II SA/Rz 1258/14
PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-12-12
Skład orzekający: Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja majątkowa i dochodowa skarżącej, uwzględniająca wysokie wydatki na leczenie, utrzymanie gospodarstwa domowego oraz brak podstawowej infrastruktury, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?Ratio decidendi
Sytuacja majątkowa i dochodowa skarżącej, pomimo posiadania stałych źródeł dochodu, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wysokość dochodów jest niewystarczająca do pokrycia niezbędnych bieżących wydatków, w tym kosztów leczenia, utrzymania gospodarstwa domowego bez podstawowej infrastruktury oraz odpłatnej pomocy osób trzecich. Brak środków na te potrzeby, a także na koszty postępowania sądowego, potwierdza spełnienie przesłanek do zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
Skarżąca E. S. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wskazała na skomplikowany charakter sprawy, zły stan zdrowia swój i męża, oraz brak środków na pokrycie kosztów sądowych i adwokata. Skarżąca wraz z mężem utrzymują się z emerytur i rent, które są niewystarczające na pokrycie bieżących wydatków, w tym leków, przejazdów do lekarzy, opłat za media, podatku od nieruchomości, a także zakupu niezbędnych przedmiotów i opału. Zamieszkują w domu bez podstawowej infrastruktury.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić skarżącą od kosztów sądowych i ustanowić dla niej adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jej skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia zwolnić skarżącą od kosztów sądowych i ustanowić dla niej adwokata.
E. S. w wyniku wezwania do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł. od wniesionej skargi, wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na obowiązującym osoby fizyczne w postępowaniu sądowoadministracyjnym formularzu PPF wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu powołała się na skomplikowany charakter sprawy, zły stan zdrowia swojego i pozostającego we wspólnym gospodarstwie domowym męża oraz brak możliwości poniesienia kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z wyboru. Wg udzielonych informacji, utrzymują się z pobieranych świadczeń emerytalno – rentowych w wysokości odpowiednio 1300 i 1040 zł brutto, które często okazują się niewystarczające (korzystają wtedy ze wsparcia rodziny, najczęściej w formie otrzymywanej żywności). Ze środków tych ok. 400 zł miesięcznie przeznaczają na zakup leków, do tego dochodzą wydatki na przejazdy do lekarzy i rehabilitację - każdorazowo ok. 30 zł (w listopadzie br. mąż skarżącej z tego tytułu wydatkował kwotę 350 zł), opłaty za gaz – 120 zł, energię elektryczną – 100 zł, telefon – ok. 300 zł (duże wydatki z tego tytułu spowodowane są trudnościami skarżącej w poruszaniu się i wykorzystywaniu łączności telefonicznej do załatwiania wielu bieżących spraw), podatek od nieruchomości – 250 zł, odpłatną pomoc świadczoną im przez inne osoby, zakup żywności, środków czystości itp. Obecnie, z uwagi na stan zdrowia wnioskodawczyni, zachodzi potrzeba zakupu nawilżacza do respiratora (ok. 450 zł.), opału na zimę oraz wymiany zepsutej pralki, na co nie posiadają funduszy.
Zamieszkują w starym domu, pozbawionym bieżącej wody, łazienki i centralnego ogrzewania. Oprócz niego są właścicielami stanowiącej nieużytek nieruchomości rolnej o pow. 0,82 ha, której ze względu na stan zdrowia nie są w stanie uprawiać.
Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje:
Zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zastępcy prawnego w osobie m.in. adwokata objęte jest całkowitym prawem pomocy, którego przyznanie osobie fizycznej uzależnione jest od wykazania przez nią braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania – art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.
z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Wedle powyższego, jedynym kryterium przyznawania prawa pomocy jest sytuacja majątkowa i możliwości płatnicze osoby wnioskującej, rozpatrywana w oderwaniu od takich okoliczności, jak np. stopień skomplikowania sprawy czy stan jej zdrowia, chociaż pod uwagę brane są np. związane z leczeniem wydatki.
Opierając się na udzielonych przez skarżącą informacjach dot. sytuacji rodzinnej, majątkowej i dochodowej należy stwierdzić, że warunek ten w niniejszej sprawie został przez nią spełniony. Mimo dysponowania przez nią i męża stałymi źródłami dochodów, ich wysokość (ok. 1850 zł. netto) należy uznać za niewystarczającą do pokrycia w niezbędnym zakresie wszystkich ponoszonych przez nich bieżących wydatków, wśród których znaczącą pozycję należy przypisać kosztom leczenia. Kwota pozostająca po ich odliczeniu, odnoszona do pozostałych wymienionych wydatków, z których praktycznie wszystkie należy uznać za niezbędne i związane z zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych, nie może być uznana za wygórowaną i pozwalającą na wygospodarowanie środków na poczet kosztów postępowania sądowego, skoro jak wynika z udzielonych informacji, skarżąca ma trudności ze sfinansowaniem zakupu żywności (okoliczność ta była już przez nią sygnalizowana we wcześniej składanych wnioskach o przyznanie prawa pomocy
w innych toczących się przed WSA w Rzeszowie sprawach z jej skarg), opału czy wymianie zużytego sprzętu agd. Nie bez znaczenia pozostaje sygnalizowany brak infrastruktury i instalacji domowych, stanowiących obecnie standard wyposażenia. Wzgląd na opisany we wniosku stan zdrowia skarżącej i męża nie pozwala także kwestionować wydatków ponoszonych z tytułu "wynagrodzenia" za świadczoną im przez inne osoby pomoc, skoro nie są samowystarczalni pod względem wykonania wszystkich potrzebnych czynności i prac.
Powyższe prowadzi do uznania zasadności wniosku skarżącej w pełnym objętym nim zakresie, co pozostaje w ścisłym związku z celem instytucji prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania z wszystkich przysługujących stronom postępowania uprawnień.
W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245
§ 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło