II SA/Rz 1267/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Karina Gniewek-Berezowska po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.M. i A.M. na decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 24 czerwca 2025 r. nr BF3.3137.3.1.2025 w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej - postanawia- 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącym M.M. i A.M. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Wójt Gminy [...] (dalej: "organ") informacją z 4 kwietnia 2025 r. znak: BF3.3137.3.1.2025, działając na podstawie art. 269 ust. 1 pkt 1 oraz art. 272 ust. 7, 8, 10 i 22 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2024 r., poz. 1087 ze zm. – dalej: "P.w.") oraz § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 października 2023 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne, poinformował M.M. i A.M. (dalej: "skarżący"), że władający nieruchomością o powierzchni powyżej 3500m2, którzy zabudowali swoją działkę w co najmniej 70%, zobowiązani są do przedstawienia danych dotyczących m2 wielkości utraconej powierzchni biologicznie czynnej do Wójta Gminy [...] dostarczając wypełnione oświadczenia na koniec każdego kwartału. Organ wezwał skarżących do złożenia oświadczenia w terminie do 30 kwietnia 2025 r. Następnie po wszczęciu postępowania Wójt Gminy [...], działając na podstawie art. 207 § 1 w zw. z art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r., poz. 111 ze zm.) oraz art. 272 ust. 24, art. 14 ust. 1 pkt 10 P.w., decyzją z 24 czerwca 2025 r. nr BF3.3137.3.1.2025 określił skarżącym wysokość zobowiązania za zmniejszenie naturalnej retencji na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem mających wpływ na zmniejszenie retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej za I kwartał od 1 stycznia 2025 r. do 31 marca 2025 r. w wysokości 861,00 zł na nieruchomościach nr [...], [...] nr księgi wieczystej [...] o pow. 7 344m2 położonej w obrębie S., na której zostało utracone 6 888m2 – tj. 94% powierzchni biologicznie czynnej. Organ wskazał, że opłatę należy wnieść na podany rachunek bankowy, w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji. Ponadto podał sposób obliczenia opłaty. W powyższej decyzji zawarto pouczenie, że podmiot obowiązany do uiszczenia opłaty może, złożyć do Wójta Gminy [...] reklamację a nadto, że stronom przysługuje prawo zaskarżenia decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. W dniu 30 lipca 2025 r. skarżący złożyli za pośrednictwem Wójta skargę na powyższą decyzję zarzucając naruszenie art. 269 ust. 1 pkt 1 P.w. oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 75, art. 77, art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. – dalej: "k.p.a."). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności Sąd wyjaśnia, że po złożeniu skargi sąd z urzędu bada jej dopuszczalność, ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do odrzucenia skargi, wymienionych w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 934 ze zm. – dalej: "P.p.s.a.") lub w przepisach szczególnych. Zgodnie z art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Natomiast zgodnie z art. 52 § 2 P.p.s.a., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Skarga wniesiona z pominięciem trybu odwoławczego w ramach postępowania administracyjnego, jeżeli taki przewidywała ustawa, podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja organu wydana na podstawie art. 272 ust. 24 P.w. Zgodnie z art. 272 ust. 8 P.w. P.w., wysokość opłaty za zmniejszenie naturalnej retencji terenowej na skutek wykonywania na nieruchomości o powierzchni powyżej 3500 m2 robót lub obiektów budowlanych trwale związanych z gruntem mających wpływ na zmniejszenie tej retencji przez wyłączenie więcej niż 70% powierzchni nieruchomości z powierzchni biologicznie czynnej na obszarach nieujętych w systemy kanalizacji otwartej lub zamkniętej ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wyrażonej w m2 wielkości utraconej powierzchni biologicznie czynnej oraz czasu wyrażonego w latach. Wysokość opłaty za usługi wodne, o której mowa w ust. 8, ustala wójt, burmistrz lub prezydent miasta oraz przekazuje podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne, w formie informacji, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty (art. 272 ust. 22 P.w.). Podmiot obowiązany do ponoszenia opłaty za usługi wodne, o której mowa w ust. 8, wnosi opłatę na rachunek bankowy właściwego urzędu gminy (miasta) w terminie 14 dni od dnia, w którym doręczono mu informację, o której mowa w ust. 22 (art. 272 ust. 23 P.w.). Natomiast zgodnie z art. 272 ust. 24 P.w., jeżeli podmiot obowiązany do ponoszenia opłaty za usługi wodne, o której mowa w ust. 8, zaniechał wykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 23, wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa wysokość opłaty w drodze decyzji. Zgodnie natomiast z art. 273 ust. 1 P.w., podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne, któremu przekazano informację, o której mowa w art. 271 ust. 1 oraz w art. 272 ust. 17 albo 22, może złożyć reklamację, jeżeli nie zgadza się z wysokością opłaty. Reklamację składa się odpowiednio do Wód Polskich albo właściwego wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia otrzymania odpowiednio informacji, o której mowa w art. 271 ust. 1 oraz w art. 272 ust. 17 albo 22 (art. 273 ust. 2 P.w.). W razie uznania reklamacji Wody Polskie albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta przekazują podmiotowi obowiązanemu do ponoszenia opłat za usługi wodne nową informację, zawierającą także sposób obliczenia opłaty za usługi wodne (art. 273 ust. 5 P.w.). W razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta określają wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji (art. 273 ust. 6 P.w.). Zgodnie z art. 273 ust. 8 P.w., od decyzji, o której mowa w ust. 6, podmiotowi korzystającemu z usług wodnych przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Powyższe oznacza, że w odniesieniu do decyzji wydanej na podstawie art. 273 ust. 6 P.w. ustawodawca wprowadził odstępstwo od zasady ogólnej postępowania administracyjnego określonej w art. 15 k.p.a., zgodnie z którą postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Sąd podkreśla jednak, że przepisy P.w. nie przewidują odstępstwa od zasady zaskarżalności w drodze odwołania decyzji wydanych na podstawie art. 272 ust. 24 ustawy. Oznacza to, że od takiej decyzji przysługuje środek odwoławczy w administracyjnym toku instancji. Od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji (art. 127 § 1 k.p.a.). Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy (art. 127 § 2 k.p.a.). Natomiast zgodnie z art. 17 pkt 1 k.p.a., organami wyższego stopnia w rozumieniu kodeksu są w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego - samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególne stanowią inaczej. Ponieważ przepisy P.w. nie przewidują wyjątku od zasady określonej w art. 17 pkt 1 k.p.a. w sprawach z zakresu określenia w drodze decyzji wysokości opłaty, o której mowa w art. 272 ust. 8 u.p.w., w razie nieskorzystania z reklamacji (art. 272 ust. 24 u.p.w.), dlatego należy przyjąć, że odwołanie od tego rodzaju decyzji przysługuje do właściwego samorządowego kolegium odwoławczego. Decyzja wydawana na podstawie art. 272 ust. 24, odmiennie niż decyzja wydawana wskutek nieuwzględnienia reklamacji od informacji o wysokości opłaty, podlega w pierwszej kolejności zaskarżeniu w administracyjnym toku instancji, na zasadach ogólnych, dopiero po jego wyczerpaniu stronie przysługuje prawo złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego w myśl ogólnych unormowań P.p.s.a. W związku z powyższym skarżącym od decyzji z dnia 24 czerwca 2025 r. nr BF3.3137.3.1.2025 przysługiwał środek odwoławczy w postaci odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie. Ponieważ skarżący wnieśli niniejszą skargę do tut. Sądu z pominięciem trybu odwoławczego, skarga ta podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 1 P.p.s.a. Niemniej jednak zauważyć trzeba, że Wójt naruszył procedurę przewidzianą w wyżej powołanym art. 272 ust. 8 oraz ust. 22-24 P.w. Przede wszystkim uchybił obowiązkowi określonemu w art. 272 ust. 24 P.w. Jak wyżej wskazano wysokość opłaty za usługi wodne, o której mowa w ust. 8, ustala wójt, burmistrz lub prezydent miasta oraz przekazuje podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne, w formie informacji, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty. Wprawdzie w aktach sprawy znajduje się informacja z 4 kwietnia 2025 r., ale nie zawiera ona ani informacji o wysokości opłaty ani nie wskazuje sposobu jej obliczenia. Nie stanowi zatem informacji o jakiej mowa w ust. 22 art. 272 P.w. Wydanie decyzji o jakiem mowa w art. 272 ust. 24 P.w. nie zostało poprzedzone określeniem tej opłaty w drodze informacji. Ponadto brak przekazania takiej informacji skutkował ograniczeniem prawa skarżących do możliwości złożenia reklamacji, o której mowa w art. 273 ust. 1 P.w. Jednocześnie należy stwierdzić, że skarżący w zaskarżonej decyzji zostali błędnie pouczeni przez organ o prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego, niemniej okoliczność ta pozostaje bez wpływu na dopuszczalność wniesienia skargi. Zgodnie z art. 112 k.p.a. błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania (lub brak takiego pouczenia) nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do takiego pouczenia. Oznacza to, że strona może ubiegać się o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a organ właściwy do jego rozpatrzenia jest w sytuacji opisanej w art. 112 k.p.a. zobowiązany do jego przywrócenia, z tym zastrzeżeniem, że termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania rozpocznie bieg od dnia doręczenia stronie niniejszego postanowienia. Wobec przedstawionych wyżej okoliczności faktycznych i prawnych należało uznać, że niniejsza skarga - jako niedopuszczalna - podlega odrzuceniu na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 w zw. z art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a. O zwrocie wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.