II SA/Rz 1285/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ WSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi J. K. na uchwałę Rady Gminy Czudec z dnia 24 sierpnia 2001 r. nr XXXIII/226/2001 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów lasów i gruntów przeznaczonych do zalesienia I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie dotyczącym części działki nr [...] (aktualnie odpowiadającej działce nr [...]) położonej w miejscowości [....] gmina Czudec; II. zasądza od Gminy Czudec na rzecz skarżącego J. K. kwotę 300 zł /słownie: trzysta złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi JK (dalej: "skarżący") jest uchwała Rady Gminy Czudec z dnia 24 sierpnia 2001 r. nr XXXIII/226/2001 podjęta w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów lasów i gruntów przeznaczonych do zalesienia w Gminie Czudec – cz. I. Jak wynika z nadesłanych akt sprawy pismem z 4 sierpnia 2025 r. (data wpływu do organu) skarżący wezwał Radę Gminy w Czudcu do usunięcia naruszenia prawa. Wskazał, że stanowiąca jego własność działka nr [...], została niezgodnie z prawem przeznaczona w w/w uchwale do zalesienia. Podkreślił, że poprzedni właściciele działki nie zostali zawiadomieni na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu. W aktach, pod przedmiotową uchwałą w pozycji MK i SK, widnieje jedynie podpis "K", który z pewnością nie jest odręcznym podpisem MK. Natomiast SK w chwili wydania przedmiotowej uchwały nie żył. Postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 1999 r. spadkobiercami po SK byli JK i PK. Wobec braku reakcji organu na ww. wezwanie skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę domagając się stwierdzenia nieważności uchwały Rady Gminy Czudec z dnia 24 sierpnia 2001 r. nr XXXIII/226/2001 w zakresie dotyczącym działki o nr [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Kwestionowanej uchwale zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1. art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm. - dalej: "u.z.p.") poprzez zaniechanie prawidłowego zawiadomienia na piśmie, wszystkich prawnych właścicieli wskazanej wyżej nieruchomości o fakcie wyłożenia projektu planu, przez co jego interes prawny został naruszony ustaleniami planu i w konsekwencji błędne pominięcie zawiadomienia o ww. fakcie wszystkich współwłaścicieli wskazanej nieruchomości; 2. art. 3 pkt 1 i 2 u.z.p. w jego brzmieniu obowiązującym w chwili uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów lasów i gruntów przeznaczonych do zalesienia w Gminie Czudec, poprzez nadużycie władztwa planistycznego i ograniczenia sposobu wykorzystywania nieruchomości przez właściciela, naruszenia przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały w/w przepisów ustawy oraz nieuwzględnienie słusznego interesu współwłaścicieli przedmiotowych nieruchomości w zakresie gospodarowania ich nieruchomością; 3. art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.) w zw. z art. 64 ust. 1 i 3, art. 31 ust. 1 i 3 oraz art. 7 Konstytucji RP, poprzez istotne i bezpodstawne ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, ingerujące w zasadniczy sposób w prawo własności przysługujące mu w stosunku do własnej nieruchomości. Skarżący wskazał, że w dacie podjęcia zaskarżonej uchwały właścicielami działki nr [...] byli MK, JK i PK. Pomimo ciążącego na Gminie ustawowego obowiązku, zaniechano zawiadomienia na piśmie wszystkich prawnych właścicieli nieruchomości o fakcie wyłożenia projektu planu. Skarżący ponownie podkreślił, że pod przedmiotową uchwałą w pozycji MK i SK, widnieje jedynie podpis "K", który nie jest odręcznym podpisem MK. Natomiast SK w chwili wydania przedmiotowej uchwały nie żył. Postanowieniem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] listopada 1999 r. spadkobiercami po SK byli JK i MK. Skarżący stwierdził, że wskutek działania organu został pozbawiony w całości przysługującego mu prawa własności nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Czudec – reprezentowana przez Wójta Gminy Czudec wniosła o jej odrzucenie, względnie oddalenie. Zdaniem organu skarżący nie wskazał przepisu prawa materialnego, z którego wywodziłby swoje uprawnienia, jak również nie wykazał, że jego interes został naruszony kwestionowaną uchwałą. Wyjaśnił ponadto, że Wójt Gminy Czudec wykonał czynności o których mowa w art. 18 ust. 2 u.z.p., a w szczególności zawiadomił na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu podmioty wymienione w art. 18 ust. 2 pkt 5 u.z.p., w tym właścicieli nieruchomości. Organ wskazał, że z materiału planistycznego wynika, że skarżący nie wnosił w toku procedury planistycznej wniosków ani uwag do projektu planu. Nie można uznać, że Rada uchwalając plan przekroczyła swoje władztwo planistyczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jako zasadna, została przez Sąd uwzględniona. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej w skrócie określana jako: "p.p.s.a."). Należy przypomnieć, iż w myśl art. 7 u.z.p. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest przepisem gminnym. To zaś oznaczało, że plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego w rozumieniu art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, czyli aktu normatywnego zawierającego normy powszechnie obowiązujące w ustalonych tym planem granicach terytorialnych (miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego sporządzało się dla obszaru gminy lub jej części albo zespołu gmin lub jego części.). Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przedmiotem kontroli Sądu jest uchwała Rady Gminy Czudec z 25 sierpnia 2001 r. Nr XXXIII 226/2001 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów lasów i gruntów przeznaczonych do zalesienia w gminie Czudec -cz. I, w części dotyczącej działki nr [...]. Odnosząc się do wniosku Organu o odrzucenie skargi, Sąd uznaje go za bezzasadny. Przed wniesieniem skargi Skarżący wezwał Organ do usunięcia naruszenia prawa wyczerpując administracyjny tok instancji, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia uchwały ( art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw Dz.U. z 2017 r., poz. 935). Nie budzi również wątpliwości interes prawny Skarżącego w zaskarżeniu uchwały. Nie ma sporu co do tego, że działka [...] została objęta miejscowym planem. Jak wynika z przedłożonych dokumentów, jak również uzasadnienia do wyroku WSA w Rzeszowie z 17 września 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 505/24 nieruchomość określona jako działka nr [...] była własnością poprzednika prawnego skarżącego TK, który nabył ją na podstawie aktu własności ziemi z 11 listopada 1975 r., a następnie na podstawie umowy darowizny przekazał ją swojemu synowi i jego małżonce tj. SK i MK do majątku wspólnego. Po śmierci SK majątek po nim odziedziczyli: żona MK oraz synowie: PK i JK – wszyscy po 1/3 części ( postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku z [...] listopada 1999 r., sygn. akt [...]. Z kolei na podstawie aktu notarialnego z 18 lutego 2022 r. – darowizny skarżący otrzymał wszystkie udziały w działce [...] . W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że zmiana przeznaczenia działki z dotychczasowego rolnego na leśne wkracza w szeroko pojmowane prawo własności i niewątpliwie narusza prawo do jego swobodnego dysponowania, przez odgórną zmianę jej dotychczasowego przeznaczenia i wyłączenie dotychczasowego. W świetle powyższego nie budzi wątpliwości Sądu istnienie po stronie skarżącego interesu prawnego. Postanowienia miejscowego planu określiły kształt prawa własności, blokując na przyszłość inne możliwości korzystania z nieruchomości, co odbyło się bez wiedzy Skarżącego. W ocenie Sądu świadczy to o tym, że Skarżący ma nie tylko interes faktyczny ale również prawny w zakażeniu tej uchwały. Przechodząc do oceny zasadności skargi wyjaśnić należy, że wzorzec kontroli stanowią przepisy ustawy z 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz.U. z 1999 r., Nr 15, poz. 39, ze zm.; dalej: "u.z.p.") obowiązujące w dacie podejmowania uchwały. Zgodnie z art. 27 ust. 1 u.z.p.: naruszenie trybu postępowania oraz właściwości organów określonych w art. 18 powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Tryb sporządzenia i uchwalania planu szczegółowo określał art. 18 u.z.p. Stosownie do art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a u.z.p. o terminie wyłożenia projektu planu należało zawiadomić na piśmie właścicieli lub władających nieruchomościami. Wyłożenie projektu planu do publicznego wglądu otwierało możliwość czynnego uczestnictwa w procedurze planistycznej, między innymi poprzez złożenie zarzutu w terminie 14 dni po upływie terminu jego wyłożenia (art. 24 u.z.p.), co stanowiło istotny instrument ochrony praw właścicieli (władających) nieruchomości, których przeznaczenie w miejscowym planie miało ulec zmianie. Użyty przez ustawodawcę zwrot "zawiadomienie na piśmie" należy rozumieć, jako dostarczenie imiennie każdemu ze wskazanych w art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy podmiotów pisemnej informacji na temat terminu wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu. Jednocześnie przywołany art. 18 ust. 2 pkt 5 u.z.p. należy traktować, jako przepis o charakterze bezwzględnie obowiązującym (ius cogens), a wobec tego brak jest możliwości dostarczenia informacji, dokonania powiadomienia inaczej, aniżeli w opisany w nim sposób (wyrok WSA w Poznaniu z 9 października 2019 r., sygn. akt IV/Po 314/19). Problematyka realizacji procedury planistycznej określone w art. 18 u.z.p. była przedmiotem orzecznictwa sądów administracyjnych, które jednolicie przyjęło, że brak powiadomienia strony o wyłożeniu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 u.z.p. skutkuje stwierdzeniem nieważności planu, w zakresie zgłoszonego żądania (por. wyroki: wyrok WSA w Rzeszowie z 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 1004/13; wyrok WSA w Rzeszowie z 2 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 1522/16; wyrok WSA w Poznaniu z 9 października 2019 r. sygn. akt IV Po 314/19; wyrok WSA w Rzeszowie z 22 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 962/19; wyrok WSA w Rzeszowie z 6.07.2021, sygn. akt II SA/Rz 95/21). Sąd odwołując się do poglądów zawartych w powołanych wyrokach, przy jednoczesnej ich aprobacie stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W sprawie postępowanie planistyczne zostało wszczęte i było prowadzone w trybie i na zasadach określonych w u.z.p. Analiza akt wykazała słuszność postawionego w skardze zarzutu. Wbrew stanowisku Organu wyartykułowanym w odpowiedzi na skargę, że skarżący otrzymał takie zawiadomienie, analiza nadesłanych dokumentów nie potwierdziła tego. Zwrócić należy uwagę, że w dacie podejmowania uchwały działka nr [...] stanowiła współwłasność skarżącego jego matki oraz brata PK. W aktach sprawy widnieje adnotacja o stosownym zawiadomieniu kierowanym do MK i SK. Skarżący podnosi, że w dacie skierowana zawiadomienia SK nie żył, z kolei figurujący na zawiadomieniu podpis, na pewno nie pochodzi od matki. Skarżący na dowód drugiej okoliczności nie przedstawił żadnych dowodów. Nie mniej jednak faktem jest skierowanie zawiadomienia do matki i nieżyjącego ojca SK, w miejsce którego weszli następcy tj. MK i dwójka synów: PK i JK. W dacie podejmowania uchwały i kierowania zawiadomienia działka [...] stanowiła współwłasność wyżej wymienionych. W związku z powyższym o prawidłowości kierowanego zawiadomienia decydowało prawidłowe wykonanie obowiązku w stosunku do wszystkich współwłaścicieli. Tymczasem z akt sprawy wynika, że to zostało skierowane wyłącznie do MK i nieżyjącego SK. O ile JK był małoletni i można było przyjąć, że skierowane do MK, będącej przedstawicielką ustawową, zawiadomienia mogłoby wywołać skutek prawny, to takiego skutku nie można już odnieść do pełnoletniego PK. W świetle powyższego zawiadomienie dotyczące działki [...] obarczone było wadą, z której Skarżący prawidłowo wywodzi skutek nieważności. Skoro PK, będący poprzednikiem prawnym skarżącego, nie został prawidłowo zawiadomiony, to wada ta odnosi się również do skarżącego jako następcy prawnego. Zatem właściciel działki [...] nie został skutecznie powiadomiony o wyłożeniu projektu planu w trybie art. 18 ust. 2 pkt 5 u.z.p. Z tego względu i w tym zakresie Sąd uznał skargę za zasadną. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie dotyczącym części działki nr [...]. O kosztach postępowania przed WSA Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200, 205 § 2 i 209 p.p.s.a. obejmując nimi wpis należny od skargi oraz wynagrodzenie fachowego pełnomocnika.