II SA/Rz 130/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Joanna Zdrzałka po rozpoznaniu w dniu 12 Lipca 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu S.D. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 9 czerwca 2016 r. II SA/Rz 130/16 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi S.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego - p o s t a n a w i a - utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy Wnioskiem z dnia 19 maja 2016 r. S.D. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Uzasadniając zgłoszone żądanie wskazał na swoją trudną sytuację rodzinną i materialną. Podniósł, że jest osobą niepełnosprawną, bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Utrzymuje się jedynie z zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153 zł oraz prac dorywczych, z których uzyskuje średnio 350 – 450 zł. Jako stałe zobowiązania wskazał: kredyt – 150 zł, alimenty – 400 zł, czynsz za mieszkanie należące do matki – 380 zł, opłaty za media – 80 zł, wyżywienie – 400 zł, telefon i internet - 81 zł. Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2016 r. II SA/rz 130/16 referendarz sądowy w punkcie I umorzył postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych z uwagi na dyspozycję art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) dalej: "Ppsa", a w punkcie II odmówił ustanowienia adwokata z powodu niewykazania przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa. W ocenie referendarza wiarygodność złożonego przez skarżącego oświadczenia budziła wątpliwość, a zatem brak było podstaw do uwzględnienia zgłoszonego żądania. Deklarowane przez wnioskodawcę comiesięczne wydatki przewyższają bowiem jego deklarowane dochody i to bez wliczenia do wydatków czynszu za wynajem mieszkania oraz alimentów, których jak twierdzi, obecnie nie płaci. W sprzeciwie od powyższego orzeczenia S.D. podniósł, że jest osobą niepełnosprawną, nie posiada wiedzy z zakresu prawa administracyjnego, wobec czego winien otrzymać pomoc zawodowego pełnomocnika. Wyjaśnił również, że po śmierci matki otrzymał "pewne oszczędności", które jednakże juz zostały wykorzystane. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 i 2 Ppsa, rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach takich wniesienie sprzeciwu wstrzymuje wykonalność zarządzenia lub postanowienia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Skarżący ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata (art. 245 § 3 Ppsa). W myśl zatem art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa jego obowiązkiem było wykazanie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z uwagi na przedmiot sprawy z zakresu pomocy społecznej z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) Ppsa korzysta ona z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych i dlatego rozpoznanie wniosku w tym zakresie było zbędne w rozumieniu art. 249a Ppsa. Postępowanie podlegało zatem umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Jeżeli chodzi natomiast o kwestie ustanowienia adwokata to zasadnie referendarz sądowy przyjął, że skarżący nie wykazała przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa. Trudno bowiem za wiarygodne i racjonalne uznać twierdzenie o regulowaniu comiesięcznych rachunków za telefon i internet w wysokości 80 zł, przy osiąganych miesięcznych dochodach rzędu 500 – 600 zł. Sąd nie neguje, że posiadanie telefonu komórkowego jest w obecnych czasach niejako koniecznością dla normalnego funkcjonowania w społeczeństwie, niemniej mając na uwadze oferty operatorów telefonicznych jest możliwe zdecydowane obniżenie comiesięcznych kosztów z tego tytułu. W odniesieniu natomiast do posiadanego przez skarżącego dostępu do internetu stwierdzić należy, że nie jest to wydatek konieczny do zapewnienia utrzymania. Ponadto zarówno we wniosku, jak i nadesłanych później wyjaśnieniach oraz sprzeciwie, skarżący konsekwentnie unika szczegółowego wyjaśnienia swojej sytuacji materialnej, w szczególności w jaki sposób zapewnia sobie utrzymanie wydatkując więcej, niż posiada (zgodnie z deklarowanymi przez niego dochodami). Na marginesie Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawa prawną. Oznacza to, że Sąd w jest zobowiązany z urzędu i niezależnie od zarzutów skargi dostrzec wszystkie uchybienia kontrolowanej decyzji, które miały lub mogły mieć wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 § 1 i § 2 Ppsa, orzeczono o utrzymaniu zaskarżonego postanowienia w mocy.