II SA/Rz 1261/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Maria Mikolik AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga /spr./ Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję Podkarpackiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Rzeszowie z dnia 11 lipca 2024 r. nr 505/2024 w przedmiocie zwolnienia ze służby – skargę oddala – Decyzją z dnia 11 lipca 2024 r. nr 505/2024, Podkarpacki Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej (dalej: Komendant Wojewódzki PSP lub organ odwoławczy), uchylił decyzję nr 174/2024 Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w [...] (dalej: Komendant Powiatowy PSP lub organ I instancji) z dnia 17 kwietnia 2024 r. w sprawie zwolnienia [...] P. R. ze służby w Państwowej Straży Pożarnej, w części dotyczącej daty zwolnienia z dniem 17 kwietnia 2024 r. i orzekł o zwolnieniu [...] P. R. (dalej: Skarżący) ze służby w Państwowej Straży Pożarnej z dniem 31 lipca 2024 r. Z zaskarżonej decyzji oraz akt postępowania wynika, że 15 kwietnia 2024 r. do Komendanta Powiatowego PSP wpłynęły odpisy prawomocnych wyroków Sądu Rejonowego w [...]: - z 30 czerwca 2023 r. w sprawie sygn. akt. [...], dotyczący skazania P. R. za przestępstwa z art. [....] kk ; - z 6 września 2023r. w sprawie sygn. akt. [...], dotyczący skazania P. R. za przestępstwo z art. [....] kk. Organ I instancji, działając na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 4 oraz art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 127 ze zm. - dalej: ustawa o PSP) decyzją z 17 kwietnia 2024 r. nr [...] zwolnił P. R. ze służby z dniem 17 kwietnia 2024 r. Decyzja ta została doręczona Skarżącemu 18 kwietnia 2024 r., tj. w dniu, od którego Skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim - 29 kwietnia 2024 r. do Komendy Powiatowej PSP w [...] wpłynęło zaświadczenia lekarskie o niezdolności do służby P. R. w okresie od 18 kwietnia 2024 r. do 17 maja 2024 r. W prowadzonym – na skutek odwołania wniesionego przez Skarżącego - postępowaniu odwoławczym, Komendant Wojewódzki PSP przyjął, że w dniu wejścia w życie decyzji organu I instancji do obrotu prawnego tj. w dniu 18 kwietnia 2024 r. strażak zaprzestał pełnienia służby z powodu choroby, a zatem zgodnie z art. 45 ust. 2 ustawy o PSP przysługuje mu 3-miesięczny okres ochronny przed zwolnieniem ze służby, który kończy się 18 lipca 2024 r. Stosownie do powyższego, postanowieniem z dnia 24 maja 2024r. Komendant Wojewódzki PSP wstrzymał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji organu I instancji z dnia 17 kwietnia 2024 r. o zwolnieniu ze służby. Po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego Komendant Wojewódzki PSP, opisaną na wstępie decyzją z 11 lipca 2024 r. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej daty zwolnienia, orzekając o zwolnieniu z dniem 31 lipca 2024 r. i utrzymując w mocy decyzję organu I instancji w pozostałym zakresie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Komendant Wojewódzki PSP wskazał, że zgodnie z art. 43 ust. 2 pkt 4 ustawy o PSP, strażaka zwalnia się ze służby w przypadku skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe umyślne. Zwolnienie odbywa się na podstawie decyzji administracyjnej, która jest decyzją związaną, wydawaną po zajściu ww. przesłanek. W aktach niniejszej sprawy znajduje się prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia 30 czerwca 2023 r., sygn. [...] (prawomocność - 8 lipca 2023 r.) oraz prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia 6 września 2023 r., sygn. akt [...] (prawomocność - 14 września 2023 r.) skazujący P. R. odpowiednio za [....] na okres trwający nie dłużej niż siedem dni, a stanowiące przestępstwo z art. [...] kk oraz za [...] tj. za przestępstwo z art. [....] kk, które to orzeczenia stanowią podstawę do obligatoryjnego zwolnienia strażaka ze służby na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 4 ustawy o PSP. Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 45 ust. 2 ustawy o PSP zwolnienie strażaka ze służby na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 4 ustawy o PSP nie może nastąpić przed upływem 3 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że strażak wystąpił z pisemnym wnioskiem o wcześniejsze zwolnienie. Mając na uwadze przedłożone zaświadczenie lekarskie o niezdolności do służby w okresie od 18 kwietnia 2024 r. do 17 maja 2024 r., należało uznać, że okres ochronny przed zwolnieniem ze służby na podstawie art. 45 ust. 2 ustawy o PSP w zw. z. art. 57 § 3 Kpa skończył się 18 lipca 2024 r. Skargę na powyższą decyzję złożył Skarżący P. R. - reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika - zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie art. 138 § 1 pkt. 2 w zw. z art. 15, art.10, art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm. - dalej: K.p.a.) a nadto naruszenie art. 45 ust. 2 ustawy o PSP. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu Skarżący podkreślił, że organ I instancji naruszył prawo strony do wypowiedzenia się w przedmiocie zgromadzonych dowodów, a nadto przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe w znacznej części, gdy tymczasem, powinien był uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do prowadzenia organowi I instancji. Naruszył tym samym zasadę dwuinstancyjności postępowania, gdyż przeprowadził postepowanie dowodowe w zbyt szerokim zakresie. W ocenie Skarżącego naruszone zostały przepisy art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a., gdyż organ odwoławczy korygował błędy organu I instancji dotyczące ustalenia daty zwolnienia, a nadto nie uwzględnił faktu nieprzerwanego postawania przez Skarżącego na zwolnieniu lekarskim tj. zignorował istniejącą do chwili obecnej niezdolność Skarżącego do pracy. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, gdyż nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 43 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 oraz art. 45 ust. 2 ustawy o PSP. Zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o PSP, zwolnienie ze służby następuje w drodze rozwiązania stosunku służbowego, w trybie i na zasadach określonych w ustawie. Obligatoryjne przesłanki zwolnienia strażaka z Państwowej Straży Pożarnej zostały uregulowane w art. 43 ust. 2 ustawy o PSP . Zgodnie z tym przepisem, strażaka zwalnia się ze służby w przypadkach: 1) orzeczenia przez komisję lekarską całkowitej niezdolności do służby; 2) nieprzydatności do służby, stwierdzonej w opinii służbowej w okresie służby przygotowawczej; 3) wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby; 4) skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe umyślne; 5) zgłoszenia przez niego pisemnego żądania zwolnienia – w terminie do 3 miesięcy; 6) utraty obywatelstwa polskiego. Spór w sprawie nie dotyczył samego faktu rozwiązania stosunku służbowego ze Skarżącym i jego zwolnienia ze służby na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 4 ustawy o PSP, ale koncentrował się wokół prawidłowości przeprowadzonego postępowania, w kontekście ochrony przed zwolnieniem przewidzianej w art. 45 ust. 2 ustawy o PSP, zgodnie z którym zwolnienie strażaka ze służby na podstawie art. 43 ust 2 pkt 4 nie może nastąpić przed upływem 3 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że strażak wystąpił z pisemnym wnioskiem o wcześniejsze zwolnienie. Przeprowadzonemu w sprawie postępowaniu Skarżący zarzucił przede wszystkim naruszenie reguł jego prowadzenia tj. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu wynikającej z art. 10 K.p.a. poprzez zaniechanie powiadomienia Skarżącego o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie oraz o możliwości złożenia dodatkowych wniosków dowodowych. W ocenie Sądu zarzut ten nie jest zasadny w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy. Sąd podziela bowiem stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 15 marca 2024 r. I GSK 287/23 w którym stwierdzono, że "sam fakt pozbawienia strony czynnego uczestnictwa w toku postępowania administracyjnego nie oznacza, że decyzja taka, choć naruszająca zasadę postępowania administracyjnego będzie musiała zostać uchylona w trybie sądowej kontroli. Uchylenie bowiem takiej decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy strona skarżąca wykaże, że umożliwienie jej wzięcia udziału w postępowaniu, a w szczególności przedsięwzięcie konkretnych czynności procesowych, mogłoby mieć istotny wpływ na treść wydawanej decyzji." Tymczasem w przedmiotowej sprawie, mimo podniesienia przedmiotowego zarzutu, zarówno w treści wniesionego odwołania jak i w treści skargi, Skarżący nie sprecyzował jakiego rodzaju wnioski dowodowe miał zamiar złożyć. Biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy tj. istniejącą niewątpliwie obligatoryjną przesłankę do wydalenia Skarżącego ze służby, nie sposób wywieźć wniosku, że zawiadomienie Skarżącego w trybie art. 10 K.p.a. mogłoby istotnie wpłynąć na wynik postępowania. Dwukrotne Skazanie Skarżącego za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego, warunkujące rozstrzygnięcie w sprawie, jest bowiem niewątpliwe. Brak zawiadomienia strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i złożenia dodatkowych wniosków dowodowych nie może być w realiach przedmiotowej sprawy postrzegany jako okoliczność, która mogłaby mieć wpływ na wynik sprawy. Z niezasadny Sąd uznał również podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 §1, art. 80 i art 107 §3 K.p.a. W postępowaniu przed organem I instancji nie doszło bowiem, jak zarzucono w treści skargi, do błędnych ustaleń faktycznych, ale po dniu wydania decyzji tego organu zmienił się stan faktyczny sprawy. Skarżący stal się niezdolny do pracy, co skutkowało powstaniem prawa do ochrony przed zwolnieniem w myśl art. 45 ust. 2 ustawy o PSP i wymagało uwzględnienia w postępowaniu prowadzonym przez organ odwoławczy. W tym celu organ odwoławczy przeprowadził dowód z przedłożonych przez Skarżącego zaświadczeń lekarskich o niezdolności do pracy. Wbrew zarzutom skargi ani przeprowadzenie dowodu w tym zakresie, ani uwzględnienie przysługującej Skarżącemu ochrony przed zwolnieniem nie nastąpiło z naruszeniem prawa, gdyż organ odwoławczy był uprawniony do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w ramach art. 136 §1 K.p.a. i wbrew sugestiom Skarżącego nie miał obowiązku uchylenia decyzji organu I instancji w celu przeprowadzenia tego dowodu. Zasugerowane przez Skarżącego, jako prawidłowe, orzeczenie kasatoryjne jest często przedmiotem krytyki ze strony sądów administracyjnych, które uwzględniając wniesione sprzeciwy, polecają organom odwoławczym sięganie do możliwości jakie daje przepis art. 136§1 K.p.a. Postępowanie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie było zatem prawidłowe. Prawidłowe było również zastosowanie przepisu art. 45 ust. 2 ustawy o PSP. Przepis art. 45 ustawy o PSP stanowi: 1. Zwolnienie strażaka ze służby na podstawie art. 38 ust. 4 lub art. 43 ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 4a nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że strażak wystąpił z pisemnym wnioskiem o wcześniejsze zwolnienie. 2. Zwolnienie strażaka ze służby na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 3 i 4 oraz ust. 3 pkt 2 nie może nastąpić przed upływem 3 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że strażak wystąpił z pisemnym wnioskiem o wcześniejsze zwolnienie. Przepis ten ustanawia dwa różne okresy ochrony przed zwolnieniem ze służby, w czasie choroby, uzależnione od przyczyny owego zwolnienia. Nie ulega wątpliwości, że Skarżący został zwolniony ze służby w czasie, gdy przebywał na zwolnieniu lekarskim a przyczyną tego zwolnienia było stwierdzenie skazania prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego tj. przyczyna z art. 34 ust. 2 pkt 4 ustawy o PSP. Stąd przysługująca Skarżącemu ochrona przed zwolnieniem zgodnie z art. 45 ust. 1 trwała przez trzy miesiące od dnia zaprzestania służby z powodu choroby i zakończyła się z upływem tego okresu. Zawarty w treści skargi zarzut, że przedmiotowa ochrona powinna trwać dłużej, gdyż Skarżący, w dacie wniesienia skargi, w dalszym ciągu pozostał na zwolnieniu lekarskim nie jest uzasadniony. Skarżącemu, z uwagi na przyczynę zakończenia służby, nie przysługiwała bowiem dłuższa ochrona przed zwolnieniem, aniżeli wynikając wprost z art. 45 ust 2 ustawy o PSP. Tym samym zarzut naruszenia art. 45 ust. 2 ustawy o PSP Sąd uznał za bezzasadny. Z przytoczonych wyżej względów uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie – na podstawie art. 151 P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji wyroku.