II SA/Rz 1271/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2014 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania na pobyt stały - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. Wezwany do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie odmowy zameldowania na pobyt stały, M. B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Podał w nim, że znajduje się w "fatalnej sytuacji materialnej i życiowej". Mieszkanie, w którym mieszka zostało sprzedane. Jego jedynym dochodem jest kwota ok. 550 zł uzyskiwana z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. W uzupełnieniu powyższych danych (w związku ze stosownym wezwaniem) wnioskodawca podał, że jego comiesięczne wydatki to: 500 zł – żywność, 50 zł – lekarstwa, 80 zł – środki higieniczne i inne potrzeby, 150 zł – telefon, 250 zł – utrzymanie samochodu (Renault Kangoo Express z 1999 r.), 370 zł – czynsz za mieszkanie. Wskazał, że przedmiotem prowadzonej przez niego samodzielnie (bez zatrudniania pracowników) działalności gospodarczej jest organizacja imprez sportowo-rekreacyjnych. Zaznaczył, że obecnie na jego koncie bankowym znajduje się kwota 2000 zł otrzymana od siostry jako pożyczka na opłacenie bieżących rachunków i wydatków. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono, co następuje: Instytucja prawa pomocy stanowi wyłom od obowiązującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym zasady ponoszenia przez strony jego kosztów, wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Z uwagi więc na taki właśnie charakter, jej beneficjentem mogą być osoby o sytuacji uniemożliwiającej im wygospodarowanie środków niezbędnych do sfinansowania ich udziału w postępowaniu. Wyjątkowość prawa pomocy podkreśla uregulowanie zawarte w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., według którego przyznanie go w zakresie częściowym (o takie w świetle art. 245 § 3 P.p.s.a. ubiega się skarżący) możliwe jest tylko w razie wykazania przez stronę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Okoliczności niniejszej sprawy w żadnym wypadku nie pozwalają na uznanie zasadności wniosku skarżącego. Należy mieć bowiem na uwadze, że deklarowany przez stronę comiesięczny dochód to kwota ok. 550 zł, zaś wskazane przez nią miesięczne wydatki to kwota 1 400 zł. Występująca różnica – 850 zł wskazuje na większą niż podana przez wnioskodawcę dochodowość prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Nie można także pominąć faktu, iż M. B. uzyskuje regularnie środki od siostry w wysokości ok. 2 000 zł miesięcznie, wykazane na wyciągu z jednego z jego rachunków bankowych jako "pożyczka". Saldo końcowe tego rachunku wskazuje aktualnie na kwotę 2002,20 zł. Wnioskodawca podniósł, że pożyczka ta została zaciągnięta na "opłacenie bieżących rachunków i wydatków". Należy więc wskazać, że jednym z takich "bieżących wydatków" jest ten na pokrycie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, wynoszących na obecnym etapie postępowania 100 zł (wpis od skargi). Kolejne zaś koszty, które jednak tylko hipotetycznie mogą się pojawić w toku dalszego postępowania to 200 zł (tj. 100 zł - opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia wraz z uzasadnieniem w wypadku oddalenia skargi oraz 100 zł - wpis od skargi kasacyjnej). Uwzględniając zatem podane wyżej saldo rachunku bankowego strony (2002 zł), brak podstaw do stwierdzenia, że nie jest ona w stanie pokryć kosztów niniejszego postępowania, których powyższa kwota stanowi wielokrotność. Należy zresztą podnieść, że także na innym rachunku bankowym wnioskodawcy jego saldo jest dodatnie i wynosi 360 zł, co przekracza łączną wysokość obecnych i ewentualnych kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Tym samym zupełnie bezzasadne są twierdzenia skarżącego o jej "fatalnej sytuacji materialnej". Przyznanie prawa pomocy w powyższych okolicznościach stanowiłoby niewątpliwie nadużycie tej instytucji, przeznaczonej - jak już wyżej podano – dla osób nie będących w stanie wygospodarować środków potrzebnych do zapewnienia prawa do sądu. Poza tym, nie można przyznać pierwszeństwa wydatkom z tytułu utrzymania samochodu czy też na telefon. Nie mają one bowiem wpływu na konieczne utrzymanie, o którym mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Tylko zaś uszczerbek w tego rodzaju potrzebach tj. w zakresie mieszkania, wyżywienia czy leczenia mógłby skutkować koniecznością udzielenia stronie wsparcia ze środków publicznych. Dlatego też odmówiono uwzględnienia wniosku M. B., działając na podstawie art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.