II SA/Rz 1282/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Śliwa po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata J. S. o zasądzenie kosztów zastępstwa jako kurator dla skarżącego za wszystkie instancje w sprawie ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu należności alimentacyjnych - postanawia – I. przyznać adwokatowi J. S. od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie kwotę 295,20 zł (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) z tytułu wykonywania obowiązków kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, II. przyznać adwokatowi J. S. od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie kwotę 147,60 zł (słownie: sto czterdzieści siedem złotych sześćdziesiąt groszy), w tym podatek od towarów i usług w kwocie 27,60 zł (słownie: dwadzieścia siedem złotych sześćdziesiąt groszy) z tytułu wykonywania obowiązków kuratora dla osoby nieznanej z miejsca pobytu w postępowaniu przed sądem drugiej instancji, III. przyznać adwokatowi J. S. od Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie kwotę 166 zł (słownie: sto sześćdziesiąt sześć złotych) tytułem zwrotu kosztów dojazdu. Postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia 15 maja 2013 r. sygn. akt [...] ustanowiony został dla nieznanego z miejsca pobytu K. G. kurator w osobie adwokata J. S. dla reprezentowania wymienionego w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu należności alimentacyjnych, czego podstawę stanowił art. 34 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), określanej dalej jako "K.p.a.". Wymieniony adwokat, działając imieniem K. G., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu należności alimentacyjnych. Postanowieniem z dnia 20 maja 2015 r., którego treść zawarto w protokole rozprawy z tego właśnie dnia, tut. Sąd ustanowił adwokata J. S. kuratorem dla nieznanego z miejsca pobytu skarżącego K. G., działając w trybie art. 78 i art. 79 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Następnie, wyrokiem z dnia 2 września 2015 r. sygn. akt II SA/Rz 7/15, tut. Sąd oddalił skargę K. G. Jednocześnie w pkt II tego orzeczenia Sąd przyznał adwokatowi J. S. od Skarbu Państwa wynagrodzenie w kwocie 240 zł tytułem zwrotu kosztów kuratora nieznanego z miejsca pobytu skarżącego oraz kwotę 166 zł tytułem zwrotu kosztów dojazdu. Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej od wymienionego wyżej wyroku, sporządzonej przez adwokata J. S., Naczelny Sąd Administracyjny (NSA), wyrokiem z dnia 19 września 2017 r. sygn. akt I OSK 3351/15, uchylił to orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania tut. Sądowi. W dniu 14 grudnia 2017 r. do tut. Sądu wpłynęło pismo adwokata J. S. wskazujące miejsce aktualnego pobytu K. G. oraz zawierające wniosek o zwolnienie z obowiązków kuratora i zasądzenie kosztów zastępstwa z tego tytułu. Postanowieniem z dnia 17 stycznia 2018 r. tut. Sąd oddalił powyższy wniosek. Orzeczenie to zostało uchylone postanowieniem NSA z 22 marca 2018 r. sygn. akt I OZ 279/18. Sąd drugiej instancji zauważył, że ocena prawidłowości ustanowienia dla nieznanego z miejsca pobytu skarżącego K. G. została zawarta w wyroku NSA z dnia 19 września 2017 r. o sygn. akt I OSK 3351/15 (uchylającym wyrok WSA z dnia 2 września 2015 r.), w którym dopatrzono się wadliwości sposobu ustanowienia kuratora w niniejszej sprawie. Ocena ta nie ma jednakże wpływu na zagadnienie zwrotu należności poniesionych przez adw. J. S. działającego jako kurator w niniejszej sprawie we wszystkich instancjach. Działał bowiem w dobrej wierze i w zaufaniu do postanowienia sądu ustanawiającego go kuratorem. Aktywnie reprezentował skarżącego K. G., w tym wniósł skargę kasacyjną od niekorzystnego dla niego wyroku. Zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego w tej sytuacji jest więc oderwane od wyniku sprawy i przyczyn uchylenia wyroku WSA w Rzeszowie z dnia z dnia 2 września 2015 r. Zdaniem NSA, wyrażona w art. 2 Konstytucji RP zasada demokratycznego państwa prawnego wymaga, by adw. J. S. działający w zaufaniu do postanowienia WSA w Rzeszowie otrzymał wynagrodzenie za spełnione w sprawie na rzecz K. G. czynności. Wadliwość jego umocowania wynikała bowiem nie z jego woli, ale z treści decyzji Sądu. Przy ustaleniu wysokości wynagrodzenia NSA nakazał wziąć pod uwagę treść przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. 2016 roku, poz. 1714 ze zm.), które znajdą zastosowanie w niniejszej sprawie na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 listopada 2013 roku w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej (Dz. U. poz. 1476). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Z mocy treści art. 190 P.p.s.a. - stosowanego w postępowaniu toczącym się na skutek zażalenia na podstawie art. 197 § 2 P.p.s.a. - Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W postanowieniu z dnia 22 marca 2018 r. (sygn. akt I OZ 279/18) NSA przesądził, że adwokatowi J. S. jako kuratorowi - ustanowionemu dla nieznanego z miejsca pobytu skarżącego K. G. - należy się wynagrodzenie za podjęte w niniejszej sprawie czynności. Przy ustalaniu wysokości tego wynagrodzenia Sąd nakazał uwzględnienie wymienionego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. W świetle jego § 4 ust. 1, należną opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Adwokat J. S. działał imieniem skarżącego K. G. zarówno w postępowaniu przed sądem pierwszej, jak i drugiej instancji. Za czynności podjęte przed WSA w Rzeszowie przyznane mu zostało wynagrodzenie w wyroku tego Sądu z dnia 2 września 2015 r. Orzeczenie to zostało jednak uchylone, a zatem aktualna jest ponownie kwestia wynagrodzenia za udział w postępowaniu zakończonym wskazanym wyrokiem. Z powyższego tytułu przysługuje wymienionemu kwota 295,20 zł, a to z mocy § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. W świetle tego przepisu, opłata w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w "innej sprawie" tj. takiej, której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna oraz takiej, której przedmiotem zaskarżenia nie jest decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynosi 240 zł. Przy ustalaniu wielkości wynagrodzenia dla kuratora istotne jest także brzmienie §1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 listopada 2013 roku w sprawie określenia wysokości wynagrodzenia i zwrotu wydatków poniesionych przez kuratorów ustanowionych dla strony w sprawie cywilnej. Stanowi on, że wysokość wynagrodzenia nie może przekraczać stawek minimalnych przewidzianych przepisami określającymi opłaty za czynności adwokackie. Ważna jest także treść § 3 tego ostatniego aktu, według której wynagrodzenie kuratora będącego podatnikiem obowiązanym do rozliczenia podatku od towarów i usług podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług, określoną zgodnie ze stawką tego podatku obowiązującą w dniu orzekania o wynagrodzeniu. Ze względu na powyższe, adwokat J. S. jest uprawniony do otrzymania kwoty 295,20 zł za reprezentację skarżącego K. G. w postępowaniu przed WSA w Rzeszowie, zakończonym wyrokiem z dnia 2 września 2015 r. Na kwotę te składają się wskazana wyżej opłata w wysokości 240 zł oraz kwota podatku VAT wynosząca 55,20 zł (23 % z 240 zł). Na rozprawie dnia 2 września 2015 r. adwokat J. S. wniósł także o zwrot kosztów dojazdu w kwocie 166 zł. Zwrot taki przewiduje § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 13 listopada 2013 r. W ust. 2 powołanego paragrafu prawodawca odnosząc się do kwestii wysokości tych wydatków stanowi, że nie może ona przekraczać kwot wynikających z przepisów w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju. Te z kolei przepisy tj. § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz. U. poz. 167) odsyłają do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz. U. Nr 27, poz. 271). Biorąc pod uwagę § 2 pkt 1 lit. b tego ostatniego aktu i przewidzianą w nim stawkę 0,83 zł za 1 kilometr przebiegu pojazdu, należało J S. przyznać kwotę 166 zł z tego tytułu tj. dwukrotnego dojazdu z L. (200 km x 0,83 zł) na posiedzenia tut. Sądu (w dniu 20 maja 2015 r. i w dniu 2 września 2015 r.), zgodnie z wnioskiem. Ponadto, wymieniony jest także uprawniony do uzyskania wynagrodzenia za reprezentowanie strony przed NSA. Sporządził on bowiem i wniósł skargę kasacyjną od powołanego wyroku WSA w Rzeszowie z 2 września 2015 r. Wedle § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b wskazanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. (zawartego w rozdziale 4 tego aktu), za tego rodzaju czynność przysługuje opłata wynosząca 50 % opłaty określonej w pkt 1 (z uwagi na to, że wymieniony adwokat brał także udział w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji). W świetle natomiast § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c wskazanego aktu – jak już wyżej podano - opłata w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w "innej sprawie" wynosi 240 zł. Tym samym, w związku z czynnościami przed sądem drugiej instancji przysługuje adwokatowi kwota 147,60 zł, na którą składa się opłata w wysokości 50 % opłaty z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. (tzn. 50 % z kwoty 240 zł) oraz kwota podatku VAT wynosząca 27,60 zł. W tym miejscu Sąd wskazuje, że nie ma podstaw do przyznania J. S. wynagrodzenia za czynność w postaci poinformowania Sądu (w piśmie z dnia 12 grudnia 2017 r.) o aktualnym adresie skarżącego K. G. Pismo to stanowiło odpowiedź na prośbę Sądu o podanie takiego adresu, jeśli jest on znany. Sąd skierował jednak powyższe pytanie do wymienionego, który nie działał już wówczas jako kurator. Celem ustalenia tego adresu Sąd zwrócił się zresztą także do Centrum Personalizacji Dokumentów Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, a do Prokuratora Okręgowego w [...] z prośbą o rozważenie wystąpienia z wnioskiem o ustanowienie dla skarżącego kuratora. Tym samym, przekazując Sądowi dane o aktualnym adresie K. G. adwokat J. S. nie występował w charakterze kuratora, co jednoznacznie wynika ze stanowiska NSA przedstawionego w wyroku z dnia 19 września 2017 r. sygn. akt I OSK 3351/15, a zatem za powyższą czynność nie należy mu się wynagrodzenie. Podstawę niniejszego orzeczenia stanowią: art. 211, art. 213 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z § 1, § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 13 listopada 2013 r. oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c, pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r., jak też powołane wyżej regulacje dotyczące zwrotu kosztów dojazdu.