II SA/Rz 126/04

WyrokWSA w Rzeszowie2005-06-14

Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Jerzy Solarski, Joanna Zdrzałka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego, który został dobudowany samowolnie (bez wymaganego pozwolenia na budowę), może zostać udzielone, jeśli od zakończenia budowy upłynęło 5 lat, a inwestor dołączył wymagane dokumenty, w tym ekspertyzę techniczną?
Ratio decidendi
Pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego, który został samowolnie dobudowany, może zostać udzielone, jeśli od zakończenia budowy upłynęło 5 lat i nie narusza ona przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym. W takiej sytuacji właściciel jest obowiązany do uzyskania pozwolenia na użytkowanie, dołączając do wniosku inwentaryzację powykonawczą i ekspertyzę techniczną. Spełnienie tych wymogów, przy braku podstaw do odmowy określonych w przepisach, uzasadnia wydanie pozwolenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Cz. Cz. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o pozwoleniu na użytkowanie ganku i budynku gospodarczego dobudowanych samowolnie przez M. T. do istniejącego budynku mieszkalno-gospodarczego. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nieprawidłowe ustalenie odległości od granicy działki.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolska Sędziowie NSA Jerzy Solarski /spr./ AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Cz. Cz. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego skargę oddala II SA/Rz 126/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu odwołania Cz. Cz. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] grudnia 2003r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie ganku oraz budynku gospodarczego dobudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę do istniejącego budynku mieszkalno-gospodarczego usytuowanego na działce nr 63 w H. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...] listopada 2002 r. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie samowolnie wykonanej budowy ganku i budynku gospodarczego dobudowanych przez M. T. do istniejącego budynku mieszkalno-gospodarczego na działce nr 63 w H.. Jednocześnie organ ten wyznaczył inwestorowi termin do dnia 31 maja 2003 r. do złożenia wniosku o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowych obiektów budowlanych. M. T. wystąpiła z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie dołączając inwentaryzację budowlaną ganku i budynku gospodarczego zawierającą m. in. oświadczenie osoby posiadającej uprawnienia budowlane potwierdzające ich zgodność do użytkowania, a także o zgodności wybudowanych obiektów z warunkami technicznymi i sztuką budowlaną. 15 maja 2003 r. Starosta K. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektów, po czym przeprowadził oględziny pod kątem zdatnoścr obiektów do użytkowania. Po protokólarnym stwierdzeniu na miejscu budowy zgodności wykonanych obiektów z inwentaryzacją powykonawczą oraz po stwierdzeniu ich zdatności do użytkowania, na podstawie art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego decyzją z dnia 7 lipca 2003 r. udzielił pozwolenia na użytkowanie. W wyniku odwołania Cz. Cz. i stwierdzeniu w postępowaniu odwoławczym, że inwestor nie wykonał obowiązku wynikającego z art. 58 Prawa budowlanego, gdyż nie dołączył ekspertyzy technicznej potwierdzającej przydatność obiektu do użytkowania, decyzja ta została uchylona rozstrzygnięciem z dnia 21 sierpnia 2003 r. z przekazaniem sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Ponownie rozpatrując sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wezwał inwestora do uzupełnienia wniosku i w dniu 25 listopada 2003 r. M. T. przedłożyła ekspertyzę techniczną ganku i budynku gospodarczego potwierdzającą ich przydatność do użytkowania. W tej sytuacji na podstawie art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego decyzją objętą odwołaniem udzielono pozwolenia na użytkowanie przedmiotowych obiektów. Ponownie odwołanie od tej decyzji wniósł Cz. Cz. podkreślając, że w sprawie występuje samowola budowlana co potwierdził NSA. Natomiast organy czynią wszystko aby zalegalizować taką budowę. Na tej podstawie domagał się uchylenia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie podkreślając, że nie z jego winy postępowanie przed organami ciągnie się od kilku lat. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym organ podkreślił, że postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektów wszczęto przed dniem 11 lipca 2003 r. i wobec tego do rozstrzygnięcia sprawy mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed dniem 11 lipca 2003 r. Wynika to z art.7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz. U. Nr 80, poz. 718/. Jeśli chodzi o wniosek i dołączone do niego dokumenty to inwestor przedłożył wszystkie załączniki, w tym również oświadczenie" potwierdzające przydatność obiektów do użytkowania opracowane przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane. Wobec tego brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania. Na decyzję tą skargę wniósł Cz. Cz. zarzucając jej naruszenie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane i na tej podstawie sformułował wniosek o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji. Naprowadził, że dokonanie legalizacji samowoli budowlanej rażąco narusza prawo, bowiem organ nie rozważył czy dobudowane obiekty są zgodne z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Pominięto także okoliczność, że od ganku nie zachowano odległości 4 m do drogi stanowiącej współwłasność skarżącego. Stwierdził również, że postępowanie przed organami obu instancji nie toczyło się obiektywnie. Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i ponowił argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W dniu 7 października 2004 r. Cz. Cz. uzupełnił skargę w ten sposób, że przedłożył wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 24 czerwca 2004 r. sygn. II K [...], którym świadkowie zeznający w sprawie budowy garażu i ganku przez M. T. podczas rozprawy administracyjnej w dniu 9 października 2002 r. składali fałszywe zeznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest nieuzasadniona. Stan faktyczny nie jest kwestionowany, o ile dotyczy budowy w 1996r. przez M. T. ganku i budynku gospodarczego jako dobudowy do istniejącego budynku mieszkalno -gospodarczego na działce nr 63 w H. w warunkach samowoli (bez wymaganego pozwolenia na budowę). W sprawie tej organ nadzoru budowlanego prowadził postępowanie, które nie zostało zakończone decyzją; natomiast z uwagi na upływ 5 lat od daty popełnienia samowoli budowlanej, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia [...].11.2002r. zawiesił postępowanie z urzędu w oparciu o art.97 § 1 pkt 4 Kpa, wobec treści art.49 Prawa budowlanego i jednocześnie wyznaczył inwestorowi termin do złożenia wniosku o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie dobudowanych obiektów. W dacie tej bowiem organem właściwym w tego rodzaju sprawach był starosta. Postanowienie to na skutek zażalenia Cz. Cz. utrzymane zostało w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].01.2003r. Na podstawie akt sygn. SA/Rz 85/03, z których dowód został dopuszczony w trybie art.106 § 3 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.) Sąd ustalił, że po rozpoznaniu skargi Cz. Cz. na rozstrzygnięcie o zawieszeniu postępowania, postanowienia organów obu instancji zostały uchylone. W motywach wyroku Sąd stwierdził, że ustalenie przez organy wystąpienia przesłanek z art.49 Prawa budowlanego stanowiło podstawę do wydania decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie nakazu rozbiórki, a nie podstawę zawieszenia postępowania. Z akt wynika, że M. T. złożyła wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie samowolnie dobudowanych obiektów i przedłożyła wymagane dokumenty, przy czym zamiana właściwości organów obowiązująca od dnia 11.07.2003r. doprowadziła do sytuacji, że w sprawie tego wniosku decyzję objętą skargą podejmował organ nadzoru budowlanego, a więc ten organ, który prowadził postępowanie w sprawie rozbiórki przedmiotowych obiektów. Materialnoprawną podstawę zaskarżanej decyzji stanowi art.55 i następne ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane, w brzmieniu przed nowelizacją która weszła w życie z dniem 11.07.2003r. i obowiązywała w dacie orzekania przez organ odwoławczy. Wynika to z art. 7 ust 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 80, poz.718); przepis stanowi, że do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe (...). Zaznaczyć należy, że w przedmiotowej sprawie datą wszczęcia postępowania jest data złożenia wniosku przez M. T. o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektów, tj. 12.05.2003r. Stosownie do przepisu art. 55 ust. 1 Prawa budowlanego uzyskanie pozwolenia na użytkowanie jest wymagane w przypadkach wymienionych w tym przepisie; ustęp 2 pkt 1 tegoż artykułu stanowi natomiast, że uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest wymagane także, jeżeli zachodzą okoliczności wymienione w art. 49 ust. 1. Z kolei art. 49 ust.1 ustawy stanowi, że nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Kolejne unormowania mające zastosowanie do stanu faktycznego sprawy mają brzmienie: właściciel -w odniesieniu do obiektów, o których mowa w art.49 ust. 1 - jest obowiązany dołączyć do wniosku o pozwolenie na użytkowanie inwentaryzację powykonawczą i ekspertyzę techniczną potwierdzającą przydatność obiektu do użytkowania oraz oświadczenia, o których mowa w art. 57 ust. 3. (art. 58 ustawy). Z akt wynika i skarga tego nie kwestionuje, że M. T. samowolę budowlaną popełniła w 1996 roku. Uwzględniając tą datę stwierdzić należy, że termin 5 lat, o jakim mowa w art.49 ust.1 ustawy, upłynął końcem 2001 roku. W tym miejscu można sformułować następującą tezę: termin 5-letni, o jakim mowa w art.49 ust.1 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 80. poz.718), nie podlegał zawieszeniu ani przerwie z powodu wszczęcia przez organy nadzoru budowlanego postępowania w sprawie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części. Stąd też upływ 5 lat od zakończenia samowolnej budowy przed datą wydania decyzji z art.48 Prawa budowlanego, stanowi negatywną przesłankę do orzeczenia nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części. Wyrażone stanowisko w konkretnym przypadku ma ten skutek, że przy spełnieniu pozostałych przesłanek z art.49 ust.1 Prawa budowlanego inwestor był uprawniony do zalegalizowania samowoli. Składając wniosek o pozwolenie na użytkowanie samowolnie dobudowanego ganku i budynku gospodarczego M. T. przedłożyła wymagane przepisami dokumenty (skarga tego nie podważa). Organ natomiast, procedując stosownie do art. 59 ust.1 ustawy (właściwy organ wydaje pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę i uporządkowania terenu budowy), zaskarżoną decyzją udzielił pozwolenia na użytkowanie. Brak było bowiem podstaw do wydania decyzji odmownej, gdyż wydanie takiej decyzji możliwe jest tylko w przypadkach określonych w art.59 ust.5 Prawa budowlanego (właściwy organ, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w przypadku niespełnienia wymagań określonych w ust. 1, w art. 57 ust. 1-4 lub w art. 58. Przepisy art. 51 stosuje się odpowiednio). Jeśli chodzi natomiast o zarzuty skargi stwierdzić należy, że nie znajdują one potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Przede wszystkim stwierdzić należy, że z załączonego do akt administracyjnych wyrysu i wypisu z planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że inwestycja została zrealizowana na teranie oznaczonym symbolem A97MR,MN dla którego tekst planu stanowi, iż są to tereny przeznaczone pod zabudowę zagrodową i jednorodzinną oraz usługową i produkcyjną. Zarówno ganek jak i budynek gospodarczy stanowią element zabudowy zagrodowej. Wobec tego zarzut dotyczący naruszenia planu jest chybiony. Również odległość dobudowanej części od granic działki sąsiedniej (drogi) nie narusza warunków technicznych, przy czym w tym przypadku nie było konieczne zachowanie odległości 4 m od granicy działki. Ze szkicu sytuacyjnego zagospodarowania działki M. T. wynika, że budynek gospodarczy stanowi przedłużenie istniejącej stodoły i znajduje się w odległości od 2,10 do 2,65 m od granicy z drogą. Zatem odległość ta odpowiada § 12 ust.7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz.690 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy. Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza co ma ten skutek, że skarga podlega oddaleniu, w oparciu o art.151 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło