II SA/Rz 13/18
PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-02-06
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej zasiłku pielęgnacyjnego, w której strona jest zwolniona z mocy prawa z kosztów sądowych, należy rozpoznawać wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zasiłku pielęgnacyjnego jest bezprzedmiotowe, ponieważ strona jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata może zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego utrzymania, co zostało wykazane w niniejszej sprawie ze względu na niskie dochody, zadłużenie, stan zdrowia i niepełnosprawność wnioskodawczyni.Stan faktyczny
A. K. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego. Jednocześnie wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, wskazując na niskie dochody (emerytura), zadłużenie, zły stan zdrowia (depresja, znaczny stopień niepełnosprawności) i konieczność ponoszenia wydatków na leczenie. Do wniosku dołączyła dokumenty potwierdzające zadłużenie i stan zdrowia.Rozstrzygnięcie
I. Umorzono postępowanie w przedmiocie zwolnienia wnioskodawczyni od kosztów sądowych. II. Przyznano wnioskodawczyni A. K. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2018 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego - postanawia - I. umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia wnioskodawczyni od kosztów sądowych, II. przyznać wnioskodawczyni A. K. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
A. K. w sprawie ze swojej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Podała, że mieszka sama, bowiem pozostaje z mężem w separacji. Zwróciła uwagę na zły stan swojego zdrowia (depresja), co powoduje, że nie jest w stanie samodzielnie reprezentować swoich praw. Otrzymuje emeryturę w wysokości 1818,29 zł. Wskazała, że jest zadłużona w spółdzielni mieszkaniowej na kwotę 8 839,09 zł. Ma także dług w wysokości kilkunastu tysięcy złotych u osób fizycznych. Jako majątek skarżąca wskazała działkę rolną o pow. 0,6 ha (małżeńska wspólność ustawowa), zaś wydatki to: lekarstwa – 150 zł, ubezpieczenie – 50 zł, prąd – 50 zł, gaz – 25 zł. Dołączone przez wnioskodawczynię dokumenty potwierdzają zadłużenie wymienionej w spółdzielni mieszkaniowej. Wynika z nich także, iż skarżąca jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, niezdolną do pracy, wymagająca pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Postępowanie w przedmiocie zwolnienia wnioskodawczyni od kosztów sądowych umorzono w oparciu o art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1379 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Związane jest to z faktem iż sprawa zainicjowana skargą dotyczy zasiłku pielęgnacyjnego, a więc mieści się w kategorii spraw z zakresu pomocy i opieki społecznej, w których strony - ze względu na brzmienie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. – zwolnione są z obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Tym samym rozpoznawanie wniosku strony w tym zakresie było bezprzedmiotowe.
Natomiast żądanie ustanowienia zawodowego pełnomocnika rozpoznano mając na uwadze treść art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że przesłanką przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie tj. np. dotyczącym ustanowienia adwokata jest niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nakłada on jednocześnie na stronę obowiązek wykazania, że w takiej sytuacji faktycznie znajduje się.
Zdaniem rozpoznającej wniosek, A. K. wykazała, że poza zakresem jej możliwości płatniczych znajduje się pokrycie kosztów zawodowego pełnomocnika. Pomimo bowiem, że skarżąca pobiera świadczenie emerytalne, to jego część przeznaczana jest na pokrycie zadłużenia w spółdzielni mieszkaniowej, wynoszącego ponad 8 000 zł. Nie może także umknąć uwadze, że skarżąca jest osobą chorą, o znacznym stopniu niepełnosprawności, wymagającą pomocy w związku z niemożnością samodzielnej egzystencji. Powyższy stan zdrowia wymaga także leczenia, co wiąże się z określonymi wydatkami. Skarżąca oprócz mieszkania posiada tylko działkę rolną objęta małżeńską wspólnością majątkową (strona pozostaje z mężem w separacji). Oprócz zadłużenia związanego z mieszkaniem, posiada także dług u osób prywatnych o wielkości kilkunastu tysięcy złotych.
Biorąc powyższe pod uwagę uznano za zasadne przyznanie wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie ustanowienia dla niej adwokata, o czym orzeczono na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło