II SA/Rz 1270/17

WyrokWSA w Rzeszowie2018-01-18

Skład orzekający: Jerzy Solarski, Elżbieta Mazur - Selwa, Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych i nałożeniu obowiązku przedstawienia dokumentów jest prawidłowe, gdy organ nie ustalił precyzyjnie przedmiotu postępowania (toru kartingowego) i jego związku z istniejącą infrastrukturą oraz nie wyjaśnił charakteru prac wykonanych na nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji, uznając, że organy nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego. Brak precyzyjnego określenia przedmiotu postępowania (toru kartingowego), jego położenia, wymiarów oraz związku z istniejącymi budynkami i utwardzeniem uniemożliwił merytoryczną ocenę sprawy. Wydanie postanowienia na podstawie art. 48 Prawa budowlanego było przedwczesne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych związanych z budową toru kartingowego i nałożeniu na inwestora obowiązku przedstawienia dokumentów. Organ I instancji zakwalifikował tor kartingowy jako obiekt budowlany (budowlę) i uznał, że jego budowa wymagała pozwolenia na budowę, a wykonanie bez niego stanowi samowolę budowlaną. Organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów i błędne przyjęcie, że tor jest obiektem budowlanym.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017 r. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych I. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...]; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. B. kwotę 597 zł /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...]w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych związanych z budową toru kartingowego na terenie działki nr 970/8 położonej przy ul. 1 M. oraz nałożenia na J. B. inwestora robót budowlanych obowiązku przedstawienia w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego , w terminie do dnia 31 grudnia 2017 r. : 1. zaświadczenia Burmistrza o zgodności budowy toru kartingowego, z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla tej budowli, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, 2. czterech egzemplarzy projektu budowlanego w/w budowli wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, 3. zaświadczenia o wpisie autora projektu na listę członków wydaną przez właściwą izbę samorządu zawodowego, z określonym w nim terminem ważności, aktualne na dzień opracowania projektu, 4. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z uzasadnienia postanowienia i akt administracyjnych wynika, że w dniu 7 lipca 2016 r. została przeprowadzona przez pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego kontrola na działce nr 970/8 położonej przy ul. 1 M. w sprawie legalności istnienia toru kartingowego. Kontrola została przeprowadzona przy udziale pracownika firmy J. B. W wyniku kontroli ustalono, że przedmiotowa działka stanowi własność Skarbu Państwa, a jej użytkownikiem wieczystym jest J.B.. W części wschodniej działki na wyasfaltowanej nawierzchni istnieje tor kartingowy. Tor do jazdy gokartów wyznaczają opony samochodowe które są połączone ze sobą oraz przymocowane do pionowo ustawionych gumowych pasów ochronnych i ułożone na podłożu z asfaltu. Opony oraz pasy gumowe nie są przymocowane do podłoża, są luźno ułożone na asfalcie. Na podstawie zeznań świadków: M. P., R. Ł., S. Ś., K. J.ustalił, że teren działki był wyasfaltowany już w 1960 r. a w lipcu 2012 r. został ułożony nowy asfalt, co potwierdza również faktura z dnia 31 lipca 2012 r. za asfaltowanie placu. Na podstawie aktu notarialnego z dnia 25 lutego 2005 r. stwierdził, że na działce znajdują się również odrębne od gruntu przedmioty własności, w tym m.in. "utwardzonego placu bazy". Dokonując kwalifikacji toru kartingowego organ I instancji stwierdził, że jest to obiekt budowlany, który należy zaliczyć do kategorii budowli o jakiej mowa w art. 3 pkt. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawa budowlanego (tekst jednolity Dz. U. z 2016r. poz. 290 z póź.zm.). Z uwagi na to, że budowa toru kartingowego nie została wymieniona w art 29 ust. 1 ustawy P.b., jako obiekt zwolniony z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, stwierdził, że samowolne wybudowanie toru kartingowego, podlega pod normy zawarte w art. 48 ustawy P.b. Wyjaśnił, że roboty budowlane związane z wykonaniem toru kartingowego trwały etapami tj. w roku 2012 r. została położona nowa nawierzchnia asfaltowa a w 2015 r. na wiosnę, J.B. wykonał wyżej opisany tor kartingowy. Postępowanie dotyczy toru kartingowego jako całości techniczno-użytkowej, stanowiącej jeden obiekt budowlany. Dla terenu gdzie został zlokalizowany tor kartingowy nie ma opracowanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a poprzedni plan stracił ważność z dniem 31 grudnia 2013 r. W zażaleniu od powyższego postanowienie J.B. wskazał, że plac na działce nr 970/8 został wyasfaltowany w 2012 r. w miejscu gdzie już wcześniej istniał asfalt ułożony przez poprzedniego właściciela – Rejon Dróg . W 2015 r. zostały wyłącznie ułożone opony, które nie są połączone z asfaltem. Nie zgadza się z w związku z tym z organem, że stanowi to jedną całość. W związku z powyższym wniósł o uchylenie postanowienia i umorzenie postępowania. Powyższych zarzutów nie podzielił Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego , który opisanym na wstępie postanowieniem utrzymał postanowienie organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził naruszenie przez organ I instancji przepisów postępowania, które nie miały jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia Organ I instancji doręczył postanowienie bezpośrednio inwestorów pomimo tego, że działał w postępowaniu przez upoważnionego pełnomocnika. Wnioskodawca złożył jednak zażalenie w terminie, co oznaczało, że uchybienie nie spowodowało powstania po jego stronie negatywnych skutków. W pozostałym zakresie organ odwoławczy podzielił zarówno dokonane przez organ I instancji ustalenia jak i wyciągnięte na ich podstawie wioski. Prawidłowo w jego ocenie organ I instancji zakwalifikował tor kartingowy do budowli w rozumienie art 3 pkt 2 ustawy P.b., a w konsekwencji, że wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. Odnosząc się do zarzutów, co do tego czy tor kartingowy stanowi całość techniczno –użytkową wskazał, że tor kartingowy nie może pełnić swojej funkcji bez utwardzonej nawierzchni z wyznaczonym torem ruchu, elementy te tworzą spójną całość techniczno –użytkową służącą konkretnemu celowi. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz 80 i 107 § 3 K.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów w postaci zeznań świadków, - art. 7 , 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 K.p.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i błędne przyjęcie przez organ, że prowizoryczny tor rekreacyjny – kartingowy jest obiektem budowlanym –budowlą, - art. 7a § 1 K.p.a. zgodnie z którym, jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, - art. 9 K.p.a. zgodnie z którym organy czuwają nad tym aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Na tych podstawach i w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") o uchylenie zaskarżonego postanowienia, na podstawie art 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. o umorzenie postępowania, na podstawie art. 135 P.p.s.a. o uchylenie postanowienia organu I instancji, na podstawie art. 200 i 205 P.p.s.a. o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi nie zgodził się z kwalifikacją toru kartingowego jako budowli wymagającej pozwolenia na budowę. Wskazał, że teren działki był od lat użytkowany w różny sposób, dopiero w 2015 r. zrodziła się koncepcja utworzenia toru kartingowego. Przedmiotowy obiekt powstał wskutek jednej czynności ułożenia starych opon samochodowych na istniejącym od dawna placu o podłożu asfaltowym, a przepisy prawa budowlanego nie przewidują konieczności zgłoszenia czy uzyskania pozwolenia na budowę zarówno położenia na asfalcie starych zużytych opon jak i renowacji warstwy ściennej asfaltu. Wskazał również, że organ wprowadza w błąd podając w swoim uzasadnieniu raz art. 3 ust. 3 raz art. 3 pkt 3 a raz art. 3 pkt 1 lit. b. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stan faktyczny sprawy nie został ustalony prawidłowo. Przede wszystkim organy nie wskazały i nie opisały precyzyjnie przedmiotu postępowania. Stwierdzenie, że jest nim tor kartingowy na działce nr 970/8 jest niewystarczające. Z postanowienia nie wynika jaką ma powierzchnię, w jakim dokładnie miejscu jest położony, postanowienie nie odwołuje się do żadnej mapy, na której przedmiot postępowania byłby zaznaczony. Ani z protokołu kontroli z 7 lipca 2016 r., ani z protokołu rozprawy z dnia 10 stycznia 2017 r. nie można tego wywnioskować. Jest to istotne także z tego powodu, że działka nr 970/8 jest terenem dawnej bazy przedsiębiorstwa drogowego, na którym znajdują się budynki, teren jest generalnie utwardzony, zaś przedmiot postępowania jest tylko jego częścią. Organy nie wyjaśniły ponadto w sposób pewny, czy teren po budynku rozebranym w 2012 r. jest elementem toru kartingowego czy nie, czy teren pod i za budynkiem był utwardzony przed położeniem nowej nawierzchni asfaltowej i jak czy nie. Organy nie wyjaśniły, na jakiej podstawie naprawę istniejącej, zniszczonej nawierzchni asfaltowej w 2012 r. na działce nr 970/8 potraktowały jako budowę toru kartingowego w 2015 r. Nie wyjaśniono bowiem, jak wykorzystywany był ten teren przez 3 lata (2012 – 2015), jaką pełnił funkcję. Nasuwa się pytanie, czy przypadkiem położenie nowej nawierzchni asfaltowej w miejsce zniszczonej nie było remontem, a uruchomienie toru kartingowego w 2015 r. zmianą dotychczasowego sposobu użytkowania nieruchomości (jakiego ?). Kwestie te należy wyjaśnić. Organy milczą także w przedmiocie funkcji istniejących na gruncie budynków i ich związku z torem kartingowym. Z akt administracyjnych wynika, że jeden z budynków służy jako garaż dla gokartów. Powstaje pytanie czy istniejące utwardzenie ma (miało) charakter samodzielny jeśli chodzi o funkcję, czy służebny w stosunku do budynków na nieruchomości. Reasumując, należy wyjaśnić legalność utwardzenia istniejącego przed robotami budowlanymi z 2012 r., ocenić czy w ich wyniku powstał obiekt budowlany dotąd nieistniejący, czy też był to jedynie remont, ewentualnie przebudowa. Teza organów o tym, że roboty budowlane z 2012 r. były elementem budowy toru kartingowego nie została dotąd udowodniona. Przede wszystkim zaś organy określą prawidłowo przedmiot postępowania, zaznaczą go na aktualnej mapie, opiszą za pomocą miar długości, szerokości, powierzchni. Brak powyższych ustaleń czyni niemożliwym wypowiedzenie się w sposób kategoryczny przez Sąd co do zarzutów prawa materialnego podniesionych w skardze. Sąd stwierdza jedynie, że w okolicznościach sprawy wydanie postanowienia na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 P.b. było przedwczesne wobec braku koniecznych ustaleń, o których była mowa wyżej. Świadczy to o naruszeniu przepisów art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu, który mógł wpłynąć na wynik sprawy. Przesądza to także o naruszeniu art. 48 ust. 2 i ust. 3 P.b. poprzez jego zastosowanie do nienależycie ustalonego stanu faktycznego sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło