomienia o zakończeniu postępowania administracyjnego, wydanego na podstawie art. 10 § 1 k.p.a., jest dopuszczalne?
Ratio decidendi
Odwołanie od zawiadomienia o zakończeniu postępowania administracyjnego, które stanowi jedynie informację o możliwości realizacji prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu i nie kształtuje jej sytuacji prawnej, jest niedopuszczalne. Środkiem zaskarżenia od decyzji administracyjnych jest odwołanie na podstawie art. 127 § 1 k.p.a., a zawiadomienie takie nie jest decyzją administracyjną.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła odwołanie od zawiadomienia Wójta Gminy o zakończeniu postępowania w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność tego odwołania, uznając zawiadomienie za akt procesowy niebędący decyzją administracyjną. Skarżąca w skardze podniosła, że zawiadomienie sugerowało możliwość odwołania i kwestionowała zasadność odbioru świadczeń oraz poniesione koszty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Elżbieta Mazur-Selwa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 3 lutego 2021 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania - skargę oddala - Przedmiotem skargi B.K. (dalej w skrócie: "skarżąca") jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej w skrócie: "SKO") z dnia [...] września 2020 r. nr [...]o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania skarżącej od zawiadomienia Wójta Gminy (dalej w skrócie: "Wójt") z dnia [...] lipca 2020 r. o zakończeniu postępowania administracyjnego oraz o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym. Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższe postanowienie przedstawia się następująco. Zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] Wójt działając na podstawie art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm. – dalej w skrócie: "k.p.a.") zawiadomił skarżącą o zakończeniu postępowania administracyjnego w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych za okres od [...] września 2018 r. do [...] września 2019 r. przyznanych decyzjami nr [...] z dnia [...] września 2017 r.,nr [...] z dnia [...] października 2018 r. oraz nr [...]z dnia [...]września 2018 r. Jednocześnie Wójt poinformował, że skarżąca może wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów oraz złożyć pisemne lub ustne wyjaśnienia dotyczące rozpatrywanej sprawy w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego zawiadomienia w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej. W dniu [...] lipca 2020 r. do SKO wpłynęło pismo skarżącej zatytułowane jako "odwołanie" od ww. zawiadomienia z dnia [...] lipca 2020 r. Postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. nr [...] działając na podstawie art. 134 k.p.a. – stwierdziło niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu postanowienia SKO wyjaśniło, że obowiązkiem organu II instancji w pierwszej fazie postępowania odwoławczego jest ustalenie czy wniesione odwołanie jest dopuszczalne, tj. czy w ogóle dotyczy aktu zaskarżalnego tego rodzaju środkiem odwoławczym, czy pochodzi od strony postępowania i czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. SKO stwierdziło, że zaskarżone przez skarżącą zawiadomienie stanowi efekt wyrażonej w art. 10 § 1 k.p.a. zasady czynnego udziału stron w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Zawiadomienie to nie stanowi natomiast decyzji administracyjnej, od której przysługuje odwołanie w administracyjnym toku instancji. Oznacza to w konsekwencji, iż odwołanie od wskazanego zawiadomienia jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych a organ był zobowiązany do stwierdzenia w formie postanowienia niedopuszczalności odwołania. Przepis art. 134 k.p.a. jest bowiem bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że wydanie postanowienia na jego podstawie nie zależy od uznania organu. SKO wyjaśniło, że stwierdzenie niedopuszczalności odwołania nie zezwala na merytoryczną ocenę akt sprawy jak i na rozpatrywanie zarzutów skarżącej przez organ II instancji. W ustawowym terminie skarżąca wniosła skargę na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że opiekuje się dziećmi od ich urodzenia, pokrywając niemal wszystkie ich koszty utrzymania. Wskazała również, że w 2006 r. zapadł wyrok o separacji małżeństwa, w którym Sąd przyznał jej opiekę nad dziećmi oraz pełnię władzy rodzicielskiej. Skarżąca stwierdziła, że z decyzji o zakończeniu postępowania administracyjnego wynikało, że przysługuje od niej odwołanie, więc skorzystała z tego prawa. Zdaniem skarżącej, od każdej decyzji wydanej w postępowaniu administracyjnym, przysługuje odwołanie. Skarżąca podniosła, że nie można odbierać przyznanych świadczeń osobie nieposiadającej dochodów, która przeznaczyła świadczenia na potrzeby dzieci oraz leczenie. Wreszcie skarżąca stwierdziła, że została narażona przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej na szkodę w wysokości ok. 3.000 zł w związku z koniecznością ponoszenia wynagrodzenia adwokata. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozważył, co następuje: W pierwszej kolejności Sąd podaje, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 pkt 3 zzs ⁴ ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz. U. 2020 r. poz. 374 ). Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. Organy prawidłowo zgromadziły i rozważyły materiał dowodowy, czyniąc na jego podstawie właściwe ustalenia faktyczne. Przyjęta podstawa prawna rozstrzygnięcia również jest poprawna, a wywiedzione z niej następstwa prawne nie budzą wątpliwości. Skarżąca przedmiotem skargi uczyniła wydane na podstawie art. 134 K.p.a. postanowienie SKO stwierdzające niedopuszczalność odwołania od zawiadomienia z dnia [...] lipca 2020 roku nr [...], którym organ – Wójt - działając w reżimie art. 10 § 1 K.p.a. zawiadomił skarżącą o zakończeniu postępowania administracyjnego w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych za okres od [...]września 2018 r. do [...] września 2019 r. Jednocześnie Wójt poinformował, że skarżąca może wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów oraz złożyć pisemne lub ustne wyjaśnienia dotyczące rozpatrywanej sprawy w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego zawiadomienia w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej . W administracyjnym toku instancji środek zaskarżenia, jakim jest odwołanie przysługuje wyłącznie od decyzji administracyjnych – art. 127 § 1 K.p.a. Zawiadomienie o zakończeniu postępowania w sprawie oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów nie jest decyzją administracyjną, nie jest również żadnych innym aktem procesowym, który kształtowałby sytuację prawną skarżącej, tak w ujęciu procesowym, jak i materialnym. Jest to wyraz aktywności procesowej organu, nakierowanej na realizację zasady informowania strony o przysługujących jej w toku postepowania prawach – art. 9 K.p.a. W świetle art. 10 § 1 K.p.a. prowadzące postępowanie organy obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Skierowane do skarżącej zawiadomienie z dnia [...] lipca 2020 roku, stanowiło wyłącznie informację o możliwości zrealizowania tego prawa. Jest ono nośnikiem informacji o przysługującym uprawnieniu procesowym, nie wpływa w żaden sposób na zakres praw i obowiązków skarżącej. Z tej przyczyny przepisy K.p.a. nie przewidują możliwości jego zaskarżenia. Z założenia możliwość kwestionowania aktywności procesowej organów prowadzących postępowanie zastrzeżona jest wyłącznie wobec takich działań, które mogą niekorzystnie wpłynąć na wiązkę przysługujących stronie uprawnień. Ponieważ zaskarżone zawiadomienie pozbawione jest tej cechy, możliwości jego zaskarżenia w administracyjnym toku instancji nie jest dopuszczalna. W tym stanie rzeczy SKO zasadnie wydało postanowienie o niedopuszczalności odwołania. Reasumując, skarga podlega oddaleniu – art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło