II SA/Rz 1256/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ WSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 lutego 2019 r. sprawy ze skargi E. P. na postanowienie Wojewody z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę -skargę oddala- Przedmiotem skargi E.P. (dalej jako: Skarżący) jest postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...], wydane w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 6 marca 2018 r. Skarżący wystąpił do Starosty [...] o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną tego organu z dnia [...] października 2013 r. L.dz [...] o pozwoleniu na budowę odcinka linii elektroenergetycznej kablowej doziemnej SN-15 kV na dz. o nr ewid. 792, 799, 801/1, 811, 815, 817, 821, 831, 719/28, 719/21, 719/22, 719/26, 719/25, 719/4, 868, 869, 870, 867/3, 872, 873, 874, 875 obręb [...] jedn. ewid. 181205 5 [...] - obszar wiejski, opierając złożony wniosek na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 z późn. zm. – dalej: k.p.a.). W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. znak: [...], odmówił wznowienia postępowania w w/w sprawie. Następnie postanowieniem znak: [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. Wojewoda [...] uchylił w całości w/w postanowienie Starosty o odmowie wznowienia postępowania i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uchylenie postanowienia nastąpiło w związku z naruszeniem art. 24 § 1 pkt. 5 k.p.a., bowiem zarówno decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] października 2013 r. nr [...] jaki i postanowienie z dnia [...] marca 2018 r. o odmowie wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją zostało podpisane przez tę samą osobę. Po ponownym rozpatrzeniu wniosku Skarżącego, Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. znak: [...] po raz kolejny odmówił wznowienia postępowania, oceniając, że wniosek w tym przedmiocie został złożony z uchybieniem terminu przewidzianego do jego wniesienia. W zażaleniu złożonym na powyższe postanowienie Skarżący wyjaśnił, że po zapoznaniu się z aktami sprawy w dniu 16 czerwca 2017 r. stwierdził brak umowy cywilno-prawnej z dnia 1 lipca 2013 r., którą rzekomo zawarł z nim R.R., a na podstawie której inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania jego nieruchomością na cele budowlane. O fakcie tym poinformował organ w piśmie z dnia 3 lipca 2017 r. oczekując podjęcia stosownych kroków prawnych. Zdaniem Skarżącego już wówczas organ został poinformowany o tym, że dowody na podstawie, których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne są fałszywe. Ponadto zarzucił Staroście przemilczenie możliwości zastosowania trybów nadzwyczajnych wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej oraz niezawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, pomimo istnienia takiego prawnego obowiązku. W wyniku rozpoznania złożonego zażalenia, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...], Wojewoda [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Zdaniem Wojewody, organ I instancji prawidłowo uznał, że wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją tego organu z dnia [...] października 2013 r. nr [...] został złożony po upływie ustawowego terminu. Jak wyjaśnił ten organ, z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 14 czerwca 2017 r. Skarżący wystąpił do Starosty [...] o wgląd w akta i wykonanie fotokopii akt zakończonego postępowania administracyjnego L.dz. [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę opisanego wyżej odcinka linii elektroenergetycznej kablowej doziemnej SN-15kV. Akta przedmiotowej sprawy udostępniono do wglądu stronie w dniu 16 czerwca 2017 r., co zostało potwierdzone własnoręcznym podpisem Skarżącego. Następnie pismem z dnia 3 lipca 2017 r. Skarżący poinformował Starostę, że będąc właścicielem nieruchomości o nr ewidencyjnym 719/4, nigdy nie zawierał z R.R. - pełnomocnikiem [...] S.A., Oddział [...], RE [...], umowy cywilno-prawnej potwierdzającej posiadanie prawa do dysponowania jego nieruchomością. Natomiast Starosta pismem z dnia 12 lipca 2017 r. udzielił odpowiedzi, przedstawiając przebieg postępowania i wskazując dokumenty przedłożone przez inwestora w tym oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z klauzulą odpowiedzialności karnej za podanie w oświadczeniu nieprawdy, zgodnie z art. 233 Kodeksu karnego. Ponadto Starosta podał, że w oświadczeniu Skarżący został wskazany jako właściciel działki nr ewid. 719/4 obr. [...] oraz że powołana została tam umowa cywilno-prawna nr [...] z dnia 1 lipca 2013 r. W piśmie tym wyjaśniono również, że skarżący brał udział w prowadzonym postępowaniu na prawach strony, a korespondencję odbierała jego matka, F.P. Następnie Wojewoda zwrócił uwagę, że dopiero wnioskiem z dnia 6 marca 2018 r. Skarżący, powołując się na art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., wystąpił o wznowienie postępowania w celu uchylenia decyzji administracyjnej Starosty [...] z dnia [...] października 2013 r. Końcowo organ ocenił, że nie znalazł uzasadnienia stawiany przez skarżącego zarzutu przemilczenia przez organ I instancji możliwości zastosowania trybów nadzwyczajnych wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej, gdyż do chwili obecnej Starosta nie dysponuje żadnymi dokumentami wskazującymi na fałszywość danego dowodu, czy też fakt popełnienia przestępstwa potwierdzonego przez sąd lub inny uprawniony do tego organ. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się Skarżący, składając do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę, w której wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznawania, ewentualnie o rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją administracyjną, zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, a także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z postanowienia o umorzeniu dochodzenia z dnia [...] maja 2018 r., nr [...], na okoliczność sfałszowania dowodu w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty [...] z dnia [...] października 2013 r. nr [...]. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: 1. art. 148 § 1 i § 2 k.p.a., poprzez błędne ustalenie, że uchybił terminowi do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, podczas gdy za wniosek taki uznać należało jego pismo z dnia 3 lipca 2017r.; 2. art. 145 § 1. pkt. 1, 2 i 4 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i odmowę wznowienia w/w postępowania, podczas gdy wydanie decyzji kończącej to postępowanie nastąpiło w oparciu o dowód, który został sfałszowany, a na podstawie którego ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne oraz w związku z popełnieniem przestępstwa, nadto Skarżący bez własnej winy nie brał udziału w prowadzonym postępowaniu, a więc w konsekwencji odmowę podjęcia postępowania pomimo wystąpienia kwalifikowanych przesłanek obligujących organ do jego wznowienia; 3. art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i odmowę wznowienia postępowania, w związku z uznaniem, że Starosta nie dysponował żadnymi dokumentami wskazującymi na fałszywość danego dowodu, czy też fakt popełnienia przestępstwa, podczas gdy Skarżący pismem z dnia 3 lipca 2017 r. poinformował organ, że "nie zawierał nigdy z R.R. - pełnomocnikiem [...] S.A., Oddział [...], RE [...] umowy cywilno-prawnej potwierdzającej posiadanie prawa do dysponowania jego nieruchomością", zatem wówczas organ powziął informację o sfałszowaniu lub braku dowodów, na podstawie których wydano decyzję w przedmiotowej sprawię i mógł podjąć określone czynności materialne, pozwalające na wyjaśnienie sprawy; 4. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie czynności mających na celu rozstrzygnięcie sprawy, brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, prowadzenie postępowaniu w sposób, powodujący utratę zaufania obywateli do organów państwa; 5. art. 64 § 2 k.p.a. poprzez brak wezwania skarżącego do uzupełnienia braków pisma z dnia 3 lipca 2017 r., pomimo, że zawierało ono żądanie wyjaśnienia sprawy i podjęcia odpowiednich, uznanych przez organ czynności w sprawie zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, w związku z czym organ mając wątpliwości co do stanowiska strony, winien skorzystać z trybu naprawczego, przewidzianego w w/w przepisie. Dodatkowo w uzasadnieniu skargi Skarżący wyjaśnił, że dopiero w dniu 12 lutego 2018 r. zapoznał się ze wspomnianą wyżej umową z dnia 1 lipca 2013 r. i wtedy to zorientował się, że jego podpis został sfałszowany, gdyż umowy takiej nigdy nie zawierał. Po powzięciu tej wiedzy z uwagi na brak podjęcia jakichkolwiek czynności przez Starostę złożył wniosek o wznowienie postępowania, tj. w dniu 6 marca 2018 r. Ponadto zaznaczył, że w dniu 10 listopada 2017 r. złożył pisemne zawiadomienie do Prokuratury Rejonowej w [...] dotyczące sfałszowania jego podpisu na w/w umowie. Na skutek zawiadomienia Komenda Powiatowa Policji w [...] wszczęła postępowanie w przedmiotowej sprawie, pod nr [...]. W toku przeprowadzonych czynności ustalono, że podpis na w/w umowie nie został złożony przez Skarżącego, lecz przez jego matkę, która zeznała, że za namową pracownika firmy R.R. podpisała się za syna. Jednakże wobec znikomej społecznej szkodliwości czynu, postanowieniem z dnia 29 maja 2018 r. dochodzenie umorzono. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Skarga jako bezzasadna została przez Sąd w całości oddalona. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2107). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302; zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiotem swej skargi E.P. uczynił postanowienie Wojewody [...] o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Starosty [...]. Kwestionowane przez stronę postanowienie oparto na art. 148 § 1 i 2 K.p.a., a więc regulacji Kodeksowej, która wyznacza stronom postępowania termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną. Na mocy tej regulacji, podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Natomiast na mocy art. 145 § 2 K.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zebrany przez Organ materiał dowody potwierdza to, że E.P. pismem z dnia 6 marca 2018 r. zażądał od Starosty [...] wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego Organu z dnia [...] października 2013 r. W treści swego wniosku Skarżący wskazał na podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. stwierdzając, że dnia 8 listopada 2017 r., zawiadomił prokuraturę o podejrzeniu popełnienia przestępstwa z art. 270 § 1 kodeksu karnego, polegającego na podrobieniu podpisu pod umową cywilnoprawną (podpis miała za skarżącej złożyć jego matka F.P.). Do swego podania załączył między innymi protokół przesłuchania F.P. z dnia 21 grudnia 2017 r., oraz umowę z dnia 1 lipca 2013 r. Z przesłanych do Sądu akt sprawy, a także z treści samej skargi wynika ponad wszelką wątpliwość, że wiedzę o ewentualności sfałszowania podpisu pod opisaną umową E.P. posiadał co najmniej od dnia 10 listopada 2017 r., kiedy to złożył pisemne zawiadomienie do Prokuratury Rejonowej w [...] dotyczące sfałszowania jego podpisu na umowie stanowiącej podstawę wydanej decyzji. Składając powyższe zawiadomienie strona musiała posiadać informację o możliwości popełnienia przestępstwa sfałszowania podpisu, która miała zostać wykorzystana przez niego dla potrzeby zaskarżenia ostatecznej decyzji Starosty w trybie nadzwyczajnym. Ponieważ Skarżący już dnia 10 listopada 2017 r. dysponował wiedzą o okoliczności stanowiącej podaną przez niego przyczynę wznowienia postępowania, to od tego dnia należało liczyć termin na złożenie podania o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...], co z kolei wynika z art. 148 § 1 K.p.a. Wniosek o wznowienie postępowania oparty na okoliczności związanej ze sfałszowaniem podpisu został złożony w Starostwie Powiatowym w [...] dopiero dnia 9 marca 2018 r., czyli po znacznym upływie jednomiesięcznego terminu, o jakim mowa w art. 148 § 1 K.p.a. W tych okolicznościach faktycznych, Organy naruszyłyby prawo w sposób rażący doprowadzając do wznowienia postępowania, bowiem działałyb3y w sposób oczywiście sprzeczny z opisanymi powyżej regulacjami Kodeksowymi. Organ administracji obowiązany jest z urzędu zbadać zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnej (tak słusznie stwierdza WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 7 czerwca 2018 r., sygn. III SA/Gd 211/18, LEX). E.P. podnosi w swojej skardze, że właściwym wnioskiem o wznowienie postępowania było jego pismo z dnia 3 lipca 2017 r. Pismo to wbrew stanowisku strony skarżącej nie jest wnioskiem o wznowienie postępowanie, gdyż nie wynika z niego choćby w sposób pośredni wola strony wszczęcia postępowania nadzwyczajnego. Co więcej, nie oznaczono w nim nawet okoliczności mieszczących się w podstawach wznowienia postępowania administracyjnego, na które powołuje się skarżący w swych późniejszych pismach. Redakcja jego treści wskazuje zaś, że skarżący dysponuje odpowiednią wiedzą prawniczą wystarczającą, aby sformułować jednoznaczny wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego oraz podać w nim stosowne podstawy wznowieniowe z art. 145 § 1 K.p.a.. Wskazać też należy, że właściwy wniosek o wznowienie postępowania nie został sporządzony przez fachowego pełnomocnika lecz osobiście przez stronę skarżącą. Dlatego powoływanie się na brak specjalistycznej wiedzy prawniczej nie może stanowić o konieczności uchylenia zaskarżonego do sądu postanowienia Wojewody. Sąd obowiązany był uznać, że poddane jego kontroli postanowienie Wojewody odpowiada przepisom prawa jakie należało w niniejszej sprawie zastosować. WSA działając poza zarzutami skargi, nie dostrzegł w działaniach Organu takich uchybień, które mogłyby zadecydować o uwzględnieniu skargi na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a. Dlatego też skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.