II SA/Rz 1269/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie z jej skargi od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2020 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego - postanawia - odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wyrokiem z dnia 18 lutego 2021 r., sygn. II SA/Rz 1269/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę B.K. na opisaną w sentencji decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego. Postanowieniem z dnia 17 marca 2021 r., sygn. II SA/Rz 1269/20 WSA w Rzeszowie odmówił sporządzenia uzasadnienia do ww. wyroku. Powodem powyższego był fakt, że Skarżąca składając dnia 9 marca 2021 r. wniosek o sporządzenia uzasadnienia wyroku uchybiła siedmiodniowemu terminowi do złożenia przedmiotowego wniosku (w okolicznościach sprawy termin ten upływał z dniem 8 marca 2021 r.). Odpis postanowienia został przesłany Skarżącej drogą elektroniczną i doręczony dnia 6 kwietnia 2021 r. W dniu 6 kwietnia 2021 r. (data nadania pisma drogą elektroniczną) Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do sporządzenia uzasadnienia. Wskazała, że pisma z Sądu otrzymuje z 7-dniowym terminem na odebranie tego pisma, a prawidłowo jest na to 14 dni, jak na poczcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Możliwość przywrócenia terminu przewiduje art. 86 § 1 i § 2 ustawie z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 – zwana dalej "p.p.s.a."), który stanowi, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny jego uchybienia. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.). Warunki powyższe muszą być spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie. Rozpoznając przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu Sąd uznał, że strona wnioskująca dochowała siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku (art. 87 § 1 p.p.s.a.). Spełniła też warunek dokonania czynności, której termin został uchybiony. Natomiast nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. W nauce prawa jak i orzecznictwie przyjmuje się, że usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktycznie uniemożliwiają dokonanie czynności nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności takich jak: przerwę w komunikacji, powódź, pożar, inną katastrofę, nagłą chorobę strony przy równoczesnej niemożliwości wyręczenia się inną osobą, mylne poinformowanie strony o sposobie i terminie wniesienia środka zaskarżenia – ("Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005 str. 333). Konieczną a zarazem podstawową przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy po stronie podmiotu dokonującego danej czynności. Tut. Sąd zauważa, że prowadzenie spraw w sformalizowanym postępowaniu sądowym wymaga od stron szczególnej staranności. Przesłanka braku winy powinna być oceniana na tle wszystkich okoliczności danej sprawy, z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy rozważeniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (zob. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04). Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu – (por. postanowienie NSA z dnia 26.11.2008 r., sygn. akt II OZ 1231/08). Analiza wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku prowadzi do konkluzji, że nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż Wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła przesłanki braku winy w uchybieniu terminu. W ocenie Sądu niedochowanie przez Wnioskującą terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie jest następstwem okoliczności od niej niezależnym, lecz jest wynikiem niedostatecznej dbałości i staranności w prowadzeniu własnych spraw. Z akt sprawy wynika bowiem, że Skarżąca w piśmie z dnia 19 lutego 2021 r. (przy którym przesłany został odpis sentencji wyroku z dnia 18 lutego 2021 r.) została pouczona o zasadach i trybie doręczania sentencji wyroku, jak również o trybie i terminie sporządzenia uzasadnienia takiego wyroku (k. 57 akt sądowych sprawy). W pouczeniu tym wyraźnie zastrzeżono, że w pisemne uzasadnienie wyroku może zostać sporządzone na wniosek, zgłoszony przez stronę w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu wyroku. Nadto z pouczenia tego jasno wynikało, że złożenie takiego wniosku jest warunkiem wniesienia skargi kasacyjnej do NSA, a wniosek złożony po upływie 7 dni jest bezskuteczny (nie wywołuje skutków prawnych). Pismo to zostało doręczone Skarżącej w dniu 1 marca 2021 r. Zatem już w tym dniu powzięła ona wiadomość o wydanym w jej sprawie wyroku oraz o zasadach i sposobie jego zaskarżenia, w tym konieczności złożenia w terminie siedmiu dniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W orzecznictwie przyjmuje się, że sporządzenie i nadanie wspomnianego wniosku nie jest ani czynnością wymagającą fachowej wiedzy, ani czynnością czasochłonną, wobec czego może być dokonane także wtedy, gdy na stronie ciążą inne zobowiązania (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2008 r., sygn. akt II OZ 772/08, Lex nr 493676). Prowadzenie spraw w sformalizowanym postępowaniu sądowym wymaga od stron szczególnej staranności a przesłanka braku winy powinna być oceniana z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy rozważeniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Odnosząc się do argumentacji zawartej we wniosku o przywrócenie terminu Sąd wyjaśnia, że przepis art. 74a p.p.s.a. w sposób kompleksowy normuje kwestie tworzenia i doręczania e-pism przez sąd. W taki też sposób – drogą elektroniczną –doręczana jest Skarżącej korespondencja, zgodnie z jej wnioskiem. Wbrew twierdzeniom Skarżącej termin na odebranie pisma w formie elektronicznej, jest taki sam jak przy doręczeniu korespondencji nieelektronicznej. W przypadku bowiem nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego (brak poświadczenia odbioru), sąd po upływie siedmiu dni, licząc od dnia wysłania zawiadomienia, przesyła powtórne zawiadomienie o możliwości odebrania tego pisma. Podobnie jak ma to miejsce przy doręczeniu nieelektronicznym w przypadku nieodebrania pisma, doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia. Nowością w przypadku uznania pisma w formie dokumentu elektronicznego za doręczone jest to, że sąd umożliwia adresatowi pisma w swoim systemie teleinformatycznym dostęp do treści pisma w formie dokumentu elektronicznego oraz do informacji o dacie uznania pisma za doręczone oraz o datach wysłania zawiadomień, pierwotnego i powtórnego. Strona ma więc możliwość nie tylko skontrolowania prawidłowości doręczenia, ale także możliwość zapoznania się z treścią pisma, które zostało jej prawidłowo doręczone. Nie oznacza to jednak zmiany biegu terminu dla dokonania określonych czynności. Bieg terminu dla dokonania określonych czynności biegnie od daty doręczenia pisma lub w przypadku nieodebrania pisma w formie dokumentu elektronicznego doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni, licząc od dnia przesłania pierwszego zawiadomienia (zob. art. 74a § 8 p.p.s.a) – por. Komentarz do art. 74a p.p.s.a Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pub. Lex/el. 2019). W związku z powyższym Sąd, kierując się zasadami doświadczenia życiowego uznał, że niedochowanie przez B.K. terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie jest następstwem okoliczności od niej niezależnym, lecz jest wynikiem niedostatecznej dbałości i staranności w prowadzeniu własnych spraw. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.