II SA/Rz 1261/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Sędzia NSA Małgorzata Wolska po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. P. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie i nadesłanie odpisów skargi w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki placu składowego - p o s t a n a w i a - odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1261/17 WSA w Rzeszowie odrzucił skargę W. P. (pkt 1) oraz zwrócił wyżej wymienionej wpis sądowy (pkt 2) w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki placu składowego. Powodem powyższego było nieuzupełnienie braków formalnych skargi, w zakreślonym przez Sąd terminie, tj. nie podpisanie skargi i nie nadesłanie 5 odpisów skargi. Powyższe postanowienie zostało doręczone m. in. skarżącej i odebrane przez nią 5 stycznia 2018 r. W dniu 12 stycznia 2018 r. W. P. złożyła do tut. Sądu wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie i nadesłanie odpisów. W uzasadnieniu podała, że nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Zakwestionowała sposób wezwania jej przez Sąd do uzupełnienia braków skargi. Jej zdaniem Przewodniczący Wydziału II WSA w Rzeszowie winien wydać jedno zarządzenie (a nie dwa – co miało miejsce w okolicznościach sprawy), w którym wezwałby do usunięcia wszystkich stwierdzonych braków. Wydanie dwóch odrębnych wezwań wprowadziło ją w błąd. Dostrzegając wezwanie do uiszczenia wpisu nie miała świadomości, że w pliku dokumentów jakie otrzymała (wezwania znajdywały się jedno pod drugim) znajduje się jeszcze jedno wezwanie, które "dokleiło się" do otrzymanej odpowiedzi na skargę. Jej zdaniem "tak istotny dokument winien znajdować się na przodzie dokumentacji jaką otrzymała". Zdaniem wnioskodawczyni braki jakie nie zostały uzupełnione mają mniejsza wagę aniżeli brak uzupełnienia opłaty. Wraz z wnioskiem skarżąca przedłożyła podpisany odpis skargi, a także nadesłała 5 egzemplarzy odpisów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 85 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – zwana dalej P.p.s.a.), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu (art. 86 § 1 P.p.s.a.) Warunki przywrócenia terminu określa art. 87 P.p.s.a., który stanowi, że wniosek wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Warunki powyższe muszą być spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie. Na wstępie należy wskazać, że tut. Sąd uznał, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został złożony z zachowaniem 7-dniowego terminu (o uchybieniu terminu strona dowiedziała się w dniu 5 stycznia 2018 r. otrzymując postanowienie Sądu z 28 grudnia 2017 r.). Wraz z wnioskiem strona skarżąca dopełniła czynności, którym uchybiła. Rozpoznając natomiast wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, Sąd stwierdza, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. W nauce prawa jak i orzecznictwie przyjmuje się, że usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktycznie uniemożliwiają dokonanie czynności nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności takich jak: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony przy równoczesnej niemożliwości wyręczenia się inną osobą, mylne poinformowanie strony o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia – ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005 str. 333). Konieczną a zarazem podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego danej czynności. Tut. Sąd podkreśla, że prowadzenie spraw w sformalizowanym postępowaniu sądowym wymaga od stron szczególnej staranności. W wyroku z dnia 28.06.2007 r., sygn. II OSK 479/07 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że o braku winy można mówić wtedy, gdy mimo dołożenia przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, termin został naruszony. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (publ. system informatyczny LEX nr 344095). Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. W przeciwnym razie strona powinna zadbać z wyprzedzeniem o swoją sprawę (por. postanowienie NSA z dnia 26.11.2008 r., sygn. akt II OZ 1231/08). Reasumując, przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonywujący uprawdopodobni brak swojej winy i wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała cały czas. O braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy zachodzi przeszkoda, której strona przy użyciu największego wysiłku nie mogła usunąć. W przedmiotowej sprawie takiego braku winy w uchybieniu terminu do podpisania skargi i nadesłania jej odpisów nie wykazano. Podniesione przez skarżącą okoliczności nie wskazują także, by nie mogła ona dokonać czynności w terminie. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że wnioskodawczyni nie kwestionuje okoliczności, że uchybiła terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi o jakie została wezwana. Kwestionuje jedynie sposób i formę skierowanych do niej wezwań. W tej okoliczności upatruje wprowadzenie jej w błąd, co przełożyło się na niewykonanie przez nią wezwań. Podnosi, że winna zostać jednym zarządzeniem wezwana do uzupełnienia trzech braków skargi, tymczasem otrzymała dwa odrębne wezwania, które "skleiły się", a dostrzegając wezwanie do uiszczenia wpisu, nie spodziewała się, że w pliku dokumentów jakie otrzymała znajduje się jeszcze jedno wezwanie. W ocenie Sądu skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Nie można podzielić argumentacji skarżącej o braku prawidłowości doręczenia wezwań do uzupełnienia przez nią braków formalnych skargi. Analiza akt sprawy niewątpliwie wskazuje, że skarżąca w sposób prawidłowy została wezwana do uzupełnia braków formalnych skargi a Przewodniczący Wydziału II WSA w Rzeszowie wydał w tym zakresie dwa odrębne zarządzenia. Jedno wydane na podstawie art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a. wzywające do uiszczenia wpisu sądowego, drugie na podstawie art. 49 § 1 w zw. z art. 46 § 1 i art. 47 § 1 P.p.s.a wzywające do podpisania skargi i nadesłania jej 5 odpisów. Subiektywne stanowisko wnioskodawczyni o wprowadzeniu jej w błąd wskutek wydania dwóch zarządzeń, nie może odnieść zamierzonego przez nią skutku. Odbierając kierowaną z Sądu przesyłkę skarżąca winna dokładnie sprawdzić jej zawartość. Postępując racjonalnie i z należytą starannością i dbałością winna zapoznać się z całą dokumentacją przesłaną jej przez Sąd. W ocenie Sądu skarżąca wykazała się niedbalstwem w prowadzeniu swoich spraw zapoznając się jedynie z jednym ze skierowanych do niej wezwań, tj. tym dotyczącym uiszczenia wpisu sądowego. Zdaniem Sądu uchybienie terminu było następstwem niedostatecznej dbałości i staranności w prowadzeniu własnych spraw a skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu oraz że uchybienie terminu było od niej niezależne i nie wynikało z zaniedbania. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.