II SA/Rz 1268/17

Sygn. akt II SA/Rz 1268 /17 P O S T A N O W I E N I E Dnia 5 stycznia 2017 r. Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla opiekuna postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. II SA/Rz 1268/17 U Z A S A D N I E N I E Z.K. (dalej: Skarżąca) skarżąc decyzję opisaną w niniejszym postanowieniu zawnioskowała równocześnie o zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ jak podała nie stać jej na natychmiastową zapłatę należności. Jest osobą bezrobotną, mąż jest na rencie chorobowej, podstawowe prace w gospodarstwie wykonuje syn oraz osoby z dalszej rodziny. Rodzina ponosi wysokie koszty leczenia i utrzymania w podstawowym zakresie, nie posiada żadnego majątku ani innych dochodów. Skarżąca podała, że z uwagi na konieczność opieki nad swoją matką i córką nie jest w stanie podjąć pracy. Skarżąca wskazała także na dolegliwości chorobowe. Z oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu wynika, że Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem, synem i córką. Jako majątek oświadczyła dom o pow. 160 m² na działce 0,38 ha oraz zabudowania gospodarcze o wartości ok. 200.000 zł, a także nieruchomości rolne o łącznej powierzchni 7,28 ha. Gospodarstwo zgodnie z wyjaśnieniami Skarżącej nie przynosi żadnych dochodów, zabezpiecza jedynie podstawowe produkty żywnościowe (mleko, jajka, nabiał, mięso z drobiu i wieprzowiny. Nie ma w nim specjalistycznego sprzętu do pracy w polu. Rodzina korzysta z pomocy osób trzecich-organizacji charytatywnych oraz dalszych członków rodziny. Matka Skarżącej, która zamieszkuje wspólnie z jej rodziną, pobiera emeryturę w wysokości 1078 zł, ale w całości jest ona przeznaczana na jej osobiste potrzeby- leki oraz podstawowe wyżywienie. Jako zobowiązania i stałe wydatki miesięczne zadeklarowała opłaty za energię elektryczną ok. 300 zł za 2 miesiące, gaz 100 zł, telefony wraz z Internetem 115 zł, wyżywienie 700 zł, ubrania 100 zł, paliwo do samochodu 150 zł, środki higieniczne 50 zł, bilet miesięczny na dojazdy do szkoły dla syna 100 zł, leki i wizyty lekarskie męża i matki 300 zł, śmieci 40 zł a także inne konieczne wydatki: opał na zimę 2500 zł rocznie, ubezpieczenie domu 600 zł, podatki 600 zł, 400 zł KRUS kwartalnie. Na wezwanie o dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, skierowane w ramach uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a., Skarżąca oświadczyła, że otrzymuje ok. 4000 zł rocznie z tytułu dopłat bezpośrednich, która to kwota przeznaczana jest na drobne naprawy w gospodarstwie, nawóz na wiosnę, naprawę ciągnika, nie otrzymuje żadnych świadczeń z MOPS-u w ramach jakiejkolwiek pomocy socjalnej, posiada rachunek bankowy, na który wpływa świadczenie wychowawcze, rodzinne i dopłaty. Załączyła zaświadczenie o wysokości dopłat bezpośrednich w 2016 r, wyciąg z rachunku bankowego za okres od 1.08 do 31.10.2017 r., zaświadczenie o pobieraniu zasiłku rodzinnego i dodatków oraz świadczenia wychowawczego z programu 500 plus, zaświadczenie o niekorzystaniu z pomocy MGOPS, wyniki badań lekarskich męża, skierowania do poradni specjalistycznych, umowę i fakturę za montaż centralnego ogrzewania. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje: Prawo pomocy może zostać udzielone stronie, na której ciąży obowiązek poniesienia kosztów sądowych z uwzględnieniem wysokości tych obciążeń i jej możliwości finansowych. Dlatego przepisy regulujące kwestię zwolnień – powoływana wyżej ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują przyznanie prawa pomocy w zakresie jaki obejmował wniosek, tj. zwolnienia od kosztów sądowych – gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2). Mając na uwadze przedstawiony wyżej stan faktyczny w odniesieniu do informacji zawartych we wniosku i aktach sprawy, referendarz postanowił odmówić przyznania prawa pomocy uznając, że Skarżąca nie uprawdopodobniła spełnienia przesłanek przemawiających za przyznaniem takiej pomocy. Rzeczywista wysokość dochodów gospodarstwa domowego i wydatków tegoż gospodarstwa wzbudziła wątpliwości co do ich wiarygodności, dlatego zobowiązano Skarżącą do wypowiedzenia się w kwestiach zawartych w wezwaniu. Skarżąca w formularzu oświadczyła, że dochody jej gospodarstwa domowego wynoszą łącznie 1676 zł (598 zł renta męża i 1078 zł świadczenie emerytalne matki), przy czym wyjaśniła, że dochody matki są w całości przez nią konsumowane na jej własne potrzeby, tj. leki i podstawowe wyżywienie. Stałe wydatki miesięczne to kwota ok. 1805 zł, a wraz z wydatkami okresowymi (opał, składki ubezpieczenia, podatki) średniomiesięczne wydatki rodziny sięgają ok. 2.253 zł miesięcznie. Doliczając do renty męża Skarżącej zasiłek rodzinny wraz z dodatkami i świadczenie wychowawcze (łącznie 828 zł), dochód ich gospodarstwa domowego wynosi 1426 zł., a to oznacza jednak niedobór środków pieniężnych. Nie uzupełnią go pobierane dopłaty do gospodarstwa (ok. 5.000 zł rocznie, a nie jak podano ok. 4.000 zł), chociaż te jak oświadczono w całości przeznaczane są na naprawy w gospodarstwie, nawozy, naprawę ciągnika itp. Zatem oświadczenie Skarżącej nie jest na tyle wiarygodne, by wyeliminowane zostały wątpliwości związane ze źródłem finansowania potrzeb rodziny, a tym samym możliwości finansowych związanych z obowiązkiem uiszczenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Dodać należy, że z analizy przepływów pieniężnych na rachunku bankowym Skarżącej wynika, że pobierała (lub pobiera) ona zasiłek chorobowy; za okres od 12.06 do 28.09.2017 r. - jego kwota wyniosła 1.090,00 zł. Wypłacona jej została także zaliczka płatności bezpośrednich za 2017 r. w wysokości 2.841,23 zł. Obowiązkiem skarżącego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku i spełnienie ustawowych przesłanek w tym przedmiocie. Przesłanką do udzielenia prawa pomocy w zakresie częściowym pod postacią zwolnienia od kosztów sądowych, jest wykazanie, że ich poniesienie nastąpiłoby z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżąca wskazała i częściowo udokumentowała stałe wydatki związane z utrzymaniem domu, ale co już podkreślono, nie wyjaśniła w całości źródeł pochodzenia środków finansowych na niezbędne wydatki, eliminując zarówno świadczenie matki, dopłaty czy dochody z gospodarstwa rolnego jako składniki budżetu domowego, czym uczyniła wniosek niewiarygodnym. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. . 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.