II SA/Rz 1290/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Piotr Godlewski Sędziowie NSA Małgorzata Wolska /spr./ WSA Magdalena Józefczyk Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2017 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję. Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] przyznał A. G., na jej wniosek, dodatek mieszkaniowy na okres od dnia [...] lipca 2016 r. do [...] grudnia 2016 r. w wysokości 39,48 zł miesięcznie płatnym zarządcy domu tj. A Sp. z o.o. Administracja Domów Mieszkalnych "[...]" ul. [...]; oraz ryczałt na zakup opału na okres od [...] lipca 2016 r. do [...] grudnia 2016 r. w wysokości 14,67 zł miesięcznie płatnym zarządcy domu tj. A Sp. z o.o. Administracja Domów Mieszkalnych "[...]" ul. [...]. Organ przyjął, że wnioskodawczyni spełnia kryteria ustawowe do przyznanie wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu szczegółowo przedstawił parametry przyjęte do wyliczenia dodatku mieszkaniowego. Podał, że wnioskodawczyni zajmuje lokal o pow. użytkowej - 51,66 m², przy 3 osobach w gospodarstwie domowym i dochodzie w wysokości 1041,08 zł, a więc nie przekraczającym 125% najniższej emerytury, tj. 1103,20 zł oraz wydatkach na powierzchnię użytkową wynoszących 437,48 zł. W odwołaniu A. G. nie zgodziła się z wydaną decyzją wnosząc o ponowne rozpatrzenie wniosku. Podała, że mieszka z dwójką dzieci. Z mężem nie są po rozwodzie, ale nie mieszkają razem. Podniosła, że dochód męża został doliczony do jej dochodu, lecz nie został podzielony na 4 osoby, lecz na 3. Wyjaśniła, że mąż pomaga jej w wychowywaniu dzieci (kupuje produkty spożywcze, pod jej nieobecność przypilnuje córki), ale nie "dostaje jego dochodu do ręki". Zwróciła uwagę na sytuację zdrowotną męża. Po rozpatrzeniu tego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W podstawie prawnej wskazało art. 1 ust. 1, art. 2, art. 17 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1659) i art. 138 § 1 (uwaga Sądu - brak podania: pkt) K.p.a. oraz art. 2, art. 3, art. 5, art. 6, art. 7 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 966 ze zm.). W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych dodatek taki przysługuje, jeżeli średni miesięczny dochód na 1 członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenia wniosku o przyznanie dodatku nie przekracza 125 % kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie wieloosobowym. Cytując dalszą część ww. przepisu SKO wskazało, że organ I instancji rzetelnie przeprowadził postępowanie i wyjaśnił przesłanki będące podstawą uzasadnienia decyzji, dokonał prawidłowych wyliczeń, mając na względzie ww. przepis. Kolegium zaznaczyło, że dodatek mieszkaniowy nie jest przyznawany uznaniowo, lecz jego wysokość podlega ścisłemu obliczeniu arytmetycznemu. SKO podało, że analiza zebranego materiału dowodowego wykazała, że dokonane prze organ ustalenia, jak i naliczenie należnego dodatku mieszkaniowego, są prawidłowe. Odnosząc się do zarzutów odwołania podało, że są one słuszne z punktu widzenia społecznego, lecz nie znajdują uzasadnienia prawnego. Brak rozwodu i osobne zamieszkiwanie chorego męża nie wyklucza zaliczenia jego dochodów do dochodów rodziny. W skardze, na tą decyzję, złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie A. G. wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów. Kwestionowanej decyzji zarzuciła naruszenie art. 3 i art. 6 ustawy o dodatkach mieszkaniowych oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zaliczenie do dochodów miesięcznych gospodarstwa domowego całości emerytury otrzymywanej przez męża, który nie jest członkiem gospodarstwa, gdyż faktycznie do niego nie należy i mieszka w innym miejscu z własną matką. Zarzuciła także naruszenie art. 4 wskazanej ustawy poprzez jego niezastosowanie przy obliczaniu średniego miesięcznego dochodu członka gospodarstwa domowego i przyjęcie, że dochody męża – który nie jest osobą stale zamieszkującą i gospodarującą w gospodarstwie domowym są uwzględniane przy obliczaniu średniego, miesięcznego dochodu o jakim mowa w art. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i powtórzyło argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sady administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 lipca 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej "P.p.s.a." sądy administracyjne badają, czy kwestionowany akt (tu decyzja) nie narusza prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Nadto badają, czy organ administracji nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością aktu z przyczyn określonych w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach, przy czym, jak wynika z przepisów art. 133 § 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd orzeka na podstawie akt sprawy i w graniach danej sprawy, nie będą jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zaskarżoną decyzję w omówionym zakresie Sąd doszedł do przekonania, że przy jej wydaniu zostały naruszone przepisy postępowania i dlatego nie może ona pozostać w obrocie prawnym. Naruszenie przepisów postępowania może polegać w szczególności na niedopełnieniu wynikających z tych przepisów obowiązków organu lub uniemożliwieniu stronie skorzystania z przysługujących jej uprawnień procesowych. Treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. jednoznacznie stanowi, że warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu jest ustalenie, iż stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyli treść decyzji. Wyrażona w art. 7 K.p.a. zasada prawdy obiektywnej oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością. Stosownie natomiast do przepisów art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Ocena dowodów powinna być, zgodnie z powołanym wyżej art. 80 K.p.a. oparta o wszechstronną analizę całokształtu materiału dowodowego. Dokonane na tej podstawie ustalenia powinny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji odpowiadającym warunkom określonym w art. 107 § 3 K.p.a. Przepis ten nakłada na wszystkie organy administracji publicznej obowiązek uzasadnienia faktycznego – w szczególności zawierającego wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej – i uzasadnienia prawnego (wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa), wydawanych decyzji. W ocenie Sądu, przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie były respektowane obowiązki proceduralne wynikające z powołanych wyżej przepisów, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Otóż w odwołaniu kwestionującym wydaną w pierwszej instancji pozytywną w istocie decyzję, tj. przyznającą na wniosek dodatek mieszkaniowy na okres lipiec – grudzień 2016 r. w wysokości 39,48 zł miesięcznie i ryczałt na zakup opału w wysokości 14,67 zł miesięcznie, płatne zarządcy domu (A SP. z o.o. Administracja Domów Mieszkalnych "[...]", ul. [...] w P.) A. G. podała, że mieszka z dwójką dzieci, z mężem nie ma rozwodu, ale "nie mieszkają razem", jednak do jej dochodu doliczony został dochód męża i "nie podzielono całego dochodu na 4 osoby tylko na 3", dochodu męża nie dostaje do ręki". Mąż pozostaje w leczeniu, nadto opiekuje się chorą matką i z nią mieszka. Tymczasem przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko organu II instancji, bez rozważenia i oceny powyższego zarzutu odnoszącego się do kryterium dochodowego przyznania dodatku mieszkaniowego (obliczenia średniego miesięcznego dochodu na jednego członka gospodarstwa domowego), poczytane być musi za zaniedbanie obowiązków proceduralnych tego organu. Skwitowanie zarzutów odwołania lakonicznym stwierdzeniem, iż są one słuszne z punktu widzenia społecznego, lecz nie znajdują uzasadnienia prawnego, czy więc zaskarżoną decyzją wadliwą z punktu widzenia wymogów określonych w art. 107 § 3 K.p.a. i wcześniej omówionych reguł procesowych, nie mogło uzyskać akceptacji Sądu. Z decyzji prawidłowo uzasadnionej (a więc z zachowaniem wymogów z art. 107 § 3 K.p.a.) musi wynikać między innymi, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego. Niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie oraz nieuzasadnienie decyzji w sposób właściwy, jak wcześniej wskazano, narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 1998 r., sygn. akt II SA 96/98, Lex nr 41681). Uznając w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji słuszność – "z punktu widzenia społecznego" - zarzutów odwołania z jednoczesnym stwierdzeniem, iż "nie znajdują uzasadnienia prawnego" organ nie przytoczył w tym zakresie żadnych przepisów prawa mogących wspierać to stanowisko, a co było jego obowiązkiem. W szczególności organ ten przy podejmowaniu rozstrzygnięcia w sprawie nie uwzględnił (pominął) unormowania art. 4 ustawy z 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych, zawierającego w swej treści definicję gospodarstwa domowego: "Przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby". Bez tego dotychczasowa ocena zarzutów odwołania nie może być wystarczającą, a przede wszystkim nie została dokonana – co nie budzi jakichkolwiek wątpliwości Sądu – z zachowaniem omówionych wyżej reguł postępowania. Słusznie więc w skardze wskazano na niezastosowanie przez organ cyt. wyżej przepisu ustawy. W rezultacie konieczne i zasadne stało się usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ (SKO) uwzględni wyrażoną powyżej ocenę popełnionych naruszeń.