II SA/Rz 1257/17
PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-01-08
Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Mazur - Selwa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który utrzymuje się z gospodarstwa rolnego z dochodem 200 zł miesięcznie i ponosi miesięczne koszty utrzymania w kwocie około 250 zł, wykazuje brak możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, uzasadniający przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko referendarza sądowego, że wnioskodawca nie wykazał braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wnioskodawca, mimo zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych i bieżących kosztów utrzymania, nie udowodnił, że nie jest w stanie wygospodarować żadnych środków na wydatki sądowe. Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym – zwolnienie od kosztów sądowych.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy sprostowania oczywistej omyłki w akcie własności ziemi. W toku postępowania wnioskodawca domagał się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Referendarz sądowy przyznał prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, odmawiając w pozostałym zakresie, uznając, że wnioskodawca nie wykazał wystarczająco swojej sytuacji finansowej. Wnioskodawca wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza, zarzucając nieprawidłowość ustaleń.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Mazur - Selwa po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. S. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1257/17 w przedmiocie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania oczywistej omyłki w akcie własności ziemi postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy.
Wnioskodawca domagał się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Referendarz sądowy zaskarżonym postanowieniem przyznał prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w pozostałym zakresie odmówił wnioskowi.
Zdaniem referendarza wnioskodawca nie wykazał należycie zasadności złożonego wniosku. Wbrew żądaniu nie przedstawił w sposób wystarczający sytuacji finansowej, a wskazane przez niego wydatki ( 200 zł wyżywienie i 50 zł opłaty na miesięczne utrzymanie domu), przekraczają możliwości płatnicze ( 200 zł dochód z gospodarstwa rolnego ) i pod wątpliwość poddają złożone oświadczenie o uzyskiwanych dochodach i braku korzystania z pomocy społecznej. Decydującego znaczenia nie może mieć, w ocenie referendarza, przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w innej sprawie. Referendarz sądowy podkreślił, że każdy wniosek rozpoznawany jest indywidulanie w sprawie, której dotyczy.
W złożonym sprzeciwie wnioskodawca zarzuca nieprawidłowość dokonanych ustaleń. W jego ocenie przedstawiona przez niego sytuacja kwalifikuje go do przyznania prawa pomy w zakresie całkowitym. Twierdzi, że zgodnie z żądaniem referendarza złożył stosowne oświadczenia, rachunków za utrzymanie domu nie przedłożył, bo takich nie posiadał, w dacie składania wniosku nie posiadał również wyciągu z rachunku bankowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."): w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Sąd podziela zarówno dokonane przez referendarza ustalenia jak i wyciągnięte wnioski, co do braku podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Zgodnie z art. 246 § 1 P.p.s.a.: "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje:
1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny".
Według oświadczenia wnioskodawca posiada dom o nieokreślonej powierzchni, utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, z którego miesięczny dochód wynosi 200 zł. Udokumentowane średniomiesięczne wydatki na utrzymanie domu to: opłata za energię elektryczną- około 50 zł w dwumiesięcznych okresach rozliczeniowych oraz 31,98 zł miesięczna opłata za telefon. Według oświadczenia wydatki na wyżywienie pochłaniają kwotę około 200 zł miesięcznie.
W świetle powyższego Sąd zgadza się ze stanowiskiem referendarza, że brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, jak również bieżące koszty utrzymania. W świetle przedstawionej przez niego sytuacji majątkowej i dochodowej nie można stwierdzić, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów związanych ze sprawą.
Skoro twierdzi, że ponosi koszty utrzymania w kwocie około 250 zł, które przenoszą jego dochody, a mimo to nie wykazuje żadnego zadłużenia ani też faktu korzystania z pomocy społecznej, to nie ma podstaw by twierdzić, że nie będzie w stanie wygospodarować żadnych środków na wydatki sądowe.
Natomiast istnieje prawdopodobieństwo, że nie będzie w stanie ponieść wszystkich kosztów tego postępowania ( koszty sądowe, wynagrodzenie pełnomocnika).
W ocenie Sądu udzielone przez referendarza prawo pomocy w postaci zwolnienia z kosztów sądowych i odmowy ustanowienia radcy prawnego stanowi najodpowiedniejszą formę tej pomocy w sprawie. Zwolnienie od kosztów sądowych oznaczać będzie, że skarga oraz ewentualne inne środki zaskarżenia zostaną rozpoznane bez obciążania obowiązkową, ustawową opłatą, a udział fachowego pełnomocnika na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego nie jest obowiązkowy i nie stanowi w związku z tym przeszkody w rozpoznaniu skargi.
Dodatkowo należy podkreślić, że Sąd z urzędu ocenia zasadność skargi i prawidłowość całego postępowania administracyjnego, bez względu na postawione w skardze zarzuty.
Zasadnie referendarz sądowy wywodzi, że dla niniejszej sprawy bez znaczenia pozostaje przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w innej sprawi,. Referendarz sadowy, ani tym bardziej Sąd nie są związane takim postanowieniem.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło