II SA/Rz 13/09

WyrokWSA w Rzeszowie2009-09-17

Skład orzekający: Maria Zarębska-Kobak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie decyzji administracyjnej osobie zmarłej, z pominięciem jej spadkobierców, stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności tej decyzji?
Ratio decidendi
Doręczenie decyzji administracyjnej osobie zmarłej, z pominięciem jej spadkobierców, stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Takie doręczenie jest podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy ustalającą warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie brojlerni i zmianie sposobu użytkowania stodoły na tartak. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące negatywnego wpływu inwestycji na środowisko i jej działkę sąsiadującą. Kluczowym problemem okazało się doręczenie decyzji organu odwoławczego osobie zmarłej, z pominięciem jej spadkobierców, którzy uczestniczyli w postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, określił, że decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz K. K. zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w Rzeszowie w dniu 17 września 2009 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz K. K. kwotę 250,- zł /dwieście pięćdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 13/09 U Z A S A D N I E N I E Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2008 r. nr [...] wydana w wyniku odwołania K. K. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji pn.: przebudowa istniejącego budynku brojlerni wraz ze zmianą jego części sposobu użytkowania, zmiana sposobu użytkowania stodoły na tartak, przebudowa budynku na budynek produkcyjno-usługowy na rzecz Firmy D. – L. N. przewidzianej na działkach 448 i 449/5 położonych w miejscowości K. – utrzymująca w mocy w/w decyzję. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji powołano przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 4 ust. 2 pkt 2 i art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy zostało ustalone, że Wójt Gminy ustalił warunki zabudowy na wniosek L. N. działającej w imieniu Firmy D. na działkach nr ew. 448 i 449/5 położonych w miejscowości K. dla inwestycji polegającej na przebudowie istniejącego budynku wraz ze zmianą w jego części sposobu użytkowania na pomieszczenia produkcyjno-usługowe zakład drzewny, usługi tartaczne. Ustalił jednocześnie funkcję zabudowy i zagospodarowania terenu, warunki szczegółowe i zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, dotyczące warunków ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, szczegółowe zasady obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji oraz wymagania dotyczące osób trzecich. Linie rozgraniczające teren inwestycji wyznaczone zostały na mapie w skali 1:1000 literami ABCD, która stanowi część graficzną decyzji, wyniki analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków określone w art. 61 ust. 1-5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oznaczono w załączniku nr 2 tej decyzji. Warunki wynikające z uzgodnień projektu decyzji ustalił: z Starostą Powiatu [...] w zakresie ochrony gruntów rolnych i leśnych w zakresie melioracji wodnych; z Marszałkiem Województwa [...] w zakresie lokalizacji w terenie niezabudowanym; co do komunikacji - z [...] Zarządem Dróg Wojewódzkich. W toku postępowania pierwszoinstancyjnego zostało stwierdzone, że jeden z uczestników postępowania M. O., którego działki nr 454 i 456 graniczą z działkami projektowanymi zmarł dlatego też w jego miejsce na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia 31 października 2007 r. [...] weszli spadkobiercy jako uczestnicy tego postępowania, tj. rodzice B. i A. O. oraz rodzeństwo M. K. i J. O. i decyzja I instancji została m. in. im doręczona jako spadkobiercom w/w. W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego K. K. wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy wobec stwierdzenia, że proponowana inwestycja pogarsza warunki środowiskowe i wpłynie negatywnie na stan zdrowia ludzi z otoczenia, a ponieważ jej nieruchomość jest w bezpośrednim sąsiedztwie z nieruchomością, na której planowana jest inwestycja, zmiana sposobu zagospodarowania terenu wpłynie niekorzystnie na jej działkę. Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło odwołania i stawianych w nim zarzutów i utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zostało wyjaśnione, że art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym określa, że zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga ustalenia w drodze decyzji warunków zabudowy. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji wszczął postępowanie na wniosek złożony przez L. N. jako właścicielki przedsiębiorstwa D. złożony w dniu 22.06.2007 r. Zostały ustalone prawidłowo strony postępowania jak również dokonano prawidłowo analizy zabudowy terenu oraz dokonano stosownych uzgodnień. Zarzut odwołującej odnośnie uciążliwości planowanej inwestycji jest nieuzasadniony, albowiem w ocenie organu odwoławczego inwestycja nie wykracza poza zakres działki na której planowana jest inwestycja. Linie rozgraniczające teren inwestycji wskazują, w oparciu o uzgodnienia, że inwestycja zamyka się w granicach istniejącej zabudowy. W/w decyzja organu odwoławczego została doręczona stronom postępowania ustalonym przez organ I instancji, z pominięciem spadkobierców M. O., co wynika z wykazu dołączonego do zaskarżonej odwołaniem decyzji jak również zwrotnych potwierdzeń odbioru tej decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skarżąca K. K. nie sprecyzowała kierunku weryfikacji zaskarżonej decyzji, zakwestionowała decyzje obu instancji. W uzasadnieniu skargi podniosła, że działalność tartaczna w budynku byłej stodoły oddalonej od jej budynku mieszkalnego o 25 metrów wadliwie została oceniona przez organ II instancji, że nie wpłynie niekorzystnie na jej działkę. Również wskazała na zagrożenie pożarowe z tytułu tej działalności, czego faktem był pożar w styczniu 2006 r. i dzięki szybkiej akcji straży pożarnej i jego ugaszeniu nie doszło do zagrożenia jej budynków. Niebezpieczeństwo zapylenia w dalszym ciągu istnieje i chociażby z tego tytułu zmiana przeznaczenia tych budynków nie powinna być akceptowana przez organy orzekające w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu z przyczyn całkowicie odmiennych niż zostało w niej podniesione. Kontrola tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153 poz. 1270/ zwana dalej ustawa P.p.s.a. nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola zgodności z prawem decyzji przebiega w pewnej kolejności i punktem wyjścia jest w pierwszej kolejności badanie czy zaskarżony akt nie jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji zwalnia Sąd od udzielenia odpowiedzi na zarzuty złożone w skardze. Sąd rozpoznając skargę dopatrzył się w działaniu organu II instancji naruszeń prawa o których mowa w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. Charakter tych naruszeń uzasadnia rozpoznanie skargi w postępowaniu uproszczonym w oparciu o art. 119 § 1 i 120 P.p.s.a. W niniejszej sprawie stwierdzić należy, że decyzja organu I instancji m. in. została doręczona spadkobiercom M. O., tj. rodzicom jego B. O. i A. O. oraz rodzeństwu M. K. i J. O., którzy w toku postępowania weszli w jego miejsce jako uczestnicy postępowania na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w S. sygn. akt [...]. Natomiast organ II instancji rozpoznając odwołanie K. K. wydając zaskarżoną decyzję doręczył ją M. O., tj. skierował zaskarżoną decyzję do osoby nieżyjącej, z pominięciem jego spadkobierców. Tego rodzaju doręczenie decyzji, tj. skierowanie jej do osoby zmarłej, jest rażącym naruszeniem przepisu art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., dające podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wobec stwierdzenia, że zachodzą przyczyny określone w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. W takim stanie faktycznym sprawy Sąd był zobligowany do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. Określenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku znajduje wsparcie w art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono po myśli art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło