II SA/Rz 1262/17

PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-08-02

Skład orzekający: Sędzia WSA Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy referendarz sądowy prawidłowo odmówił przyznania prawa pomocy (zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego) osobie prowadzącej duże gospodarstwo rolne, która nie przedstawiła wyczerpujących informacji o swojej sytuacji majątkowej i finansowej?
Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego odmawiające przyznania prawa pomocy, uznając, że wnioskodawca, prowadzący duże gospodarstwo rolne i posiadający znaczną ilość użytków rolnych, nie wykazał swojej ubóstwa. Wnioskodawca nie przedstawił wyczerpujących informacji o swojej sytuacji majątkowej i finansowej, zasłaniając się tajemnicą bankową i nie dokumentując kosztów utrzymania, co uniemożliwiło rzetelną ocenę jego wniosku.
Stan faktyczny
Skarżący E.W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci częściowego zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję nakazu rozbiórki. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, uznając wniosek za niewystarczający i niepełny, mimo wezwania do doprecyzowania. Skarżący wniósł sprzeciw, zarzucając błąd formalno-prawny i brak wnikliwego zbadania jego sytuacji materialnej.
Rozstrzygnięcie
Utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 2 sierpnia 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu E.W. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 13 czerwca 2018 r. II SA/Rz 1262/17 w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi E.W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego - p o s t a n a w i a - utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy Skarżący E.W. zwrócił się po raz kolejny do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, nie precyzując jego zakresu oraz o ustanowienie radcy prawego w sprawie ze skargi na opisaną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję. Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 1262/17 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Z powodu braku doprecyzowania zakresu częściowego zwolnienia od kosztów, którego żąda wnioskodawca, referendarz sądowy potraktował złożony wniosek jako żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jednakże zdaniem referendarza sądowego, złożony wniosek nie spełnia ustawowych przesłanek do przyznania prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie, czy to całkowitym, czy też częściowym. W jego ocenie, zarówno oświadczenie skarżącego zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również to nadesłane na wezwanie, uznać należało za niewystarczające. Oba nie zawierały bowiem pełnych informacji o faktycznych możliwościach finansowych skarżącego oraz zostały sformułowane lakonicznie, w stopniu, który nie pozwalał stwierdzić istnienia przesłanek do przyznania prawa pomocy. Jak wskazał referendarz sądowy, skarżący w odpowiedzi na wezwanie nie przedstawił kluczowych informacji dotyczących faktycznych kosztów utrzymania, zasłaniając się tajemnicą bankową, a tym samym uniemożliwił rzetelne rozpoznanie złożonego wniosku. Według dokonanych na podstawie akt sprawy ustaleń referendarza, skarżący nie jest osobą ubogą - prowadzi sporych rozmiarów gospodarstwo rolne, w tym hodowlę bydła i uprawy polowe, a ponadto oprócz domu i mieszkania jest właścicielem 15 ha użytków rolnych. Analizując akta sprawy, referendarz ustalił również, że wnioskodawca prowadzi rozmowy w sprawie zakupu gruntu, co wskazuje, że posiada możliwości finansowe (inwestycyjne). W sprzeciwie złożonym od powyższego orzeczenia E.W. wskazał, ze postanowienie zawiera błąd formalno – prawny polegający na braku określenia w części orzekającej, jakiego obiektu i gdzie położonego dotyczy postępowanie, co jest w jego ocenie, niezbędne z uwagi na inne toczące się przed organami nadzoru budowlanego postępowania. Zdaniem wnioskodawcy, Sąd nie zbadał wnikliwe jego sytuacji materialnej, czego przejawem jest uznanie za niewiarygodny zadeklarowanego przez niego dochodu w wysokości 1.200 zł, w sytuacji gdy realiów ekonomicznych w zakresie dochodów gospodarstwa rolnego nie można porównywać z dochodami w wymiarze sprawiedliwości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm. – dalej: "P.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). W myśl zatem art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. jego obowiązkiem było wykazanie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do treści art. 252 § 1 P.p.s.a., osoba wnioskująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana podać we wniosku dokładne dane obrazujące jej sytuację rodzinną i majątkową. W sytuacji, gdy przedstawione okoliczności faktyczne są niewiarygodne lub niekompletne, wspomniany wyżej obowiązek nie jest wypełniony. W ocenie Sądu analiza wniosku skarżącego prowadzi do stwierdzenia, że zaskarżonym postanowieniem referendarz sądowy w pełni zasadnie odmówił uwzględnienia zgłoszonego żądania. Analizując ponowny wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, jak i złożony sprzeciw, Sąd uznał, że referendarz sądowy słusznie ocenił, że w sprawie nie zaszły przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy. E.W. w złożonym wniosku nie zawarł bowiem wyczerpujących informacji, dających podstawy do przyznania wnioskowanego wsparcia. Jednocześnie wnioskodawca nie wykonał należycie wezwania referendarza sądowego do przedłożenia informacji dotyczących jego stanu majątkowego. W kwestii obrotów na rachunku bankowym zasłonił się tajemnicą bankową, zaś wymienione ponoszone przez niego koszty utrzymania nie zostały w żaden sposób udokumentowane. Odnośnie kserokopii rachunków za dostarczane media, wnioskodawca wyjaśnił, że takowych nie gromadzi. Z powodu uchylania się wnioskodawcy od złożenia szczegółowych wyjaśnień, w sytuacji w której zachodzenie przesłanek do przyznania prawa pomocy nie jest oczywiste, referendarz sądowy nie był w stanie ocenić rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego. Należy zgodzić się ze stanowiskiem referendarza, że tym samym wnioskodawca nie wykazał zachodzenia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Słusznie ponadto zdaniem Sądu, referendarz sądowy ocenił możliwości finansowe skarżącego, o czym świadczą wskazane wyżej, a ustalone na podstawie akt sprawy okoliczności, dotyczące prowadzenia gospodarstwa rolnego oraz posiadanych użytków rolnych. We wniesionym sprzeciwie skarżący okoliczności tych nie kwestionuje. Nie przytacza również żadnej argumentacji mogącej podważyć słuszność ustaleń referendarza sądowego. Ponadto Sąd zauważa, że wnioskodawca w przeważającej mierze powiela jedynie treść składanych środków procesowych, nie wskazując żadnych okoliczności świadczących o wadliwości skarżonych orzeczeń. Z tych też względów, na podstawie art. 260 § 1 i 2 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło