II SA/Rz 127/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie NSA Maria Piórkowska WSA Robert Sawuła Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 13 lipca 2011 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Gminy [...] kwotę 540 zł /słownie: pięćset czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 127/11 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] wydaną w oparciu o art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 18.07.2001r. Prawo wodne /Dz.U. z 2005r. Nr 239, poz. 2019 ze zm./ Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] września 2010r. nr [...] zobowiazującą Gminę do wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom. Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskiem z dnia [...] grudnia 2009r. W. S. zwrócił się do Burmistrza o “odwodnienie działki nr 135/1 w Z.". Wskazał, że na skutek podniesienia terenu na działkach nr 132/2 i 132/3, na będącej jego współwłasnością działce nr 135/1 powstało zastoisko wody, co uniemożliwia użytkowanie tej działki. Wobec faktu, że Gmina jest właścicielem działek nr 132/3 oraz władajacym działką nr 132/2, postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] Samorzadowe Kolegium odwoławcze wyznaczyło Prezydenta Miasta, jako organ właściwy do załatwienia sprawy. Po przeprowadzeniu rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] zobowiązał Gminę do wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom tj.: - rowu na działce nr 132/3 wzdłuż granicy z działką nr 137/1 z początkiem w granicy z działką nr 135/1 i ujściem do istniejącego rowu na działce nr 132/3; - rowu na działce nr 132/3 wzdłuż granicy z działką nr 133/1, zaczynającego się w granicy z działką nr 134/1 do istniejącego przepustu zlokalizowanego w pobliżu budynku usytuowanego na działkach nr 132/3 i 132/2; - konserwacji gruntowej istniejącego rowu na działce nr 132/3 wzdłuż granicy z działką nr 137/1. Wskazano, że zobowiązanie należy wykonać bez zbędnej zwłoki, od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu powołując sie na tresć art. 29 ustawy Prawo wodne organ wskazał na spełnienie przesłanek określonych w tym przepisie. Podał, że na skutek podniesienia poziomu terenu działek nr 132/2 i 132/3 nastąpiła zmiana stanu wody na działce nr 135/1. Szkoda na działce jest wyraźna i polega na stałym podmakaniu działki i stagnowaniu wody przy granicy z działką 132/3, co uniemożliwia włascicielom działki korzystanie z niej. Zasadnym zatem jest nałożenie na Gminę obowiązku wykonania urządzeń zapobiegająch szkodom. Odwołanie od tej decyzji wniosła Gmina podnosząc, że wydana została z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Wskazano, że podniesiony został teren działki nr 131 położonej w R., zatem zmiana stanu wody nastapiła również na tej działce. Zdaniem odowłującej się zmiana ta ma istotny wpływ na grunty sąsiednie, stąd właściciele działki nr ewid. 131 – M. i A. Ś., winni brać udział w postępowaniu na prawach strony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania, powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ II instancji wskazał, że materialno-prawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 29 ustawy Prawo wodne. Powołując się na ust. 3 tego przepisu podał, że postępowanie prowadzone w tym trybie winno zmierzać do ustalenia, na którym gruncie doszło do zmian stanu wody, na którym gruncie doszło do szkód, a nadto, czy między tą zmianą a szkodami istnieje związek przyczynowo-skutkowy, przy czym okolicznosci te winny zostać ustalone przy wykorzystaniu instrumentów wynikających z k.p.a. tj. oględzin, przesłuchań, wyjaśnień, dowodów z dokumentów. Kolegium uzało, że organ I instancji w sposób bezsprzeczny i niebudzący watpliwości ustalił stan faktyczny sprawy i w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy, pozwalający na zbadanie przesłanek z art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne i wydanie decyzji zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 29 ust. 3 tej ustawy. Odnosząc się zaś do zarzutu odotyczącego podwyższenia terenu działki nr 131 poł. w R. Kolegium wskazało, że nie stanowił on przedmiotu prowadzonego postepowania, gdyż wniosek W. S., dotyczył zmianu stanu wody na działkach nr 132/2 i 132/3 położonych w R. i szkodliwego ich wpływu na działkę będąca jego współwłasnością i tylko ten zakres postępowania stanowił przedmiot prowadzonego postępowania. Powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Gmina wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz o wstrzymanie jej wykonania. Strona skarżąca zarzuciała naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędna wykładnię art. 29 ustawy Prawo wodne poprzez niewłaściwe przyjęcie, że organ nie jest obowiązany ustalić jaki wpływ na grunty sąsiednie ma podwyższenie działki nr ewid. 131 w R. oraz naruszenie przepisów postępowania w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, niezebranie w sposób kompletny i wyczerpujacy materiału dowodowego i niewyjaśnienie w całości i obiektywnie całego stanu faktycznego sprawy. W uzasadnieniu skargi Gmina raz jeszcze podkreśliła, że teren działki nr 131 został podniesiony w stosunku do działek sąsiednich, co potwierdził uczestniczący w rozprawie T. S. Podwyższenie terenu tej działki ma istotny wpływ na działkę nr ewid. 135/1, bedącą współwłasnością W. S. Organ I instancji ustalając, że na działce nr 131 nastąpiło podwyższenie gruntu, nie ustalił natomiast jaki wpływ zmiana ta miała na grunty sąsiednie. Zatem decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materianego i procesowego. Nadto nie zostało wyjaśnione, czy orzeczone środki zapobiegające szkodzie są w całokształcie sprawy prawidłowe i właściwe. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, ponawiając argumentację uzasadnienia kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; W myśl przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne kierując się kryterium legalności dokonują konrtoli zgodności zaskarżonego aktu (tu decyzja) z przepisami postępowania administracyjnego, a tkaże prawidłowości zastosoawnia i wykładni norm prawa materialnego. Zakres tej kontroli wyznacza z kolei przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 152, poz. 1270 ze zm.) stanowiąc, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powoływaną podstawą prawną. Badając legalność zaskarżonej decyzji, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych względów niż w niej wskazane. Postępowanie administracyjne w sprawie niniejszej prowadzone było na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz.U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "ustawa". Przepis art. 29 ustawy, stanowiący materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy, zawiera w swej treści zakazy skierowane do właściciela nieruchomości, dotyczące zmian stanu wody na gruncie i odprowadzania wód oraz ścieków na grunty sąsiednie (ust. 1), określa jego obowiązki w przypadku spowodowania zmian stanu wody (ust. 2) oraz upoważnia wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) do wydania decyzji nakazującej właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom w przypadku, gdy spowodowane przez właściciela zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie (ust. 3). W rozpoznawanej sprawie W. S. domagał się "odwodnienia" działki nr 135/1 w R., wyjaśniając, że podwyższenie terenu sąsiednich działek nr 132/2 i 132/3 (będących odpowiednio – we władaniu i własnością Gminy) spowodowało brak odpływu wody, wywiera szkodliwy wpływ na jego działkę. Z treści art. 29 ust. 3 ustawy wynika, że przesłankami wydania nakazów w tym trybie jest ustalenie, że właściciel gruntu spowodował zmiany stanu wody na swoim gruncie i zmiany te wywierają szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie. Wydanie zatem takiej decyzji wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego do ustalenia czy i jakich zmian dokonał na swoim gruncie właściciel, czy zmiany te spowodowały zmiany stosunków wodnych i czy zmiany te szkodzą gruntom sąsiednim. W ocenie Sądu, postępowanie dowodowe przeprowadzone zostało przez organ I instancji zgodnie z regułą wyrażoną w art. 7 k.p.a. i w sposób określony w przepisach art. 75 § 1 i nast. k.p.a., co umożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy i jego ocenę zgodną z regułami art. 77 § 1 i 80 k.p.a., a w konsekwencji prawidłowe zastosowanie normy prawa materialnego. Zebrany materiał dowodowy wykazuje w sposób nie budzący wątpliwości, że w sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 29 ust. 3 ustawy. Wydane w tym trybie nakazy (w pierwszej instancji) nie były przez wnioskodawcę kwestionowane. Sąd nie podziela zarzutu skargi, że w sprawie doszło do naruszenia wspomnianego wyżej przepisu ustawy poprzez niewyjaśnienie wpływu podwyższenia terenu działki nr 131 (przez jej właścicieli M. A. Ś.), powodującego zmianę stanu wody na gruncie, na sąsiednie działki. Wniosek W. S. dotyczył jedynie zmiany stanu wody na sąsiednich działkach nr 132/2 i 132/3 i jej szkodliwego wpływu na działkę nr 135/1, której był współwłaścicielem, wyznaczając tym samym przedmiot postępowania administracyjnego (jego zakres). Natomiast uchylając zaskarżoną decyzję z dnia [...] listopada 2010 r. Sąd uznał, że przy jej wydawaniu zostało naruszone prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Otóż z oświadczenia pełnomocnika strony skarżącej złożonych przed Sądem wynika, że w dniu wydawania zaskarżonej decyzji właścicielem działki nr 135/ 1 nie był W. S. (wnioskodawca), lecz jego syn P. S. Okoliczność tę przyznał W. S., jednocześnie wyjaśniając, że jego syn został właścicielem w/w działki na podstawie umowy darowizny z dnia [...] października 2010 r., a wcześniej współwłaściciele tej działki zrzekli się swoich udziałów na jego rzecz. Niesporne jest, że P. S. nie brał udziału w postępowaniu odwoławczym, ani też nie została mu doręczona zaskarżona decyzja. Oznacza to sytuację, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Przepis ten nie żąda stwierdzenia, iż brak udziału spowodował szkodę dla strony postępowania lub stwierdzenia, że jej udział spowodowałby nie załatwienie sprawy (zob. E. Iserzon, Komentarz, s. 248). Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji umożliwia w prowadzonym postępowaniu udział P. S., któremu przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. przysługuje. Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera b oraz art. 200 i 205 § 2 cytowanej ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie orzekł jak w sentencji.