II SA/Rz 1267/14

Dnia 11 grudnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2014 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku H.W. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi H. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] z dnia [...] sierpnia 2014r., nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków - postanawia – odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi W dniu 1 października 2014r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga H.W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2014r., nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Zarządzeniami Przewodniczącego Wydziału II z dnia 1 października 2014r., skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych oraz fiskalnych wniesionej przez niego skargi poprzez odpowiednio: nadesłanie 5 odpisów skargi oraz uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 200, 00 zł. Wezwania doręczono skarżącemu wraz z pouczeniem, iż nieusunięcie wskazanych braków w terminie 7 dni od doręczenia wezwania spowoduje odrzucenie skargi. W wyznaczonym terminie skarżący uiścił wpis sądowy jednak nie nadesłał żądanych odpisów skargi, w konsekwencji czego postanowieniem z dnia 29 października 2014r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę H.W. w powyższej sprawie oraz orzekł o zwrocie uiszczonego w sprawie wpisu sądowego. Postanowienie doręczono skarżącemu w dniu 6 listopada 2014r. W dniu 12 listopada 2014r. do tut. Sądu wpłynął wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi, nadany za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 10 listopada 2014r. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że w dniu 1 października 2014r. został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi poprzez złożenie 5 odpisów skargi oraz uregulowanie wpisu sądowego w kwocie 200, 00 zł. Skarżący wyjaśnił, że wpłacił żądaną kwotę wpisu, jednak do dnia dzisiejszego "nie zdawał sobie sprawy z tego, że musiał jeszcze złożyć 5 odpisów skargi". O tym fakcie dowiedział się w dniu 10 listopada 2014r. korzystając z porady adwokata. Podał, że jest osobą w podeszłym wieku – 80 lat, osobą schorowaną, niewykształconą - ma skończone niepełne 4 klasy szkoły podstawowej i nie zrozumiał w pełni wezwania Sądu. Był przekonany, że "będzie wszystko w porządku, jeśli ureguluje kwotę 200 zł tytułem wpisu sądowego od skargi". Wyjaśnił, że w dacie otrzymania wezwania sądowego przechodził trudny czas, bowiem mieszka i opiekuje się niepełnosprawną siostrą, która ma 86 lat i cierpi na upośledzenie psychiczne, a wówczas jej kondycja fizyczna i psychiczna na krótko po przebytej hospitalizacji była bardzo słaba. Opieka nad siostrą nierzadko przekraczała jego siły. Skarżący "nie miał głowy, aby udać się po poradę prawną do pobliskich Ropczyc z otrzymanym z Sądu pismem". Z tego, co zrozumiał z niego wówczas to to, że wystarczy uregulować wpis sądowy, co też uczynił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W myśl art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zmianami), dalej p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu, i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Zgodnie z art. 86 p.p.s.a przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeśli uchybienie terminu nie powoduje dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, natomiast art. 87 p.p.s.a. stanowi, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się w terminie siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Wraz z wnioskiem strona winna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona uchybiła terminowi, jego przywrócenie możliwe jest jedynie wówczas, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. W judykaturze już od dawna przyjmuje się, iż brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2011r. II FZ 288/2011 LexPolonica nr 2549821). Należy mieć na uwadze, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się okoliczności takie jak powódź, pożar, katastrofa, nagła choroba strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2011r. II FZ 287/2011 LexPolonica nr 2549820). Uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej ma zmierzać w kierunku wykazania, że wnioskujący dochował należytej staranności, aby czynności dokonać w terminie, jednakże zaistnienie okoliczności od niego niezależnych i takich, których w żaden sposób nie można było przewidzieć, uniemożliwiło mu dokonanie tej czynności. Sąd stwierdza, że skarżący nie uprawdopodobnił przyczyn wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Analiza sytuacji skarżącego uzasadnia tezę, że nie wykazał on, że uchybienie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia miało charakter niezawiniony, uzasadniający jego przywrócenie. W pierwszej kolejności podnieść należy, że podeszły wiek i niski poziom wykształcenia nie są usprawiedliwieniem dla braku dochowania terminów procesowych. Nie są to bowiem tego rodzaju przeszkody, które nie mogą zostać przezwyciężone przez stronę, która w takiej sytuacji może skorzystać z pomocy osoby trzeciej (por. postanowienie NSA z dnia 30 czerwca 2011r., sygn. akt: II OZ 542/11, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl) zarówno niebędącej profesjonalnym pełnomocnikiem czy też z pomocy profesjonalnego pełnomocnika. W sytuacji, gdy strona jest świadoma swojej niedyspozycji wynikającej z wieku czy też braków w wykształceniu, które mogą stanowić obiektywne przeszkody w należytym prowadzeniu sprawy sądowej, ustanowienie pełnomocnika stanowi przejaw minimalnej (podstawowej) dbałości o własne interesy. Tymczasem skarżący takiego pełnomocnika nie ustanowił ani też nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym jego ustanowienie. Niezależnie od powyższej argumentacji, z treści wniosku o przywrócenie terminu wynika, że skarżący zrozumiał wezwanie Sądu w zakresie uzupełnienia braków fiskalnych skargi, co czyni wątpliwym argument o braku zrozumienia wezwania w zakresie uzupełnienia braków formalnych skargi. Wezwaniem do usunięcia braków skargi jest wezwaniem o stosunkowo nieskomplikowanej treści, a do jego zrozumienia wystarczy umiejętność czytania tekstu ze zrozumieniem. Podnieść należy, że sposób sformułowania skargi i wniosku o przywrócenie terminu, zalegających w aktach sprawy świadczy o tym, że skarżący ma należyte rozeznanie w toczących się sprawach i mimo wieku i braków w wykształceniu jest w stanie zrozumieć kierowane do niego wezwania sądowe. Skoro zatem zrozumiał wezwanie sądowe w zakresie uzupełnienia braków fiskalnych skargi i mimo sprawowania opieki nad siostrą wygospodarował czas celem udania się do urzędu pocztowego, po to by opłacić wpis, oznacza to, że przy tej okazji mógł także przesłać brakujące odpisy skargi. Zatem w ocenie Sądu uchybienie terminu do nadesłania odpisów skargi było wynikiem niedopatrzenia czy też zaniedbania, które jednak nie może stanowić usprawiedliwionej przyczyny przywrócenia terminu w niniejszej sprawie i nie można przyjąć, że okoliczności wskazane we wniosku usprawiedliwiają brak staranności skarżącego w wykonaniu wezwania sądowego. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.