II SA/Rz 128/15

Dnia 13 maja 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Zaborniak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Wolska Sędzia WSA Ewa Partyka po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. i W. S. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w sprawie ze skargi E. S., W. S. i J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji - postanawia - oddalić wnioski o wyłączenie od orzekania w sprawie o sygn. akt: II SA/Rz 128/15 sędziów WSA: Magdaleny Józefczyk, Elżbiety Mazur – Selwy, Joanny Zdrzałki. UZASADENIENIE W dniu 2 lutego 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej Sąd lub WSA w Rzeszowie) wpłynęła skarga E. S., W. S. i J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji. W dniu 11 lutego 2015 r. do Sądu wpłynął wniosek E. S. i W. S. o wyłączenia od orzekania w powyższej sprawie sędziów WSA Zbigniewa Czarnika, Joanny Zdrzałki, Magdaleny Józefczyk i Elżbiety Mazur – Selwy oraz wystąpienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego o wyznaczenie innego sądu do rozpatrzenia tej skargi. Jako podstawę wyłączenia podali "dotychczasową praktykę rozpraw", jakie zostały przeprowadzone w sprawach z ich udziałem, tj.: związanych ze sprawą budynku mieszkalnego usytuowanego na działce 1989 w miejscowości [...], dotyczących rozgraniczenia działek o nr 8787, 1988/2 z działką 1989 będącą własnością J. K. oraz spawy należącego do nich budynku mieszkalnego. Zdaniem wnioskodawców na przebieg i wynik tych spraw miały w dużej mierze znajomości i układy. Niemałą rolę odegrał w tym zakresie B. K. – syn J. K., który od wielu lat pełni różne funkcje na szczeblu samorządowym i wojewódzkim i wykorzystuje swoje stanowisko do załatwiania spraw swojej matki. Powiązani z nim są członkowie składów orzekających Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...]; posiada ona także znajomości w WSA w Rzeszowie i tego powodu, zdaniem skarżących stanowisko organu było "potwierdzane przez sąd administracyjny". Podali, że na rozprawach utrudniano im składanie wniosków dowodowych, ograniczano im swobodne przedstawienie swojego stanowiska, a sprawy, już na samym wstępie posiedzenia zdawały się jakby przesądzone ma ich niekorzyść. Zdaniem wnioskodawców brak jest możliwości rozpatrzenia ich skarg zgodnie z literą prawa, czego przykładem są wcześniejsze orzeczenia WSA w Rzeszowie. Zmiana sądu administracyjnego umożliwi uczciwą ocenę materiału dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zmianami), dalej P.p.s.a., enumeratywnie wymienia przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samego prawa. Stosownie do treści art. 18 § 1 P.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (pkt 6); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Stosownie natomiast do unormowań zawartych w art. 19 tej ustawy, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 P.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia, strona która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana (art. 20 § 1 i § 2 P.p.s.a.). Podkreślić należy, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego musi faktycznie wystąpić w danej sprawie oraz musi zostać uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji w odniesieniu do każdego z sędziów, których wniosek dotyczy. Analizując argumenty przytoczone we wniosku Sąd stwierdza, że E. i W. S. nie wskazali takich przyczyn, wymienionych w art. 19 P.p.s.a., które w racjonalny sposób uzasadniałyby wyłączenie sędziów od rozpoznania sprawy. Nie wymienili zindywidualizowanych przyczyn wyłączenia w odniesieniu do każdego sędziego i nie uprawdopodobnili faktu ich zaistnienia. Takiej okoliczności z pewnością nie stanowią subiektywne odczucia skarżących dotyczące przebiegu rozpraw przeprowadzonych w toczących się ich udziałem sprawach. Argumenty uniemożliwiania składania wniosków dowodowych czy utrudniania przedstawiania swojego stanowiska w sprawie czy też wydania niekorzystnych dla wnioskodawców rozstrzygnięć organów administracji publicznej w wyniku "znajomości i układów", które podnieśli skarżący nie mogą być przedmiotem oceny Sądu w postępowaniu toczącym się na skutek złożenia wniosku o wyłączenie sędziów. Brak jest również podstaw do przyjęcia, że między sędziami objętymi wnioskami, a skarżącym zachodził stosunek osobisty tego rodzaju, iż mógłby wywołać wątpliwość, co do bezstronności sędziów. Rozpatrywany wniosek oparty jest zatem wyłącznie na odczuciach wnioskodawców, które nie stanowią podstawy prawnej do uwzględnienia wniosku. Subiektywne przekonanie o braku bezstronności sędziego nie może być argumentem przemawiającym za wyłączeniem sędziego, jeśli nie zachodzą rzeczywiste, obiektywne powody wskazujące na brak tej bezstronności, a takich wnioskodawcy ani nie wskazali ani nie uprawdopodobnili. Końcowo Sąd stwierdza, że wskazany przez wnioskodawców sędzia NSA Zbigniew Czarnik nie orzeka w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie, natomiast w chwili obecnej orzeka w Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W tych okolicznościach na podstawie art. 22 § 1 i § 2 P.p.s.a. wniosek o wyłączenie sędziów wymienionych w sentencji postanowienia należało oddalić.