II SA/Rz 1293/19
WyrokWSA w Rzeszowie2020-01-23
Skład orzekający: Piotr Godlewski, Joanna Zdrzałka, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia przez lekarza istnienia przeciwwskazań zdrowotnych, nawet jeśli strona kwestionuje te ustalenia medyczne?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, gdy stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych na podstawie ostatecznego orzeczenia lekarskiego. Organy te nie są uprawnione do merytorycznej weryfikacji medycznej orzeczenia lekarskiego, które stanowi dokument urzędowy korzystający z domniemania zgodności z prawdą.Stan faktyczny
Starosta cofnął A.P. uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A, B i T z powodu stwierdzenia przez lekarza istnienia przeciwwskazań zdrowotnych. A.P. odwołał się, argumentując, że jest osobą starszą i samotną, a prawo jazdy jest mu niezbędne do funkcjonowania, a jego stan zdrowia nie wpływa na zdolność prowadzenia pojazdu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, wskazując na brak kompetencji organów do weryfikacji orzeczenia lekarskiego. A.P. złożył skargę do WSA, powtarzając argumentację.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ WSA Magdalena Józefczyk Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Opioła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2019 r.nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami -skargę oddala-
II SA/Rz 1293/19
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] Starosta [...] cofnął AP uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A, B i T, nadając jednocześnie decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.
W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 341 z późn. zm.) – dalej: "u.k.p." oraz art. 104 i art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.) – dalej: "k.p.a.".
Organ I instancji podał, że decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] skierował AP na badanie lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W dniu 27 listopada 2018 r. do organu I instancji wpłynęło orzeczenie lekarskie z dnia 6 listopada 2018 r. nr [...], stwierdzające istnienie u AP przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których wymagane jest prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E i T. Na podstawie informacji uzyskanych od organu ustalono, że kierowca zwrócił się z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego, zgłosił się na wyznaczony termin badania odwoławczego, jednakże po konsultacji psychologicznej odstąpiono od dalszych badań. Oznacza to, że orzeczenie lekarskie z dnia 6 listopada 2018 r. nr [...] stało się ostateczne, a zatem organ, w myśl art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.k.p. był zobligowany do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami.
AP wniósł odwołanie od tej decyzji argumentując, że jest emerytem, samodzielnie prowadzącym gospodarstwo domowe. Prawo jazdy zostało mu wydane w 2001 r. i od tego czasu nie był sprawcą lub ofiarą jakichkolwiek zdarzeń drogowych. Zdaniem odwołującego, wiek nie powinien być podstawą do odebrania prawa jazdy kierowcy, który nie popełnił żadnego poważnego wykroczenia. Tym bardziej, że osobom samotnym i w podeszłym wieku samochód jest niezbędny do normalnego i sprawnego funkcjonowania. Odwołujący się podkreślił, że nie ma nikogo, kto mógłby zrobić mu zakupy lub zawieźć do lekarza, natomiast jego samochód wyposażony jest w automatyczną skrzynię biegów i jego prowadzenie nie sprawia żadnych trudności.
Decyzją z dnia [...] września 2019 r. [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
W motywach Kolegium podało, że orzeczenie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] z dnia 6 listopada 2018 r. nr [...] zostało wydane w trybie art. 75 ust. 1 pkt 5 u.k.p. i wiąże zarówno organ, który skierował osobę na badanie, jak i osobę badaną. Skoro treść wskazanego wyżej orzeczenia jest jednoznaczna i nie budzi wątpliwości, to obowiązkiem organu, wynikającym z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.k.p., było wydanie decyzji o cofnięciu odwołującemu uprawnień do kierowania pojazdami. Wyjaśnienia i zarzuty wniesione przez odwołującego nie mogły mieć wpływu na treść decyzji organu I instancji. Organy administracji nie są bowiem uprawnione do kwestionowania treści orzeczenia lekarskiego, ani do merytorycznej oceny stanu zdrowia kierowcy i jego wpływu na zdolność do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Organy nie posiadają stosownej wiedzy medycznej, pozwalającej na ocenę słuszności wydanego przez uprawnionego lekarza orzeczenia lekarskiego. Orzeczenie taki stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a., a więc jest dowodem tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, korzystającym przy tym z domniemania autentyczności i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim zaświadczone.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, AP wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Zdaniem skarżącego, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny sprawy. W skardze AP powtórzył w całości argumentacje przytoczoną w odwołaniu wniesionym od decyzji organu I instancji, eksponując, że jest osobą starszą, samotną i prawo jazdy jest mu niezbędne do normalnego funkcjonowania. Skarżący podał też, że ma kłopot z drżeniem rąk, jednak nie wpływa to na zdolność prowadzenia pojazdu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) - zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji następuje tylko wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a –c P.p.s.a. W sytuacji zaś występowania przesłanek przewidzianych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, Sąd stwierdza nieważność takiej decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził tego rodzaju wad i naruszeń, co skutkowało oddaleniem skargi.
Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji był art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 341, ze zm. – u.k.p.), który nakazuje staroście wydanie decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem.
W rozpoznawanej sprawie skarżący został skierowany na badania lekarskie decyzją Starosty [...] z dnia [...] lipca 2018 r., na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 ppkt b) u.k.p., w związku z otrzymaną informacją od lekarza ze Szpitala Rejonowego za pośrednictwem Policji o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia AP.
W dacie skierowania na badania i ich przeprowadzenie oraz w dacie orzekania w niniejszej sprawie przez Starostę [...] w I instancji obowiązywało w tym zakresie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców ( Dz. U. z 2014 r., poz. 949). Rozporządzenie to zostało zastąpione rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2019 r., poz. 1659), które weszło w życie z dniem 1 września 2019 r. , a więc obowiązywało w czasie, kiedy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] rozpoznawało odwołanie skarżącego i wydało zaskarżoną decyzję z dnia [...] września 2019 r. Zgodnie jednak z § 14 ust. 1 tego rozporządzenia "postępowania w sprawie wydania orzeczenia lekarskiego wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia przeprowadza się na podstawie przepisów dotychczasowych", co oznacza, że w rozpoznawanej sprawie właściwe jest rozporządzenie z dnia 17 lipca 2014 r.
W niniejszej sprawie skarżący poddał się badaniu lekarskiemu w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w [...] w dniu 6 listopada 2018 r. i orzeczeniem lekarskim nr [...] wydający je lekarz stwierdził istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami do których jest wymagane prawo jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B+E i T. Skarżący skorzystał z trybu odwoławczego określonego w art. 79 ust. 4 u.k.p., jednakże po wyznaczeniu terminu badania i przeprowadzeniu konsultacji psychologicznej odstąpiono od dalszych badań.
Orzeczenie WOMP w [...] stało się zatem ostateczne i było podstawą do wydania w niniejszej sprawie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w wymienionych w nich kategoriach, wobec jednoznacznego brzmienia art. 103 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy o kierujących pojazdami powołanego wcześniej. Decyzja wydawana w oparciu o ten przepis ma charakter związany, co oznacza, że wystąpienie wskazanej w tym przepisie okoliczności obliguje organ do wydania decyzji o określonej treści.
Należy podkreślić, że ostateczne orzeczenia lekarskie wydane w oparciu o wymienione rozporządzenie z 17.07.2014 r. nie podlegają merytorycznej weryfikacji przez organy administracji publicznej w prowadzonych przez nie postępowaniach o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami. Kontrola merytoryczna (pod względem medycznym) orzeczenia lekarskiego, z woli ustawodawcy możliwa jest wyłącznie w ramach postępowania odwoławczego prowadzonego przez uprawnione jednostki orzecznicze wymienione w § 11 ww. rozporządzenia.
Z tego też powodu zarzuty skargi dotyczące stwierdzonego schorzenia czy różnego rodzaju dysfunkcji (np. drżenia rąk), które zdaniem skarżącego nie mają wpływu na zdolność prowadzenia pojazdu, nie mogły odnieść zamierzonego rezultatu.
Należy zauważyć, że zakres i sposób przeprowadzania badań lekarskich w rozpoznawanej sprawie określa szczegółowo wymienione rozporządzenie, natomiast konkretnego schorzenia czy dysfunkcji stanowiących podstawę orzeczenia o stwierdzeniu istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami nie wymienia się w tym orzeczeniu, z uwagi na tajemnicę lekarską. Wynika to wyraźnie z treści wymienionych przepisów, w tym także załącznika nr 5 do ww. rozporządzenia, które określa wzór orzeczenia lekarskiego.
Niemożliwe jest wobec tego zakwestionowanie wydanego orzeczenie i formułowanie przez organy czy Sąd własnych, odmiennych ocen stanu zdrowia skarżącego.
Biorąc pod uwagę przytoczone okoliczności Sąd uznał, że postępowanie administracyjne w kontrolowanej sprawie zostało przeprowadzone prawidłowo, a zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa w sposób określony w art. 145 § 1 P.p.s.a.
Z tych względów, w oparciu o art. 151 P.p.s.a Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło