II SA/Rz 130/09

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. Z., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w pełnej ich wysokości, w sprawie ze skargi wyżej wymienionego, na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] grudnia 2008 r., nr [...], wydaną w sprawie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa ciągnika rolniczego, - postanawia - przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Sygn. II SA/Rz 130/09 Uzasadnienie M. Z. złożył do sprawy o sygn. II SA/Rz 130/09 wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Sprawa o podanej sygnaturze dotyczy skargi wyżej wymienionego na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej wydaną w sprawie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa ciągnika rolniczego. Postępowanie sądowe w sprawie II SA/Rz 130/09, nie zostało zakończone przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie (dalej WSA). Strona skarżąca, została zobowiązana do pokrycia wpisu sądowego w wysokości 200 zł. Oprócz tej kwoty strona może zostać w przyszłości zobowiązana do uiszczenia wpisów należnych z tytułu wniesienia zażalenia, skargi kasacyjnej czy opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia do wyroku WSA. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został uzasadniony poziomem wydatków oraz dochodów rodziny M. Z. Rodzina strony skarżącej składa się z dwóch osób. Oprócz skarżącego w skład gospodarstwa domowego wchodzi jego żona. Rodzina utrzymuje się z dochodów w wysokości 993,08 zł brutto (848,7 zł, netto). Dochód ten pochodzi z tytułu prawa do emerytury M. Z. Małżonka skarżącego nie uzyskuje dochodów. Członkowie rodziny zamieszkują w domu o pow. 99 m-. Skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości rolnej o pow. 5,34 ha. Na wezwanie referendarza sądowego z dnia 13 marca 2009 r. czy skarżący lub członkowie jego rodziny otrzymują dopłaty do gruntów rolnych, M. Z. odpowiedział, że zarówno on jak i jego małżonka takich dopłat nie otrzymują. Do tej odpowiedzi załączono kserokopię decyzji Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o wstrzymaniu M. Z. płatności dla gospodarstwa niskotowarowego z powodu niezłożenia oświadczenia o zrealizowaniu przedsięwzięcia. Wydatkami o charakterze niezbędnym rodziny Z. są: podatek od nieruchomości 74 zł rocznie, ubezpieczenie budynku 267 zł rocznie, składka na ubezpieczenie żony skarżącego 269 zł kwartalnie, zakup energii elektrycznej 202 zł za dwa miesiące, dostawa wody 202 zł na dwa miesiące, wywóz odpadów 22 zł kwartalnie, telefon 54,72 zł, ubezpieczenie sprzętu rolniczego 30 zł rocznie, zakup gazu 90 zł miesięcznie, opał na zimę 600 zł, lekarstwa 150 zł. Ponadto skarżący spłaca zobowiązania wobec banków na kwotę ok. 51,76 zł. miesięcznie. Strona spłaca również zadłużenie z tytułu korzystania z karty kredytowej. Stwierdzono, co następuje: Na gruncie obowiązujących przepisów postępowań sądowych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Regulacje postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nieposiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Należy dodać, że prawo pomocy może dotyczyć wyłącznie postępowania przed sądem administracyjnym i nie rozciąga się na postępowanie administracyjne. Przedstawiona przez wnioskodawcę sytuacja majątkowa i rodzinna usprawiedliwia zastosowanie instytucji prawa pomocy w zakresie zgłoszonego żądania. Na chwilę wydawania rozstrzygnięcia, M. Z. niewątpliwie spełnia warunki uzależniające przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym. Ustawowe warunki otrzymania tego rodzaju pomocy zostały wskazane przez prawodawcę w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a.). W myśl powołanego przepisu przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, jeżeli poniesienie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego spowodowałoby uszczerbek na poziomie koniecznego utrzymania wnioskodawcy oraz jego rodziny. O przyznaniu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) w pełnym zakresie decyduje liczba osób tworzących gospodarstwo domowe oraz wysokość dochodów, z których rodzina musi pokryć wydatki niezbędne. Do tych wydatków nie zostały zaliczone podane przez stronę ciężary zobowiązań pieniężnych wobec instytucji bankowych. Mają one charakter prywatnoprawny i nie mogą korzystać z pierwszeństwa spłaty wobec ciężarów publicznych. Pomimo tego, można być pewnym, iż podana przez skarżącego kwota łącznych dochodów, tj. 848 zł., jest kwotą niewystarczającą do pokrycia wszystkich kosztów finansowych niniejszego postępowania oraz pokrycia bieżących kosztów utrzymania dwuosobowej rodziny. Z tej kwoty nie można byłoby jednocześnie uiścić wpisu należnego z tytułu wniesienia skargi w wysokości 200 zł, jak również pokryć wydatki o znaczeniu podstawowym dla utrzymania koniecznego dwóch dorosłych osób. Ten sam wniosek dotyczy pozostałych kosztów i wydatków sądowych. Należy zwrócić uwagę, iż kwota dochodów rodziny nie przekracza poziomu wynagrodzenia minimalnego. Pozwala ona egzystować wyłącznie na granicy utrzymania koniecznego. Bez gospodarstwa rolnego, rodzina nie byłaby w stanie żyć nawet na tak niskim poziomie utrzymania jak przedstawiony we wniosku PPF. Ze względu na wysokość podanego dochodu, złej sytuacji finansowej rodziny Z. nie zmienia możliwość czerpania pożytków z gospodarstwa rolnego. Wnioskodawca udowodnił, że z tytułu posiadania gospodarstwa nie otrzymuje dopłat z funduszy publicznych. Ze względu na porę roku oraz przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności sprawy (pobawienie wnioskodawcy sprzętu rolniczego), trudno przypuszczać, aby prowadzenie gospodarstwa rolnego mogło aktualnie dostarczać rodzinie znaczących dochodów. Reasumując, ustalony w toku postępowania wyjaśniającego poziom życia wnioskodawcy nie pozwala uznać go za zdolnego do pokrycia choćby części kosztów sądowych sprawy II SA/Rz 130/09. Z wyżej powołanych względów orzeczono o zwolnieniu M. Z. od kosztów sądowych w pełnej ich wysokości w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.