II SA/Rz 1262/11
WyrokWSA w Rzeszowie2012-04-27
Skład orzekający: Ewa Partyka, Maria Piórkowska, Krystyna Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję odmawiającą skierowania do domu pomocy społecznej, mimo przedstawienia przez wnioskodawcę obiektywnych dowodów wskazujących na jego niezdolność do samodzielnej egzystencji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nieprawidłowo odmówiły skierowania do domu pomocy społecznej. W ocenie Sądu, obiektywne dowody medyczne, w tym orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o niezdolności do samodzielnej egzystencji, powinny mieć prymat nad ustaleniami z wywiadu środowiskowego, które wskazywały na samodzielność wnioskodawcy. Stan zdrowia skarżącego, potwierdzony dokumentacją medyczną, uzasadniał przyznanie mu prawa do umieszczenia w domu pomocy społecznej.Stan faktyczny
Skarżący C. G. złożył wniosek o skierowanie do domu pomocy społecznej, powołując się na swój stan zdrowia (inwalida I grupy, po udarach) i bezdomność. Organ I instancji odmówił, uznając go za osobę samodzielną na podstawie wywiadu środowiskowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, mimo przedstawienia przez skarżącego zaświadczeń lekarskich i orzeczenia ZUS o niezdolności do samodzielnej egzystencji. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc, że jego odwołanie zostało rozpatrzone powierzchownie i stronniczo. W trakcie postępowania przed WSA przedłożono nowe orzeczenie ZUS potwierdzające niezdolność do samodzielnej egzystencji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Partyka Sędziowie NSA Maria Piórkowska /spr./ WSA Krystyna Józefczyk Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi C. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy skierowania do domu opieki społecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata A. J. z Kancelarii Adwokackiej [...] wynagrodzenie w kwocie 295 zł 20/100 /słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/ tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym: tytułem wynagrodzenia kwotę 240 zł / słownie : dwieście czterdzieści złotych/ i tytułem 23 % podatku VAT kwotę 55 zł 20/100 / słownie: pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy/.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2011 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm. – zwana dalej u.p.s.), utrzymało w mocy wydaną z upoważnienia Burmistrza [...] decyzję z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...].
Decyzją tą, działający z upoważnienia Burmistrza [...], Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G., po rozpatrzeniu wniosku C. G. z dnia [...] czerwca 2011 r. odmówił skierowania go do domu pomocy społecznej. W uzasadnieniu powołując się na przeprowadzone postępowanie i wywiad środowiskowy organ podał, że wnioskodawca na chwilę orzekania nie wymaga całodobowej opieki, jest osobą samodzielną, w zakresie podstawowych czynności życia codziennego. Porusza się samodzielnie, bez pomocy sprzętu ortopedycznego, może samodzielnie opuszczać miejsce zamieszkania, robić zakupy, przygotowywać posiłki, samodzielnie dbać o higienę osobistą i wygląd zewnętrzny. Nie spełnia przesłanek o jakich mowa w art. 54 ust. 1 u.p.s.
Odwołanie od tej decyzji złożył C. G. i wniósł o jej uchylenie i ustalenie "prawdziwego" stanu faktycznego. Wskazał, że jest inwalidą I grupy, niezdolnym do samodzielnej egzystencji, ma 63 lata i jest osobą bezdomną. Podniósł, że jego stan zdrowia uległ pogorszeniu. Podał, że zawarte w decyzji informacje są nieprawdziwe i kłamliwe. Wskazał, że nie mieszka w schronisku dla bezdomnych, tylko na dworcach, klatkach schodowych, ma prawostronny niedowład, porusza się o kuli, nie jest osobą samodzielną, ma uszkodzony słuch, jest osobą ociemniałą ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Potrzebuje pomocy drugiej osoby.
Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2011 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Kolegium powołując się na art. 54 ust. 1 u.p.s. wskazało, że organ nie może odmówić osobie zainteresowanej umieszczenia w domu pomocy społecznej jeżeli spełnia ona warunki określone w tym przepisie. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że C. G. nie jest osobą wymagającą całodobowej opieki. Mimo złego stanu zdrowia jest osobą samodzielną, poruszająca się bez pomocy sprzętu ortopedycznego, zdolną do samodzielnego poruszania się poza domem jak i w mieszkaniu. Jest w stanie samodzielnie robić zakupy, przyjąć lekarstwa. Nie wymaga umieszczenia w domu pomocy społecznej. Kolegium podało, że wprawdzie C. G. przedkłada dowody świadczące że jest niezdolny do samodzielnej egzystencji (zaświadczenie wystawione przez specjalistę neurologa wskazuje, że ze względu na stan zdrowia wymaga opieki), jednak orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, jest czasowe do dnia [...] grudnia 2011r., a przeprowadzony wywiad środowiskowy jednoznacznie wskazuje, że zainteresowany takiej opieki nie wymaga. Kolegium powołało się również na opinię Dyrektora Domu Pomocy Społecznej dla Kombatantów (gdzie C. G. przebywał od [...] czerwca 2010 r. do [...] grudnia 2010 r.), z której wynika, że nie wymagał on całodobowej opieki i świadczenia usług opiekuńczych i był całkowicie samodzielny. Zdaniem Kolegium bezdomność, na którą powołuje się C. G., nie może stanowić podstawy do domagania się od organu pomocy społecznej umieszczenia w domu pomocy społecznej. Warunkiem skierowania do takiej placówki ustalenie, że osoba ubiegająca się o takie skierowanie z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności nie może samodzielnie funkcjonować w życiu codziennym.
Kolegium dodało, że brak zaznaczenia przez Kierownika M-GOPS w G. w wydanej decyzji, że działa z upoważnienia Burmistrza, nie stanowi uchybienia skutkującego jej uchyleniem.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie C. G. wniósł o uchylenie decyzji Kolegium z dnia [...] września 2011 r. Podał, że jego odwołanie zostało rozpatrzone "powierzchownie i stronniczo". Podkreślił, że jest inwalidą I grupy, od 7 lat niezdolnym do samodzielnej egzystencji, jest bezdomny, po kilku udarach mózgu. Organ I instancji pozostawił go bez jakiejkolwiek pomocy,
a Kolegium daje wiarę urzędnikom, a nie lekarzom.
W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w wydanej przez siebie decyzji wniosło o jej oddalenie.
W piśmie z dnia 30 stycznia 2012 r. C. G. poinformował Sąd, że w dniu [...] grudnia 2011 r., na mocy orzeczenia wydanego przez lekarza orzecznika ZUS, został zaliczony do osób niezdolnych do samodzielnej egzystencji na okres do 31 stycznia 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje, postanowienia i akty lub czynności zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawą zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /tekst jedn Dz. U. z 2012 r. poz. 270/ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga podlega uwzględnieniu.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym między stronami jest, że skarżący pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. zwrócił się do Kierownika Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. o umieszczenie w domu pomocy społecznej z uwagi na stan zdrowia oraz niepełnosprawność. Do złożonego wniosku skarżący dołączył zaświadczenie lekarskie oraz orzeczenie lekarza neurologa z dnia [...] czerwca 2011 r. o zasadności skierowania do domu pomocy społecznej na pobyt całodobowy dla osób niepełnosprawnych fizycznie, kartę informacyjną wystawioną przez Szpital Wojewódzki nr [...] w R. z dnia z dnia [...] października 2010 r. oraz orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] grudnia 2008 r. ustalające, że skarżący jest niezdolny do samodzielnej egzystencji do 31 grudnia 2011 r.
Orzekające w sprawie organy, przywołując treść art. 54 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej /Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm./ odmówiły uwzględniania wniosku skarżącego z uwagi na ustalenia dokonane w drodze wywiadu środowiskowego, w świetle których C. G. jest osobą samodzielną, poruszającą się bez pomocy sprzętu ortopedycznego. Odnosząc się do przedstawionych zaświadczeń lekarskich organ podniósł, że orzeczenie lekarza orzecznika ZUS jest czasowe, zaś zaświadczenie lekarza neurologa pozostaje w sprzeczności z ustaleniami pracownika socjalnego przeprowadzającego wywiad środowiskowy.
W ocenie Sądu takie stanowisko organów w rozpoznawanej sprawie nie jest zasadne choćby w świetle art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, a który stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Z kolei przepis art. 3 ust 1 tej ustawy, zakreślając zadania w zakresie tej instytucji polityki społecznej państwa wskazuje, źe pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. W tym kontekście należy więc odkodować normę zawartą w art. 54 ust. 1 przywołanej wyżej ustawy, a który to przepis stanowi, że osobie wymagającej całodobowej opieki z powodu wieku, choroby lub niepełnosprawności, niemogącej samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, której nie można zapewnić niezbędnej pomocy w formie usług opiekuńczych, przysługuje prawo do umieszczenia w domu pomocy społecznej. Niewątpliwie zalegające w aktach sprawy karty informacyjne leczenia szpitalnego skarżącego, jak i zaświadczenie lekarskie lekarza neurologa, jak również czasowe orzeczenie lekarza orzecznika ZUS stanowią kategorię obiektywną, której przeciwwagę nie może stanowić opinia pracownika socjalnego. Za takim stanowiskiem przemawia również to, że orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] grudnia 2011r., którego kserokopia została przedłożona na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie w dniu 27 kwietnia 2012 r., skarżący został uznany za niezdolnego do samodzielnej egzystencji do 31 stycznia 2015 r. Z tak ustalonym obiektywnie stanem zdrowia skarżącego nie pozostają w sprzeczności zgromadzone w drodze wywiadu środowiskowego ustalenia, poszerzone pismem Domu Pomocy Społecznej Dla Kombatantów w R. z dnia [...] lipca 2011 r., a wręcz przeciwnie, w świetle art. 54 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, wskazują na zasadność żądania skarżącego poprzez umieszczenia go w domu pomocy społecznej. Z ustaleń bowiem organów wynika, że skarżący z uwagi na przebyte ciężkie choroby, stopień naruszenia sprawności organizmu, poziomu wykształcenia, braku osób bliskich wspierających go, wieku, a w szczególności predyspozycji psychofizycznych nie podoła samodzielnemu funkcjonowaniu w codziennym życiu w warunkach odpowiadających godności człowieka.
Z tych przyczyn Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /tekst jedn. D. U. z 2012 r. poz. 270/ orzekł jak w sentencji.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 powołanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, po złożeniu przez ustanowionego adwokata stosownego wniosku oraz oświadczenia, że koszty te nie zostały pokryte w całości ani w części.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło