II SA/Rz 1276/23
WyrokWSA w Rzeszowie2023-12-05
Skład orzekający: Jerzy Solarski, Elżbieta Mazur - Selwa, Maria Mikolik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu współdziałającego akceptujące warunki realizacji przedsięwzięcia, wydane w trybie art. 75 ust. 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, może być uznane za bezprzedmiotowe, jeśli decyzja środowiskowa została już wydana, ale nie jest ostateczna?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie organu współdziałającego akceptujące warunki realizacji przedsięwzięcia nie jest bezprzedmiotowe, nawet jeśli decyzja środowiskowa została już wydana, ale nie jest ostateczna. Postępowanie odwoławcze od decyzji środowiskowej wymaga oceny, czy organy współdziałające ostatecznie zaakceptowały warunki realizacji przedsięwzięcia. Ponadto, sąd stwierdził, że organ współdziałający prawidłowo ocenił swoją właściwość miejscową i rzeczową, a także zgodność przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w zakresie swojej właściwości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu, które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta w przedmiocie akceptacji warunków realizacji przedsięwzięcia polegającego na pozyskaniu kruszywa z rzeki. Przedsięwzięcie to było przedmiotem wielokrotnych postępowań administracyjnych i sądowych. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów postępowania, w tym brak rozpatrzenia wszystkich wskazań z poprzednich rozstrzygnięć, niewłaściwe wyjaśnienie stanu faktycznego oraz błędne ustalenie właściwości organów. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa AWSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi O. z siedzibą w M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 22 maja 2023 r. nr SKO.402.SÓ.540.7.2023 w przedmiocie akceptacji warunków realizacji przedsięwzięcia – skargę oddala –
II SA/Rz 1276/23
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z 22 maja 2023r. nr SKO.402.SÓ.540.7.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu, po rozpatrzeniu zażaleń Towarzystwa [...] (dalej: TOP) oraz Ogólnopolskiego Towarzystwa [...] (dalej: OTOP), utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] z 17 stycznia 2023r. nr GKŚ-II.6220.12.2022 w przedmiocie akceptacji warunków realizacji przedsięwzięcia pn. "Pozyskanie kruszywa z likwidacji odsypiska usytuowanego w korycie rzeki W. km 247+100 do kn 247 +900 pod miejscowością [...]" zawartych w projekcie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...], przekazanym przy piśmie z 16 marca 2020r. nr RIG.V.6220.7.2013/2019.
Jak wynika z akt sprawy, Burmistrz Miasta i Gminy [...] (dalej także: organ właściwy do wydania decyzji), działając na podstawie art. 75 ust. 4 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2020 r. poz. 283, ze zm., dalej także: u.o.o.ś./ustawa środowiskowa), zwrócił się do organu współdziałającego – tj. Prezydenta Miast [...] o zajęcie stanowiska wymaganego dla projektu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wskazującego na działanie w porozumieniu, ponieważ przedsięwzięcie to leży na terenie trzech gmin: Gminy [...], Gminy [...] i Miasta [...].
Początkowo postanowieniem z [...] lipca 2018r. nr [...] Prezydent Miasta [...] uzgodnił pozytywnie projekt decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pn. "Pozyskanie kruszywa z likwidacji odsypiska usytuowanego w korycie rzeki W. km 247+100 do km 247 +900 pod miejscowością [...]". Postanowienie to zostało uchylono przez SKO w Tarnobrzegu postanowieniem z [...] listopada 2018r. nr [...].
W dalszej kolejności postępowanie w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia było przedmiotem wielokrotnego procedowania przez organy I oraz II instancji. W szczególności Prezydent Miasta [...], działając jako organ współdziałający uzgodnił ponownie projekt decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia postanowieniem z [...] października 2019r. nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu postanowieniem z [...] listopada 2019r. nr [...] uchyliło postanowienie Prezydenta Miasta [...] z [...] października 2019r. nr [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Mając na względzie wytyczne zawarte w uzasadnieniu ww. postanowienia SKO w Tarnobrzegu, Prezydent Miasta [...] zwrócił się do Burmistrza Miasta i Gminy [...] o uzupełnienie treści projektu decyzji w poniższym zakresie:
- podstawy prawnej projektu decyzji z uwzględnieniem zmiany ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko przepisów przejściowych w związku z wejściem w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
- pełnej nazwy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wraz z publikatorem a także oceną zgodności planowanego przedsięwzięcia z tym planem.
W odpowiedzi, pismem z dnia 16 marca 2020r. nr RIG.V.6220.7.2013/2019 Burmistrz Miasta i Gminy [...] zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] o uzgodnienie projektu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla w/w przedsięwzięcia uwzględniającego w/w uwagi.
Następnie postanowieniem nr [...] z [...] marca 2020r. Prezydent Miasta [...] zaakceptował realizację w/w przedsięwzięcia. Jednocześnie postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2020r. Prezydent Miasta [...] odmówił wnioskowanego przez Towarzystwo [...] uzupełnienia co do rozstrzygnięcia postanowienia nr [...] z dnia [...] marca 2020r. poprzez dodanie w jego sentencji informacji o tym, jakiej części przedsięwzięcia dotyczy uzgodnienie dokonane przez Prezydenta Miasta [...] współdziałającego z Burmistrzem Miasta i Gminy [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia Ogólnopolskiego Towarzystwa [...], utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2020 r.
Uwzględniając skargę Towarzystwa [...], WSA w Rzeszowie wyrokiem z 21 kwietnia 2021r. II SA/Rz 994/20 uchylił zaskarżone postanowienie SKO w Tarnobrzegu z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...].
Skutkiem takiego wyroku była konieczność ponownego rozpatrzenia zażalenia TOP od postanowienia organu współdziałającego. Kolegium ponownie rozpoznało sprawę z zażaleń TOP oraz OTOP od postanowienia organu współdziałającego z dnia [...] marca 2020r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. Postanowieniem z [...] września 2021r. nr [...] Kolegium w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. uchyliło w całości postanowienie organu współdziałającego z dnia [...] marca 2020r. nr [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
WSA w Rzeszowie wyrokiem z 1 czerwca 2022r. II SA/Rz 1841/21 oddalił skargę TOP na postanowienie Kolegium z [...] września 2021r. nr [...].
W konsekwencji w obrocie prawnym pozostało kasacyjne postanowienie Kolegium z [...] września 2021r. nr [...]. W tych okolicznościach organ współdziałający obowiązany był do ponownego zajęcia stanowiska względem organu właściwego do wydania decyzji, o którym mowa w art. 75 ust. 4 ustawy środowiskowej.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, postanowieniem z [...] stycznia 2023r. nr [...] organ współdziałający postanowił zaakceptować warunki realizacji przedsięwzięcia pn. "Pozyskanie kruszywa z likwidacji odsypiska usytuowanego w korycie rzeki W. km 247+100 do km 247 +900 pod miejscowością [...]" zawarte w projekcie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] nr [...].
Prezydent Miasta [...], współdziałając z Burmistrzem Miasta i Gminy [...] przy określaniu środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia dokonał analizy swojej właściwości rzeczowej i miejscowej do współdziałania z Burmistrzem Miasta i Gminy [...]. W jej wyniku stwierdził, że planowane przedsięwzięcie realizowane będzie na fragmentach nieruchomości położonych na terenie jego właściwości rzeczowej tj. fragmentach działek nr [...] i [...] (obręb [...]), przy czym teren planowanego przedsięwzięcia obejmuje powierzchnię 0,78 ha, przy łącznej ich powierzchni 3,3532 ha. Terenem planowanego przedsięwzięcia objęty jest także niewielki fragment działki o numerze ewid. [...] (obręb [...]) o powierzchni 2,1 ha, przy całkowitej jej powierzchni 34,6122 ha, gdzie planowane jest pogłębianie. Tak więc teren objęty planowanym przedsięwzięciem, położony na obszarze Gminy [...], obejmuje 2,88 ha, a na obszarze Gminy [...] 0,0375 ha. Wobec faktu, iż teren na którym planowana jest realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia położony na terenie gminy [...] obejmuje 8,14 ha, oraz mając na względzie istotę decyzji środowiskowej i brzmienie art. 75 ust.4 ustawy środowiskowej, Prezydent Miasta [...] nie miał wątpliwości, że organem właściwym miejscowo do wydania przedmiotowej decyzji jest Burmistrz Miasta i Gminy [...].
Prezydent Miasta [...] w oparciu o treść projektu decyzji oraz przekazany drogą elektroniczną materiał dowodowy stwierdził, że planowane przedsięwzięcie polegać ma na pozyskaniu kruszywa z rzeki W., jego odsączeniu i wywiezieniu poza teren międzywała. Elementami planowanego przedsięwzięcia zlokalizowanymi na terenie w/w działek ewidencyjnych zlokalizowanych w obszarze Miasta [...] są przede wszystkim dojazdy z miejsc pozyskiwania kruszywa do dróg publicznych oraz pogłębianie.
Przywołując treść art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej Prezydent stwierdził, że zgodność lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest kryterium podstawowym oceny zamierzeń strony ubiegającej się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Dlatego też to do kompetencji Burmistrza Miasta i Gminy [...] należało między innymi dokonanie oceny zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z planem zagospodarowania przestrzennego. Jak wynika z uzasadnienia projektu decyzji, Burmistrz Miasta i Gminy [...] dysponował wypisem i wyrysem z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu górniczego "[...]", tj. dla terenu na którym lokalizowana będzie droga dojazdowa. Ponadto dysponował pismem Prezydenta Miasta [...] z [...] czerwca 2016r. nr [...] stwierdzającym, iż lokalizacja drogi dojazdowej nie jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego pod warunkiem, że obiekt ten będzie spełniać warunki w nim określone. Z uwagi na powyższe w pkt, II.24 sentencji projektu, decyzji zawarty został warunek wynikający z w/w miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W ramach uzgodnień wewnętrznych Organ współdziałający potwierdził aktualność opinii nr [...] z [...] czerwca 2016r. w sprawie stwierdzenia zgodności lokalizacji drogi dojazdowej z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego informując jednocześnie, że planowana droga dojazdowa obejmuje fragmenty działek o nr. ewidencyjnych [...] oraz [...] obręb [...] oraz fragment działki o nr ewid. [...] obręb [...] (pow. ok. 2,1 ha) gdzie planowane jest pogłębianie. Działki o nr. ewidencyjnych [...] oraz [...] obręb [...] są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenu górniczego "[...]" i lokalizacja drogi dojazdowej nie jest z nim sprzeczna pod warunkiem spełnienia wymogów określonych w § 9 ust. 4. Działka o nr ewid. [...] obręb [...] nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W świetle powyższych ustaleń w kontekście zamierzeń inwestycyjnych stwierdzono, że realizacja planowanego przedsięwzięcia w zakresie obejmującym teren Miasta [...] nie jest sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Po przeanalizowaniu otrzymanego materiału dowodowego oraz biorąc pod uwagę zakres, rodzaj i lokalizację planowanego przedsięwzięcia oraz charakter i skalę oddziaływania na teren Miasta [...] w kontekście określonych w sentencji decyzji warunków realizacji, przeciwdziałania, minimalizacji i kompensacji oddziaływań generowanych przez realizację i eksploatację przedsięwzięcia, które mogą ujawnić się na terenie podlegającym właściwości Prezydenta Miasta [...] uznał, że przedsięwzięcie będzie w jak najmniejszym stopniu ingerowało w środowisko. Tym samym zabezpieczony został interes społeczny i słuszny interes obywateli w szczególności na terenie Miasta [...].
TOP oraz OTOP wniosły zażalenia od postanowienia organu współdziałającego z 17 stycznia 2023r. nr GKŚ11.6220.12.2022. W zażaleniach wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości wraz z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Zdaniem ww. Organizacji zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia a to art. 77 § 1 k.p.a., gdyż organ I instancji nie rozpatrzył w trakcie ponownie przeprowadzonego postępowania administracyjnego szeregu wskazań umieszczonych w dwóch poprzednich, prawomocnych rozstrzygnięciach, dotyczących omawianej sprawy – tj. postanowieniach SKO w Tarnobrzegu z [...] listopada 2018r. (nr [...]) oraz z [...] listopada 2019r. (nr [...]).
Nadto miało dojść do naruszenia art. 7 k.p.a., w związku z art. 82 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w związku z art. 72 ust. 1 pkt. 1 i/lub 10 tej ustawy, ponieważ nie rozpatrzono stanu faktycznego w zakresie, czy budowa dróg dojazdowych do planowanego składowiska kruszywa w [...] nie będzie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę lub też zezwolenia na realizację inwestycji drogowej (ZRID).
Zdaniem Organizacji zaakceptowane przez Prezydenta [...] środowiskowe uwarunkowania, dotyczące części omawianego przedsięwzięcia położonej w mieście [...] naruszałyby art. 82 ust. 1 pkt. 4 ustawy środowiskowej, gdyż nie zawierają one rozstrzygnięcia w przedmiocie potrzeby przeprowadzenia powtórnej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (OOŚ) na etapie wydawania decyzji wskazanej w art. 72 ust. pkt. 1 i/lub 10 ustawy środowiskowej, jak również brak jest tym samym uzasadnienia dla takiego rozstrzygnięcia, wskazanego w art. 82 ust. 2 pkt. 1-3 ustawy środowiskowej.
SKO w Tarnobrzegu, opisanym na wstępie postanowieniem z 22 maja 2023r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2023r. poz. 775, dalej: k.p.a.), utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie z dnia 17 stycznia 2023r.
W uzasadnieniu SKO stwierdziło, że mający zastosowanie w sprawie art. 75 ust. 4 ustawy środowiskowej stanowił, że w przypadku przedsięwzięcia, do wydania którego właściwy jest wójt, burmistrz, prezydent miasta, wykraczającego poza obszar jednej gminy decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje wójt, burmistrz, prezydent miasta, na którego obszarze właściwości znajduje się największa część terenu, na którym ma być realizowane to przedsięwzięcie, w porozumieniu z zainteresowanymi wójtami, burmistrzami, prezydentami miast. Skoro przedsięwzięcie obejmuje w największej części teren Gminy [...], w mniejszej Gminy [...] i miasta [...], organem właściwym do wydania decyzji środowiskowej będzie Burmistrz Miasta i Gminy [...], zaś organami współdziałającymi będą Wójt Gminy [...] oraz Prezydent Miasta [...].
Odnosząc się do zarzutów zażaleń Kolegium stwierdziło, że w sprawie wydawane były już kilkukrotnie orzeczenia organu II instancji. Jednak nie stały się prawomocne, gdyż zostały w całości wyeliminowane z obrotu prawnego. Tym samym zarzucanie organowi współdziałającemu, że w zaskarżonym postępowaniu uchybił wskazaniom Kolegium wyrażonym w decyzjach kasacyjnych, jest nieuprawnione. Nie ulega wątpliwości, że uchylenie przez sąd administracyjny ostatecznego postanowienia Kolegium, nie wyłączając postanowienia wydanego także w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a., ma w sprawie administracyjnej skutek niweczący, zaś w jego miejsce dochodzi do związania organów ponownie rozpoznających sprawę poglądem wyrażonym przez sąd gdy taki ma miejsce. W tym zakresie decydującego znaczenia nabiera dyspozycja art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kolegium wskazało, że w prawomocnych wyrokach WSA w Rzeszowie, wydanych na skutek skarg na postanowienia Kolegium, Sąd nie sformułował oceny prawnej i pominął merytoryczną oceną zarzutów, gdyż ze względu na uwzględnienie skargi z powodów proceduralnych byłoby to przedwczesne.
Zdaniem Kolegium organ współdziałający badał kwestie dróg dojazdowych zlokalizowanych na terenie swojej właściwości miejscowej. Jednoznacznie potwierdzono, że działki dz. [...] obręb [...] są objęte miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenu górniczego "[...]". Lokalizacja drogi dojazdowej na tych działkach nie jest sprzeczna z jego zapisami, przy zachowaniu dyspozycji z § 9 ust. 4. Z kolei ponownie potwierdzono, że dz. [...] obręb [...] nie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Tego rodzaju ustalenia organu współdziałającego były wystarczające do potwierdzenia warunków realizacji ww. przedsięwzięcia. Oczekiwanie przez Organizacje aby organ współdziałający wypowiadał się w swym postanowieniu w zakresie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej wykracza poza zakres współdziałania, a przez to nie było możliwe.
W ocenie Kolegium nie można twierdzić, że zaakceptowane przez organ współdziałający środowiskowe uwarunkowania, dotyczące części omawianego przedsięwzięcia naruszałyby art. 82 ust. 1 pkt. 4 ustawy środowiskowej, gdyż nie zawierają one rozstrzygnięcia w przedmiocie potrzeby przeprowadzenia powtórnej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. SKO podniosło, że adresatem art. 82 ustawy środowiskowej jest organ właściwy do wydania decyzji środowiskowej, nie zaś organ współdziałający. Tym samy tego rodzaju zarzut skarżąca będzie mogła kierować do decyzji środowiskowej nie zaś zaskarżonego postanowienia.
Odnosząc się do podniesionej przez TOP kwestii, czy zaskarżone postanowienie organu współdziałającego Prezydenta Miasta [...] nie jest rozstrzygnięciem bezprzedmiotowym, skoro wydana została decyzja środowiskowa przez właściwy organ Kolegium zwróciło uwagę, że decyzja z [...] grudnia 2020r. nr [...] ciągle nie jest decyzją ostateczną. Nie ulega wątpliwości, że wydana została w sposób całkowicie prawidłowy, bowiem w oparciu o zgodne postanowienia obu organów współdziałających. Organ właściwy dysponując prawomocnymi postanowieniami organów współdziałających słusznie wydał merytoryczną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. To w następstwie skarg stron postępowania sądy administracyjne wyeliminowały z obrotu postanowienia wydane przez organy współdziałające. Skarżący TOP oraz OTOP złożyli odwołania od decyzji środowiskowej z [...] grudnia 2020r. nr [...], zaś sprawa ich rozpoznania została zawieszona postanowieniem Samorządowego Kolegium w Tarnobrzegu z [...] maja 2021r. nr [...] w trybie art. 97 § 1 pkt 4 i art. 101 § 1 k.p.a. do czasu rozstrzygnięcia spraw postanowień wydanych przez organy współdziałające. Sprawa nieostatecznej decyzji środowiskowej z [...] grudnia 2020r. nr [...] podlegać będzie więc odrębnemu rozpoznaniu, poza postępowaniem wywołanym zażaleniami TOP oraz OTOP na postanowienia organu współdziałającego.
Kolegium wyraziło również ocenę, że w kwestiach podnoszonych w zażaleniach co do kompensacji przyrodniczej, czy też braku odniesienia się do wpływu przedsięwzięcia na przedmioty ochrony obszaru Natura 2000 "[...]" w zakresie właściwym miejscowo dla [...], w szczególności dla [...], orzec winien organ właściwy do wydania decyzji środowiskowej. Organ współdziałający nie musi dokonywać ustaleń faktycznych w takim zakresie, w jakim czyni to organ rozstrzygający sprawę.
Kolegium stwierdziło również, że organ współdziałający dokonał prawidłowej analizy swojej właściwości rzeczowej i miejscowej do współdziałania w sprawie wydania decyzji środowiskowej dla przedmiotowego przedsięwzięcia.
Ogólnopolskie Towarzystwo [...] (OTOP) złożyło skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z 22 maja 2023r., wnosząc o jego uchylenie, a także o zasądzenie na rzecz OTOP od SKO w Tarnobrzegu zwrotu kosztów postępowania sądowego w wysokości wymaganego wpisu sądowego.
Zaskarżonemu postanowieniu OTOP zarzuciło, że zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie, gdyż postanowienie Prezydenta Miasta [...] z 17 stycznia 2023r. zasługiwało na jego uchylenie w całości,
- art. 7 k.p.a., ponieważ SKO nie wyjaśniło wyczerpująco stanu faktycznego sprawy, bądź też wyjaśniło ten stan błędnie, w szczególności nie poddano prawidłowej weryfikacji miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (mpzp) terenu górniczego "[...]", jak również nieprawidłowo uznano iż współdziałanie organów (Burmistrza Miasta i Gminy [...] z Prezydentem Miasta [...]) przy wydawaniu decyzji środowiskowej nie dotyczy sprawdzenia przez organ współdziałający wszystkich środowiskowych uwarunkowań - dla części przedsięwzięcia położonego w mieście [...],
- art. 77 § 1 k.p.a., gdyż SKO nie rozpatrzyło wszystkich zarzutów zawartych w zażaleniach, stanowiących materiał dowodowy sprawy,
- art. 8 § 1 i § 2 k.p.a. z uwagi na przyjęcie odmiennych ustaleń od dokonanych we wcześniejszych, prawomocnych postanowieniach SKO w Tarnobrzegu z [...] listopada 2018r. (nr [...]) oraz z [...] listopada 2019r. (nr [...]), w okolicznościach braku zmiany przepisów i stanu faktycznego, do których te ustalenia się odnosiły, co nie budzi również zaufania uczestników postępowania administracyjnego do władzy publicznej,
- art. 6 k.p.a. dlatego, że organ odwoławczy nie działał na podstawie przepisów prawa, przesądzając przedwcześnie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia o losach decyzji środowiskowej Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] grudnia 2020r. w okolicznościach gdy wciąż nie zakończono postępowania odwoławczego, dotyczącego tej decyzji.
W uzasadnieniu Skarżący zarzucił, że nie sposób potwierdzić weryfikacji podjętych przez organ odwoławczy niektórych istotnych ustaleń, zawartych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, w szczególności dotyczących analizy zgodności omawianego przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (mpzp), dla którego zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy nie podał danych publikacyjnych tego aktu prawa miejscowego.
Towarzystwo wskazało również, że zaskarżone postanowienie I-instancyjne zostało utrzymane przez SKO w mocy, pomimo iż organ I instancji nie dostosował się do zaleceń wskazanych w uzasadnieniach dwóch poprzednich, prawomocnych rozstrzygnięciach SKO w Tarnobrzegu, znajdujących się w aktach administracyjnych omawianej sprawy. Nie wzięto pod uwagę stanowiska organu odwoławczego, że ustalenie właściwości organów powinno odnosić się wyłącznie do powierzchni całych dziatek ewidencyjnych, podczas gdy aktualnie wzięto pod uwagę wyłącznie powierzchnię bezpośrednio zajętą przez to przedsięwzięcia, nie zaś powierzchnię działek geodezyjnych, w których ma być ono realizowane. Nie wzięto pod uwagę stanowiska SKO w Tarnobrzegu, w którym wyrażony został pogląd iż w omawianej sprawie mają zastosowanie przepisy aktualnie obowiązującego Rozporządzenia Rady Ministrów (RM) z dnia 10 września 2019r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019r., poz. 1839), a nie poprzedzającego go rozporządzenia RM z dnia 9 listopada 2010r.
OTOP zarzucił, że nie został rozpatrzony podniesiony w zażaleniu zarzut co do nie wzięcia pod uwagę okoliczności iż środowiskowe uwarunkowania uwzględniają wyłącznie jedno przedsięwzięcie (wydobywanie kopalin z wód śródlądowych), podczas gdy uprawdopodobnione jest, że drugim, składowym przedsięwzięciem w ramach tego wydobycia — jest na terenie Miasta [...] (w [...]) budowa dróg o nawierzchni twardej, których całkowita długość przekracza 1 km — co klasyfikuje również tę inwestycję do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Ponadto z całokształtu uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika iż weryfikacja w trakcie współdziałania organów sprowadza się wyłącznie do sprawdzenia przez organ współdziałający, czy zamierzone przedsięwzięcie nie jest sprzeczne z mpzp, w odniesieniu do terenu dla którego organ ten posiada właściwość miejscową. OTOP podniósł, że kontroli w granicach administracyjnych [...] powinny podlegać także inne kwestie, wskazane wprost w ustawie z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Do takich zagadnień należy w szczególności oddziaływanie na środowisko przyrodnicze Miasta [...], w tym na przedmioty ochrony w obszarze sieci Natura 2000 "[...]" (PLH 180049) — w części tego obszaru położonego w tym mieście (np. na chronione w UE siedlisko przyrodnicze — terofity namułkowe).
OTOP argumentowało również, że o współdziałaniu organów można mówić jedynie przed wydaniem w wyniku tego współdziałania decyzji administracyjnej (środowiskowej). W sprawie decyzja taka została wydana już w dniu [...] grudnia 2020r. Współdziałanie zostało z wymienioną datą definitywnie zakończone, gdyż organ I instancji (Burmistrz [...]) nie prowadzi już postępowania, dotyczącego omawianych środowiskowych uwarunkowań Nie sposób więc twierdzić, że współdziałanie, o którym jest mowa w art. 106 § 1 k.p.a. i w art. 75 ust. 4 ustawy środowiskowej mogło mieć miejsce po 14 grudnia 2020r
W odpowiedzi na skargę SKO w Tarnobrzegu wniosło o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną, zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 P.p.s.a.).
Po rozpoznaniu sprawy w wyżej wskazanych granicach Sąd doszedł do przekonania, że skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie wraz z postanowieniem Organu I instancji w przedmiocie akceptacji warunków realizacji przedsięwzięcia odpowiadają prawu.
Akceptacja warunków realizacji przedsięwzięcia w trybie art. 75 ust. 4 ustawy środowiskowej dotyczyła przedsięwzięcia polegającego na: "Pozyskiwaniu Kruszywa z likwidacji odsypiska usytuowanego w korycie rzeki W. km 247+100 do km 247+900 pod miejscowością [...]". Postępowanie w tej sprawie toczyło się w związku z wnioskiem "K." Sp. z o.o. z siedzibą [...] z 28 października 2013 r.
Sprawa była przedmiotem wielokrotnego orzekania przez organy administracji publicznej, co zostało przedstawione w części historycznej uzasadnienia.
Wskazać natomiast należy, że w niniejszej sprawie przepis art. 75 ust. 4 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko (dalej: u.o.o.ś.) podlegał zastosowaniu w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie 24 września 2019 r. ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1712 z późn. zm.). Stosownie bowiem do art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r., do spraw wszczętych na podstawie ustaw zmienianych w art. 1 oraz w art. 3 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
W związku z powyższym przepis art. 75 ust. 4 ustawy środowiskowej, w wersji podlegającej zastosowaniu w niniejszej sprawie stanowił, że w przypadku przedsięwzięcia, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, wykraczającego poza obszar jednej gminy decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje wójt, burmistrz, prezydent miasta, na którego obszarze właściwości znajduje się największa część terenu, na którym ma być realizowane to przedsięwzięcie, w porozumieniu z zainteresowanymi wójtami, burmistrzami, prezydentami miast.
Porozumienie, o którym mowa w art. 75 ust. 4 u.o.o.ś., to przypadek współdziałania organów administracji przy wydawaniu decyzji administracyjnej, do którego stosuje się art. 106 k.p.a. stanowiący, że jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Porozumienie przy wydawaniu decyzji powinno obejmować wspólną zgodę organów współdziałających na konkretną treść proponowanego rozstrzygnięcia, co w przypadku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje w trakcie postępowania dotyczącego wydania tego aktu. Należy przy tym zaznaczyć, że stanowisko Prezydenta Miasta [...] nie stanowi uzgodnienia projektu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a jest aprobatą dla planowanego przedsięwzięcia na terenie właściwości tego organu. Tryb tego porozumienia wynika z przepisu prawa materialnego, tj. art. 75 ust. 4 u.o.o.ś., a jego kwestie proceduralne reguluje art. 106 k.p.a. Powołane przepisy prawa nie dopuszczają trybu uzgodnienia projektu decyzji, a jedynie działanie w porozumieniu mającym formę postanowienia wydanego w trybie art. 106 k.p.a. (zob. wyrok WSA w Kielcach z 22 marca 2023r. II SA/Ke 659/22, dost. baza CBOSA).
W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz literaturze przedmiotu wskazuje się, że porozumienie, o którym mowa w art. 75 ust. 4 u.o.o.ś. to przypadek współdziałania organów administracji przy wydawaniu decyzji administracyjnej, do którego stosuje się art. 106 k.p.a. Od strony praktycznej może to polegać na tym, że organ właściwy do wydania decyzji, po zakończeniu postępowania dowodowego, przygotowuje projekt decyzji i przedstawia go organom współdziałającym, które go akceptują albo odmawiają zaakceptowania, przy czym swoje stanowisko wyrażają w formie postanowienia, na które służy zażalenie. W ten sposób zostaje zrealizowany zamysł ustawodawcy, że decyzja ma być wydana w porozumieniu organów (por. wyrok NSA z 18 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2380/15, LEX nr 2083497).
W orzecznictwie podkreśla się również, że porozumienie o którym mowa wyżej, przybiera formę postanowienia, albowiem w braku przepisu szczególnego w u.o.o.ś., decyduje o tym art. 106 § 5 k.p.a., stanowiąc, że zajęcie stanowiska przez ten organ (współdziałający) następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie. Wydanie postanowienia w ramach działania w porozumieniu organ dokonuje nie tylko w granicach swej właściwości, ale także swoich kompetencji ograniczonych wyłącznie do tej części rozstrzygnięcia, która dotyczy obszaru właściwości miejscowej organu współdziałającego. Tylko zatem w zakresie dotyczącym części przedsięwzięcia położonego na terenie organu działającego w porozumieniu ma on uprawnienie i obowiązek współdecydowania o jego środowiskowych uwarunkowaniach (por. M. Makowski, Wydawanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w porozumieniu z innym organem – na podstawie art. 75 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku, i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, CASUS 2012, nr 2, s. 50). Organ współdziałający w tym przypadku przyczynia się do poszerzenia wiedzy organu prowadzącego postępowanie główne o dodatkowe informacje dotyczące zakresu jego właściwości miejscowej, a wyrażone przez niego stanowisko musi zostać uwzględnione przez organ wydający decyzję. Nie budzi bowiem wątpliwości, że stanowisko organu współdziałającego, w porozumieniu z którym należy wydać decyzję, jest wiążące dla organu decydującego, a treść stanowiska zajętego przez organ uzgadniający może przesądzić o treści decyzji głównej (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego 5 sędziów NSA z dnia 15 lutego 1999 r., OPK 14/98, publ. ONSA 1999/3/80).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że wbrew zarzutom skargi zakres akceptacji warunków przedsięwzięcia, jakiej dokonał Prezydent Miasta [...] jest kompletny. Przedmiotem współdziałania ma być projekt decyzji, który został przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] przedstawiony. Prezydent Miasta [...] w formie postanowienia zaakceptował przedstawione przez organ właściwy warunki realizacji przedsięwzięcia. Wydanie postanowienia akceptującego oznacza, że organ współdziałający aprobatywnie wypowiada się co do przewidzianych przez organ właściwy warunków realizacji przedsięwzięcia, w tym dotyczących ochrony cennych wartości przyrodniczych zasobów naturalnych. Należy przy tym podkreślić, że Prezydent Miasta [...] nie jest organem właściwym do oceny okoliczności związanych z oceną wpływu tego przedsięwzięcia, gdyż kwestia ta jest przedmiotem badania przez organ wyspecjalizowany - Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (w formie opinii). Ponieważ - jak już wskazano wyżej - współdziałanie organów nie ma charakteru uzgodnienia projektu decyzji, brak jest podstaw do dokonywania przez skarżony organ oceny prawidłowości projektu tej decyzji. Poza ramami kontrolowanej sprawy pozostaje więc kwestia oceny prawidłowości opracowanego projektu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zarzuty te będą mogły zostać podniesione na dalszym etapie postępowania, tj. w postępowaniu odwoławczym od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...].
Wbrew zarzutom skargi Organ współdziałający wypowiedział się również co do tej części rozstrzygnięcia, która dotyczy obszaru właściwości miejscowej Prezydenta Miasta [...]. Niewątpliwie część działek, na których ma być realizowane przedmiotowe przedsięwzięcie jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenu górniczego "[...]", przyjętym uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] lutego 1999r. (Dz. Urz. Woj. Podk. z 1999r. nr [...], poz. [...]). Organ współdziałający w sposób wyczerpujący zweryfikował, czy ta część przedsięwzięcia, która realizowana ma być na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenu górniczego "[...]" odpowiada warunkom, wynikającym z przepisów ww. aktu prawa miejscowego. W aktach sprawy znajdują się dokumenty potwierdzające, że Organ współdziałający prowadził ustalenia na okoliczność, jakie jest przeznaczenie w planie miejscowym działek objętych w ww. przedsięwzięciem, jakie warunki przewiduje ww. plan miejscowy dla lokalizacji na tym obszarze dróg dojazdowych oraz, czy warunki przewidziane w projekcie decyzji będącej przedmiotem współdziałania odpowiadają wymogom, wynikającym z ww. miejscowego planu. Organ w toku przedmiotowego postępowania potwierdził, że opinia z [...] czerwca 2016r. znak v jest aktualna.
Nie są zasadne zarzuty skargi dotyczące przyjęcia przez Organy odmiennych ustaleń od dokonanych we wcześniejszych postanowieniach SKO w Tarnobrzegu z [...] listopada 2018r. (nr [...]) oraz z [...] listopada 2019r. (nr [...]). W przypadku postanowienia SKO w Tarnobrzegu z [...] listopada 2018r. Organ odwoławczy zawarł ocenę, że ustalenia właściwości organu współdziałającego należy dokonać w odniesieniu do powierzchni całych działek ewidencyjnych. Z kolei w postanowieniu SKO z [...] listopada 2019r. Organ odwoławczy wskazał na uchybienia związane z analizą miejscowego planu, jak również zarzucił, że nie została przeprowadzona ocena właściwości organu współdziałającego przy uwzględnieniu wielkości terenu. Sąd stwierdza, że na obecnym etapie rozpoznania sprawy, uchybienia związane z nie wyjaśnieniem istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności zostały przez Organ współdziałający wyeliminowane. Sąd staje również na stanowisku, że o właściwości organu współdziałającego i organu powołanego do wydania decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla realizacji przedsięwzięcia decyduje ta część terenu, na którym ma być realizowane to przedsięwzięcie, jak stanowi wprost art. 75 ust. 4 u.o.o.ś., a nie całkowita powierzchnia działki inwestycyjnej. W niniejszej sprawie organ współdziałający ustalił, że w przypadku działek nr [...] teren przedsięwzięcia obejmuje jedynie drogi dojazdowe a nie całkowitą powierzchnie ewidencyjną. W przypadku działki nr [...], na której planowane jest pogłębianie, przedsięwzięcie obejmuje jej fragment [...] o pow. ok 2,1 ha. Jak wynika z opisu samego przedsięwzięcia, pozyskiwanie kruszywa ma odbywać się jedynie na wyznaczonym odcinku koryta rzeki W. a zatem ustalenie właściwości organu współdziałającego na podstawie tej części działek, które zajęte będą pod realizację przedsięwzięcia jest uzasadnione. Ustalenia w przedmiocie właściwości Organu współdziałającego zostały w sposób należyty przedstawione w postanowieniu Organu I instancji. Nie zachodzą więc podstawy ażeby poddawać w wątpliwość właściwość Prezydenta Miasta [...] jako organu współdziałającego.
Niezasadny jest zarzut dotyczący bezprzedmiotowości postępowania. W niniejszej sprawie na skutek wielokrotnego orzekania przez organy administracji publicznej doszło do sytuacji, w której po wydaniu przez SKO w Tarnobrzegu postanowienia z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...], utrzymującego w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2020 r. w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji, Burmistrz Miasta i Gminy [...] wydał decyzję z [...] grudnia 2020r. ustalająca środowiskowe uwarunkowania na realizację ww. przedsięwzięcia. Jednak po wydaniu ww. decyzji środowiskowej, WSA w Rzeszowie wyrokiem z 21 kwietnia 2021r. II SA/Rz 994/20 uchylił postanowienie SKO z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...]. Powyższe spowodowało, że po wydaniu decyzji środowiskowej ponownie toczyło się postępowanie w przedmiocie uzgodnienia projektu ww. decyzji. Jednak SKO w Tarnobrzegu mając na względzie powyższe zawiesiło postępowanie w sprawie odwołania od decyzji z [...] grudnia 2020r. do czasu rozstrzygnięcia spraw w zakresie postanowień wydanych przez Wójta Gminy [...] i Prezydenta Miasta [...], jako organów we współdziałaniu z Burmistrzem Miasta i Gminy [...]. Należy podkreślić, że postępowanie odwoławcze - tak jak postępowanie przed organem pierwszej instancji - jest postępowaniem merytorycznym, a jego istotą jest ponowne rozpatrzenie sprawy w całym jej aspekcie. Zatem rolą organu odwoławczego będzie ocena całości materiału dowodowego zebranego w sprawie, wszystkich wydanych dotychczas rozstrzygnięć i ich analiza w kontekście wpływu na wynik sprawy - ostateczną treść decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Nie można więc uznać, że obecnie kontrolowane postępowanie jest postępowaniem bezprzedmiotowym. To bowiem Organ II instancji rozpoznając odwołanie od decyzji środowiskowej z [...] grudnia 2020r. będzie zobowiązany ocenić, czy na dzień wydania ostatecznej decyzji środowiskowej organy współdziałające w sposób ostateczny zaakceptowały warunki realizacji przedsięwzięcia (analogicznie wyrok WSA w Kielcach z 22 marca 2023r. II SA/Ke 659/22, dost. baza CBOSA).
Wskazać również należy, że jako bezzasadny jawi się zarzut braku podania Dziennika Urzędowego, w którym opublikowano ww. miejscowy plan. Publikator został przez Organ I instancji podany w dokumentach dotyczących opiniowania zgodności warunków realizacji przedsięwzięcia z miejscowym planem, w szczególności w ww. opinii z [...] czerwca 2016r. znajdującej się w aktach sprawy.
Z tych przyczyn Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło