II SA/Rz 1283/15
WyrokWSA w Rzeszowie2016-05-11
Skład orzekający: Paweł Zaborniak, Ewa Partyka, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo do zasiłku pielęgnacyjnego może być ustalone za okres wcześniejszy niż miesiąc, w którym złożono wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności?Ratio decidendi
Prawo do zasiłku pielęgnacyjnego przysługuje od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, zgodnie z art. 24 ust. 2 i 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Ustalenie prawa do zasiłku za okres wcześniejszy niż miesiąc złożenia wniosku stanowi naruszenie przepisów i zasad finansów publicznych.Stan faktyczny
A.K. złożyła wniosek o zasiłek pielęgnacyjny, który został przyznany od 1 marca 2013 r. do 31 grudnia 2015 r. Wnioskodawczyni domagała się przyznania zasiłku także za styczeń i luty 2013 r., argumentując, że poprzednie orzeczenie o niepełnosprawności obowiązywało do 31 grudnia 2012 r., a nowy wniosek złożyła dopiero w marcu 2013 r. po prawomocnym wyroku sądu. Organ odwoławczy utrzymał decyzję organu pierwszej instancji, wskazując, że prawo do zasiłku przysługuje od miesiąca złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę A.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Magdalena Józefczyk Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2016 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego -skargę oddala-
Przedmiotem skargi A.K. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, dalej "SKO" lub "Kolegium" z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego.
Burmistrz [...] po rozpoznaniu wniosku A.K. z dnia [...] maja 2015 r. decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] przyznał wnioskodawczyni zasiłek pielęgnacyjny na okres od 1 marca 2013 r. do 31 grudnia 2015 r. w wysokości 153, 00 zł miesięcznie. Wyjaśnił, że wnioskodawczyni spełnia warunki do przyznania wnioskowanego świadczenia bowiem legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, przy czym zasiłek przysługuje od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności.
W odwołaniu od opisanej wyżej decyzji A.K. zażądała przyznania jej zasiłku pielęgnacyjnego także za styczeń i luty 2013 r. Wnioskodawczyni podała, że na podstawie uprzednio wydanego orzeczenia ustalono stopień jej niepełnosprawności do dnia 31 grudnia 2012 r., przy czym na skutek jej odwołania sprawa ustalenia stopnia niepełnosprawności była przedmiotem postępowania sądowego. Kolejny wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności został złożony bez winy odwołującej dopiero w dniu 18 marca 2013 r. po uzyskaniu prawomocnego wyroku w poprzedniej sprawie.
Kolegium opisaną na wstępie decyzją, działając na podstawie art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (powołano tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej "k.p.a.") oraz art. 16 ust. 3 i art. 24 ust. 2 i ust. 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 114, dalej "u.ś.r.") utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Kolegium przychyliło się do stanowiska organu I instancji o zasadności przyznania wnioskodawczyni zasiłku pielęgnacyjnego na okres wskazany w decyzji. Wskazało, że Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [....] orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. zaliczył wnioskodawczynię do lekkiego stopnia niepełnosprawności datując powstanie niepełnosprawności przed 21 rokiem życia. W następstwie odwołania Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2013 r. uchylił zaskarżone orzeczenie m.in. w części dotyczącej przyczyny niepełnosprawności. Sąd Rejonowy w [...] wyrokiem z dnia [...] grudnia 2014 r., sygn. akt [...] zmienił orzeczenie tego organu i ustalił, że A.K. jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym w okresie od 1996 r. do 31 grudnia 2015 r. ustalając powstanie niepełnosprawności na 1996 r. Natomiast wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] maja 2015 r., sygn. akt [...] częściowo zmieniono wyrok SR w [...] i treść wydanych orzeczeń w ten sposób, że ustalono, iż niepełnosprawność A.K. powstała przed 16 rokiem życia. Na podstawie poczynionych ustaleń organ odwoławczy uznał, że wnioskodawczyni spełniła warunki do uzyskania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego na podstawie w art. 16 ust. 3 u.ś.r. od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, tj. od marca 2013 r., stosownie do art. 24 ust. 2 i ust. 2a u.ś.r.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie sądowe w sprawie ustalenia stopnia niepełnosprawności, zakończone prawomocnie w dniu 8 marca 2013 r. nie stało na przeszkodzie do złożenia nowego wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności. Wnioskodawczyni była bowiem świadoma, że poprzednie orzeczenie zostało wydane do dnia 31 grudnia 2012 r., zaś sprawa sądowa dotyczyła określenia daty powstania niepełnosprawności, a nie okresu, na jaki orzeczenie zostało wydane.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie A.K. nie zgodziła się z decyzją organu II instancji. Podała, że nie ponosi winy za powstałą przerwę w ciągłości orzekania wobec niej o stopniu niepełnosprawności. Była świadoma, że poprzednie orzeczenie zostało wydane do dnia 31 grudnia 2012 r., zaś sprawa sądowa nie dotyczyła okresu na jaki orzeczenie zostało wydane i dlatego wystąpiła w grudniu 2012 r. z ponownym wnioskiem. Pracownicy organu odmówili jednak jego przyjęcia i wprowadzili ją w błąd wskazując, że nie może wystąpić z takim wnioskiem do czasu zakończenia poprzedniej sprawy sądowej i wyjaśniając, że "Sąd zawsze może wydłużyć ważność orzeczenia". W ocenie skarżącej z uwagi na niezawinione przez nią niezłożenie wniosku w grudniu 2012 r. i treść zapadłych orzeczeń zasiłek przysługiwał jej także w styczniu i lutym 2013 r.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga została przez Sąd oddalona gdyż okazała się niezasadna.
Na wstępie wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem tylko wówczas, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Organy obu instancji właściwie zebrały i rozpatrzyły mający znaczenie dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy, przez co może on stanowić dla Sądu podstawę orzekania. Nie naruszono art. 7, 77 i 80 K.p.a. Właściwie zinterpretowano i zastosowano zarówno przepisy prawa procesowego jaki i materialnego.
Skarga w niniejszej sprawie zarzuca decyzjom Organów obu instancji nieprawidłowe ustalenie okresu przysługiwania skarżącej A.K. prawa do pobierania zasiłku pielęgnacyjnego. Strona skarżąca stoi na stanowisku, iż prawo do tego świadczenia przysługiwało jej również w za miesiąc styczeń oraz luty 2013 r. Na mocy decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., o nr [...], przyznano skarżącej zasiłek pielęgnacyjny od 1 marca 2013 r. do 31 grudnia 2015 r.
Zdaniem WSA Organy tak określając początek okresu przez jaki skarżąca była uprawniona do zasiłku pielęgnacyjnego nie naruszyły przepisu art. 24 ust. 2 i 2a u.ś.r. Przypomnieć należy, że według art. 24 ust. 2a u.ś.r. : Jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.
Nie podlega kwestii, iż zasiłek pielęgnacyjny jest świadczeniem uzależnionym od niepełnosprawności wnioskodawcy, co wprost wynika z art. 16 ust. 2 i 3 u.ś.r. Z tej przyczyny, prawo do zasiłku pielęgnacyjnego właściwy organ może ustalić wyłącznie począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Ustalenie tego prawa za miesiące przerzedzające miesiąc złożenia powyższego wniosku z uwagi na art. 24 ust. 2a u.ś.r., byłoby oczywistym naruszeniem tej regulacji, a także zasad dokonywania wydatków ze środków publicznych – art. 44 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.).
Na podstawie przesłanych do WSA akta administracyjnych Sąd ustalił, że A.K. złożyła wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności w dniu [...] marca 2013 r. w Powiatowym Zespole do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] Tą okoliczność przyznaje sama Skarżąca w treści wniesionej skargi. Wobec tego nie sposób zarzucać Organom, że niewłaściwie zastosowały czy zinterpretowały przepisy u.ś.r. określając początek okresu uprawniającego skarżącą do świadczenia rodzinnego. Uwzględnienie zarzutów skarżącej prowadziłoby do złamania zasad wynikających z wyżej przytoczonych przepisów. Tej oceny prawa i stanu faktycznego nie są w stanie naruszyć powoływane przez skarżącą argumenty, gdyż ustawodawca wyraźnie wiąże prawo do zasiłku pielęgnacyjnego z momentem złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, nie zaś z trwaniem stanu niepełnosprawności. Należy przyznać, że Skarżąca uzyskałby satysfakcjonującą ją decyzje gdyby skutecznie złożyła wniosek o ustalenie stopnia niepełnosprawności w styczniu 2013 r.
Wykazanie przez SKO legalności wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, nie pozwoliło WSA podzielić wyrażonych w skardze zarzutów naruszenia przez Organ odwoławczy przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego. Sąd działając z urzędu również nie dostrzegł takich naruszeń prawa, które nakazywałyby skorzystanie z posiadanych uprawnień kasacyjnych.
Z przedstawionych powodów skarga została przez Sąd oddalona na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach postępowania nie orzekano z uwagi na treść art. 200 p.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło