II SA/Rz 1299/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku J.W. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót budowlanych w celu doprowadzenia przebudowanego lokalu do stanu zgodnego z prawem postanawia odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Postanowieniem z dnia 10 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 1299/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę J. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania robót w celu doprowadzenia przebudowanego lokalu do stanu zgodnego z prawem, z powodu bezskutecznego upływu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Postanowieniem z dnia 16 marca 2018 r. sygn. akt II OZ 254/18 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na to postanowienie. Postanowienie doręczono skarżącemu w dniu 27 marca 2018 r. W dniu 3 kwietnia 2018 r. skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu wskazał, że wobec odrzucenia skargi przez WSA w Rzeszowie i oddalenia zażalenia przez NSA zmuszony jest do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, ponownie podnosząc, że nie otrzymał wezwania do uiszczenia wpisu. Wojewódzki Sąd administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: wniosek jako nieuzasadniony podlegał oddaleniu. Zgodnie z art 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "P.p.s.a."): jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W niniejszej sprawie J. W. domagając się przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi powoływał się na okoliczność, że kierowane do niego wezwanie do uiszczenia wpisu nie zostało skutecznie doręczone, w związku z powyższym nie miał świadomości co do istniejącego obowiązku i biegnącego terminu. Postanowieniem z dnia 16 marca 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie J. W. na postanowienie WSA z dnia 10 stycznia 2018 r. o odrzuceniu skargi z powodu nieuiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu Sąd II instancji stwierdził, że dokonane względem skarżącego doręczenie zastępcze odpowiada wymogom formalnym i brak jest w związku z tym podstaw do podważenia skutków tzw. domniemania doręczenia. Podkreślił, że skarżący nie obalił domniemania prawdziwości zwrotnego potwierdzenia odbioru, nie przeprowadził reklamacji przesyłki, nie poinformował o podjęciu takich działań i ich efektach. W skierowanym w następstwie tego postanowienia wniosku o przywrócenie terminu skarżący ponownie powołał się na fakt nieotrzymania wezwania. W orzecznictwie sądowym ukształtowany jest pogląd, że czynności procesowe polegające na złożeniu środka zaskarżenia od orzeczenia wydanego na skutek uchybienia przez stronę terminowi i wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności wykluczają się wzajemnie zarówno z powodu konkurencyjności zawartych w nich wniosków, zmierzających do wywołania przeciwstawnych skutków procesowych, ale i sprzeczności wewnętrznej ich podstaw. Wniosek o przywrócenie terminu jest oparty na ustaleniu, że do uchybienia terminowi doszło, jednakże nastąpiło to bez winy strony, która w takim wniosku wskazuje przyczyny usprawiedliwiające to uchybienie. Natomiast zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi na skutek uchybienia przez stronę terminu do dokonania czynności procesowej jest oparte na twierdzeniu, że do uchybienia nie doszło, a sąd zajął w tej kwestii błędne stanowisko (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 października 2015 r. sygn. akt II OZ 935/15; z 25 lutego 2016 r. sygn. akt II OZ 197/16; z 10 marca 2016 r. sygn. akt II OZ 209/16 oraz z 6 lipca 2016 r. sygn. akt II OZ 709/16; orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ulega zatem wątpliwości, że aby skutecznie rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu konieczne jest jednoznaczne stwierdzenie, że do uchybienia terminu doszło. W sytuacji gdy strona złoży zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi, początek biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi wyznaczać będzie data doręczenia orzeczenia rozstrzygającego w przedmiocie zażalenia ( postanowienie NSA z dnia 6 października 2015 r., sygn. akt II OZ 935/15). W świetle powyższego Sąd przyjął, że skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu w przewidzianym do tego terminie, który zgodnie z ostatnio powołanym postanowieniem rozpoczął bieg od doręczenia postanowienia NSA oddalającego zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi, co nastąpiło w dniu 27 marca 2018 r. Wniosek złożono w dniu 3 kwietnia 2018 r. ( data nadania). Natomiast skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Naczelny Sąd Administracyjny w powoływanym już postanowieniu z dnia 16 marca 2018 r., sygn. akt II OZ 254/18 przesądził, że do skutecznego doręczenia wezwania do uiszczenia wpisu od skargi doszło w dniu 20 grudnia 2017 r. i kwestia ta nie podlega aktualnie weryfikacji. Rolą skarżącego było przedstawienie okoliczności, które wskazywałyby na to, że pomimo skutecznego doręczenia, w sposób niezawiniony uchybił terminowi. Powołane przez skarżącego okoliczności tj., brak skutecznego doręczenia wezwania były już przedmiotem rozpoznania przez NSA i nie mogą być ponownie powoływane, tym razem jako podstawa wniosku o przywrócenie terminu. Pośrednio przesądza o tym wspomniana na wstępie konkurencyjność środków. Nie mogą być podstawą pozytywnego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu okoliczności negatywnie przesądzone w postanowieniu NSA rozpoznającym zażalenie. W świetle powyższego nie może usprawiedliwiać winy skarżącego nieodebranie wezwania, w sytuacji gdy NSA przesądził, że doszło do jego doręczenia. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art 86 §1 P.p.s.a.