II SA/Rz 1257/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 lutego 2018 r. sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania aktu własności ziemi uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...]. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "organ odwoławczy", "organ II instancji" lub "Kolegium") utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy(dalej: z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] odmawiające sprostowania oczywistych omyłek pisarskich w Akcie Własności Ziemi z dnia [...]marca 1974 r., nr [...] Z uzasadnienia postanowienia i akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 30 maja 2017 r. skarżący zwrócił się do Wójta Gminy o: "sprostowanie błędów pisarskich i przestępczych w decyzji [...] popełnionych przez pracowników Urzędu Gminy." W odpowiedzi, pismem z dnia 13 czerwca 2017 r. Wójt Gminy wskazał, że porównując kserokopie Aktu Własności Ziemi z jego oryginałem i protokołem ustalenia potrzeb i uprawnień uwłaszczeniowych nie stwierdził omyłek pisarskich. Wobec powyższego zwrócił się do skarżącego o sprecyzowanie wniosku. W piśmie z dnia 16 czerwca 2016 r. skarżący sprecyzował żądanie wskazują, że domaga się: "dopisania do decyzji brakujących działek oraz powierzchni gospodarstwa, poprawnego wpisania numerów decyzji oraz poprawnej daty sporządzenia, jak w protokołach z dnia 8 listopada 1971 r., wykreślenie z protokołu działek oraz powierzchni z punktów 2, 5 oraz C, daty sporządzenia". Dalej wskazał, że protokół został podpisany przez jego dziadka M.S., który nie upoważniał organu, ani urzędu, do wpisania numerów oraz powierzchni działek. W jego ocenie protokół we wskazanych punktach powinien być pusty. Zarzucił również, że decyzja nie mogła zostać podpisana przez S. P., który był w tym czasie Zastępcą Naczelnika i nie miał upoważnienia do wydawania decyzji. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. Wójt Gminy odmówił sprostowania oczywistej omyłki w Akcie Własności Ziemi z dnia [...] marca 1974 r. poprzez wpisanie: "poprawnie brakujących działek, powierzchni gospodarstwa, numerów decyzji oraz poprawnej daty sporządzenia jak w protokołach". W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji stwierdził, że zawnioskowanych poprawek nie można uznać jako tych, które można naprawić na podstawie art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej: "K.p.a."). Żądane zmiany prowadziłyby do wydania nowego Aktu Własności Ziemi obejmującego inny grunt tak co do oznaczeń geodezyjnych jak i obszaru. Powyższe stanowisko podzieliło w całości Samorządowe Kolegium Odwoławcze , które zaskarżonym do Sądu postanowieniem utrzymało postanowienie Wójta Gminy w mocy. Organ odwoławczy wyjaśnił, że mimo uchylenia w 1982 r. ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (co nastąpiło ustawą z 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych) i późniejszego wyłączenia możliwości wzruszania w trybach nadzwyczajnych aktów własności ziemi, wydanych przed dniem 6 kwietnia 1982 r. (co nastąpiło ustawą z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw Dz.U. Nr 107, poz. 464) została zachowana dopuszczalność sprostowania oczywistych omyłek pisarskich w aktach własności ziemi. Przepisy art. 63 ust. 2 i ust. 3 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw wyraźnie i wyczerpująco określiły zakres wyłączenia stosowania przepisów Kodeksu postepowania administracyjnego, nie wyłączając stosowania art. 113 § 1 tego Kodeksu. Organ odwoławczy zgodził się z organem I instancji, że w sprawie nie było podstaw do sprostowania. Uwzględnienie wniosku mogłoby prowadzić do niedopuszczalnej zmiany treści decyzji. Żądana przez wnioskodawcę zmiana w zakresie "wpisania brakujących działek, powierzchni gospodarstwa, numerów decyzji oraz poprawnej daty sporządzenia, jak w protokołach" nie może być traktowana jak omyłka w rozumieniu art. 113 K.p.a. W skardze do Sądu skarżący podważa tak postanowienie organu I instancji, jak i utrzymujące je w mocy postanowienie organu odwoławczego. Podtrzymując stanowisko reprezentowane w postępowaniu administracyjnym dołączył akty własności ziemi z 19 kwietnia 1972 r., oraz złożone w Komendzie Powiatowej Policji w [....] zeznania S. P. oraz zeznania W. K. złożone przed Sądem Rejonowym w [...] II Wydział Karny w sprawie R. S. oskarżonego z art. 270 § 1 k.k. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził naruszenie art. 61, art. 7, art. 77, art. 107 § 3 i art. 113 K.p.a. w stopniu, który mógł wpłynąć na wynik sprawy. Organy odczytały sprecyzowany wniosek skarżącego opatrzony datą 16 czerwca 2016 r. (k. 5 i 19) jako żądanie sprostowania oczywistych omyłek pisarskich w akcie własności ziemi z dnia [...] marca 1974 r., znak [...] poprzez wpisanie poprawnie brakujących działek, powierzchni gospodarstwa, numerów decyzji oraz poprawnej daty sporządzenia jak w protokołach. Uszło jednak uwadze organów, że w/w (w formie faxu z załącznikami jak i pisemnej) skarżący konsekwentnie podtrzymywał swoje twierdzenia o dwóch aktach własności ziemi z różnych dat, różnych protokołach uwłaszczeniowych dotyczących częściowo tych samych nieruchomości. Samo pismo skarżącego datowane na 16 czerwca 2016 r. wpłynęło do organu I instancji rok później - 20 czerwca 2017 r. Jego treść nawiązuje do wcześniejszej korespondencji z organem w sprawie [...] z dnia 13 czerwca 2017 r., która nie była dostępna w aktach przekazanych Sądowi. W tym kontekście za prawdopodobne można było uznać zarzuty zażalenia skarżącego na postanowienie organu I instancji, że w aktach nie ma wszystkich dokumentów. W piśmie z dnia 9 sierpnia 2017 r. (k. 4) przekazującym zażalenie skarżącego, Wójt Gminy wyjaśnił, że przesyła akta sprawy informując, że pozostała część akt znajduje się w SKO przy sprawie odwołania R. S. od decyzji w sprawie wypłacenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 r. Wydając zaskarżone postanowienie w dniu [...] sierpnia 2017 r. SKO nie zwróciło uwagi na powyższe kwestie. Oryginał wniosku skarżącego z załącznikami (21 kart) został bowiem przesłany przez Wójta Gminy do SKO w ślad a pismem z dnia 6 września 2017 r. już po wydaniu przez SKO postanowienia z dnia [...] sierpnia 2017 r. Wydaje się więc, że SKO procedując, nie dysponowało pełnym wnioskiem z załącznikami złożonym przez skarżącego. Świadczy o tym zarówno lektura uzasadnienia postanowienia całkowicie abstrahująca od pełnej treści wniosku z załącznikami jak i data nadesłania tego wniosku do SKO przez Wójta. Gdyby SKO dysponowało wnioskiem skarżącego z załącznikami w dacie wydania postanowienia z dnia [...] sierpnia 2017 r., w jakim celu Wójt przesyłałby do SKO 7 września 2017 r. cały (sprecyzowany) wniosek z załącznikami. Sąd pismem z dnia 25 stycznia 2018 r. zwrócił się do SKO o uzupełnienie akt administracyjnych, "w tym o dołączenie wniosku inicjującego postępowanie. W aktach dostępnych Sądowi znajdowało się wyłącznie pismo z dnia 16 czerwca 2016 r. (prawdopodobnie błędnie wskazany rok), w którym wnioskodawca podał, że doprecyzowuje żądanie dotyczące sprawy [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., którego w aktach brak. Ponadto podany przez skarżącego numer świadczy o zupełnie innej sprawie. Postanowienie I instancji zostało wydane pod nr [...]. W sytuacji istnienia akt o podanym przez skarżącego numerze Sąd zwraca się także o nadesłanie tych akt". W odpowiedzi SKO pismem z dnia 13 lutego 2018 r. przesłało Sądowi pierwotny wniosek pismo skarżącego z dnia 30 maja 2017 r. z kserokopią AWZ z dnia[...] marca 1974 r. i pismem do Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 maja 2017 r. oraz wezwanie z dnia 13 czerwca 2017 r. do sprecyzowania wniosku [...]. Skarżący powtórzył w skardze swoje zarzuty dotyczące wadliwości zarówno protokołu uwłaszczeniowego jak i treści AWZ o numerze [...]. Wadliwość ta miała polegać, wg skarżącego, na sfałszowaniu dokumentów na co dołączył dokumenty ze sprawy karnej w Sądzie Rejonowym w [....], sygn. akt [...]. Fałszerstwo miało polegać na tym, że wbrew twierdzeniom organów istnieją inne dokumenty w tej sprawie, tj. protokoły uwłaszczeniowe z dnia 8 listopada 1971 r. o numerze [...] i o numerze [...] (w aktach SKO) oraz AWZ z dnia [...] marca 1972 r. nr [...] i o numerze [...] z adnotacją o ostateczności z dnia 19 kwietnia 1972 r. (k. 5 – 6 akt sądowych) wydane na częściowo te same działki co AWZ o numerze [...]. Akty Własności Ziemi z dnia 6 marca 1972 r. dotyczą wszystkich działek objętych AWZ o nr [...], a także działek nr 996, nr 1126, nr 2010, nr 2241, nr 1133, nr 1023 i nr 1991. Wszystkie AWZ wydano na M. S., a różnica w powierzchni nieruchomości objętych tymi aktami jest istotna, AWZ z 1974 r. – 4,67 ha, zaś AWZ z 1972 r. – 9,67 ha. Żądanie wniosku zmierzało więc najpewniej do dopisania w AWZ z 1974 r. "brakujących" działek wymienionych w AWZ z 1972 r. Kwestię tę należy bez wątpliwości ustalić. Należy wyjaśnić, czy kserokopie protokołów uwłaszczeniowych z 8 listopada 1971 r. i AWZ z 1972 r., którymi Sąd dysponuje w kserokopii zostały faktycznie wydane, czy weszły do obrotu prawnego. Należy ustalić czy mamy do czynienia z sytuacją wydania kilku AWZ częściowo, w całości na te same działki, co jest możliwe, czy ewentualnie protokoły uwłaszczeniowe z 8 listopada 1972 r. dotyczą aktu – aktów własności ziemi nie z 1972 r., a AWZ z 1974 r. jak chce skarżący. Wyjaśnienia wymaga również fakt, że oba protokoły uwłaszczeniowe z 8 listopada 1971 r. były prostowane. Zalegają one jako załącznik do oryginału wniosku skarżącego przesłanego do SKO 7 września 2017 r. Są w nich adnotacje o sprostowaniu błędów następującej treści "sprostowano błędy popełnione w pkt 2, pkt 5 oraz C przez H. K., która sporządzała protokół. Właściciel M. S. nie składał oświadczenia w w/w punktach, jak stwierdził to sporządzający protokół W. K.w zeznaniach złożonych do sprawy II K [...] z dnia 23 listopada 2015 r.". Absolutnie należy odszukać oryginały w/w dokumentów i ustalić czy, kto i w jakim trybie ewentualnie protokoły te prostował. Zaniechanie dokonania tych wszystkich czynności świadczy o naruszeniu art. 61, art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu, który mógł wpłynąć na wynik sprawy. Ustalenie właściwej treści wniosku wymagało w tej sprawie, wobec pewnej nieporadności strony, ustosunkowania się do argumentacji w nim zawartej oraz dołączonych doń dowodów na poparcie jego twierdzeń. Organy nie zadośćuczyniły temu obowiązkowi. Dopiero dokonanie tej operacji pozwoli organom na ustalenie treści żądania i prawidłowe zastosowanie art. 113 K.p.a. w ustalonym prawidłowo stanie faktycznym. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały na względzie treść niniejszego uzasadnienia.