II SA/Rz 1256/11

3 kwietnia 2012 r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Przewodniczący referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2012 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku Sołectwa wsi K., złożonego do sprawy skargi wyżej wymienionego Sołectwa, na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] października 2011 r. nr [...], o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania, - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Sołectwo Wsi K. reprezentowane przez Radę Sołecka oraz Sołtysa złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej zwany WSA) wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od całości kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku stwierdzono, że Rada Sołecka Wsi K. oraz Sołtys Wsi nie posiadają środków finansowych a także żadnego innego majątku. Organy sołectwa przytoczyły także dotychczasowe okoliczności faktyczne sprawy oraz argumenty, mające przekonywać do skasowania rozstrzygnięcia administracyjnego SKO. Pismem z dnia 16 marca 2012 r. referendarz sądowy WSA wezwał Sołectwo do nadesłania dokumentów określających reguły prowadzenia przez Sołectwo Wsi K. gospodarki finansowej, w tym w szczególności statutu Gminy [...] oraz uchwał budżetowych tej Gminy na rok 2011 r. oraz 2012 r. W odpowiedzi na wezwanie Sołectwo wyjaśniło, iż jego organy nie posiadają dokumentów, o które prosi Sąd Administracyjny. Organem kompetentnym do ich przekazania jest Urząd Gminy [...]. Poza tym, materiał ten jest dostępny na stronie BIP. Sprawa ze skargi Sołectwa K. nie została zakończona przed WSA w Rzeszowie. Na obecnym etapie rozpoznawania sprawy strona skarżąca jest zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 100 zł. Stwierdzono, co następuje: Sołectwo Wsi K. odpowiada pojęciu jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. Ten status wnioskodawcy obliguje do rozpatrzenia złożonego wniosku o zwolnienie od całości kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata (prawo pomocy w zakresie całkowitym) na podstawie art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Według treści przytoczonego przepisu, jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane _@POCZ@__@\w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy w tym miejscu mocno podkreślić, iż użyte w art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. słowo wykaże oznacza, że to na jednostce organizacyjnej spoczywa ciężar udowodnienia sytuacji majątkowej pozwalającej merytorycznie rozpatrzyć zgłoszone żądanie. Wymaga podkreślenia, że rozstrzygnięcie w tym zakresie oparte jest na uznaniu sądu lub referendarza sądowego, a ten model rozstrzygania powoduje, że wykazanie warunków uzyskania prawa pomocy nie musi oznaczać zniesienia obciążeń finansowych wnioskodawcy. W niniejszej sprawie Sołectwo nie wykazało stosowanie do art. 246 § 2 pkt. 1 p.p.s.a., że znajduje się w sytuacji mogącej świadczyć o braku zdolności do uczestniczenia w kosztach finansowych postępowania sądowoadministracyjnego. Organy sołectwa nie nadesłały bowiem żądanych w wezwaniu sądowym dokumentów źródłowych przedstawiających sytuację majątkową jednostki podziału pomocniczego. Na ich podstawie zamierzano ustalić rzeczywisty obraz gospodarki finansowej skarżącego sołectwa, aby na skutek żądania nieuzasadnionego nie pozbawiać Skarbu Państwa należnych mu dochodów oraz powiększyć jego wydatki. Nie wykonanie wezwania świadczy o braku okoliczności uzasadniających zgłoszone żądanie. Skierowane do strony wezwanie miało w swej podstawie art. 255 p.p.s.a. W myśl treści tego przepisu: jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Nie podlega wątpliwości, że takie dokumenty źródłowe jak budżet gminy czy statut dotyczyły stanu majątkowego sołectwa, a to uzasadniało skierowanie do strony wezwania o jego nadesłanie na podstawie art. 255 p.p.s.a. Rozpatrzenie wniosku sołectwa było niemożliwe wyłącznie w oparciu o treść wniosku PPPr ze względu na bardzo skromny opis stanu majątkowego Sołectwa K. W ten sposób należy oceniać zdanie zawarte w pkt 6 wniosku PPPr, według którego organy sołectwa nie posiadają środków finansowych. Zbadanie wiarygodności tego oświadczenia wymagało analizy właściwych postanowień przede wszystkim budżetu gminy [...] w zakresie przeznaczenia wydatków Sołectwa K. w roku 2012 r. Zawarte w odpowiedzi wyjaśnienie, iż żądanych dokumentów należy poszukiwać na stronach internetowych czy w Urzędzie Gminy nie wypełnia obowiązku wnoszącego o prawo do współuczestniczenia w wyjaśnianiu sytuacji majątkowej. Ponadto, zastosowanie się do tych wskazówek oznaczałoby konieczność prowadzenia przez referendarza postępowania wyjaśniającego z urzędu, a takich czynności zakazuje norma art. 255 p.p.s.a. Ten przepis pozwala badać sytuację majątkową wnoszącego wyłącznie na podstawie nadesłanych do Sądu dokumentów źródłowych. Ich uzyskanie przez organy skarżącego sołectwa nie było niemożliwe skoro jednostka ta jest częścią aparatu samorządu Gminy [...] wykonując dla tej wspólnoty funkcje pomocnicze. Resumując, strona nie wykazała, że spełnia rygorystyczne przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, a to wyklucza udzielenie tej postaci pomocy państwa. Dlatego też orzeczono jak w sentencji postanowienia, działając w oparciu o przepis art. 245 § 2, art. 246 § 2 pkt 1, art. 255 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.