II SA/Rz 1300/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej "[...]" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 23 lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie nałożenie kary pieniężnej za nieterminowe przedłożenie zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej "[...]" kwotę 457 zł /słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] Marszałek Województwa [...], działając na podstawie przepisów art. 79d) ust. 3 w zw. z art. 79c) ust. 3, art. 79d) ust. 4 i 5, art. 37 ust. 1 i 3, art. 36 ust. 1, art. 3 ust. 3 pkt 13 i pkt 22 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz.U. z 2010 r., nr 185, poz. 1243 z późn.zm.) oraz art. 53 §1, §3 i §4, art. 55 §1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 z późn.zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071, z późn.zm., dalej: "k.p.a."), nałożył na Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "[...]" w [...] karę pieniężną w kwocie 10.000,00zł za nieterminowe przedłożenie zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów za 2009 r., w terminie 14 dni od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu wyjaśniono, że obowiązek sporządzania zbiorczych zestawień o rodzajach i ilości posiadanych odpadów przez posiadacza odpadów oraz o sposobach gospodarowania nimi i o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania odpadów wynika z przepisów art. 36 ust. 1 i art. 37 ust. 1 ustawy o odpadach. Zestawienie za 2009 r. powinno zostać przedłożone do dnia 31 marca 2010 r., a termin ten określa art. 37 ust. 3 ustawy o odpadach. Tymczasem zestawienie zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 27 maja 2010 r. Organ wskazał jednocześnie, że ustawą z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw wprowadzono do ustawy o odpadach art. 79c ust. 3, który za nie nieterminowe przedstawienie zestawienia zbiorowego przewiduje karę pieniężną w kwocie 10.000,00zł. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła, że nie jest posiadaczem odpadów w rozumieniu ustawy o odpadach oraz nie ciąży na niej obowiązek ewidencjonowania odpadów i w tym zakresie zarzuca naruszenie przepisów art. 36 ust. 13 i §2 i §3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 grudnia 2001 r. w sprawie rodzajów odpadów lub ich ilości, dla których nie ma obowiązku prowadzenia ewidencji odpadów, oraz kategorii małych i średnich przedsiębiorstw, które mogą prowadzić uproszczoną ewidencję odpadów (Dz.U. z 2001 r., nr 152, poz. 1735) przez ich niezastosowanie. Ponadto organ niewłaściwe określił termin do złożenia zestawienia i wadliwie przyjął, że ukarana może być jednocześnie wytwórca i posiadaczem odpadów. Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "SKO w R." lub "Kolegium") utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, powołując w podstawie prawnej rozstrzygnięcia przepisy art. 138 §1 pkt 1) k.p.a. i art. 79c) ust. 3, art. 79d, art. 37 ust. 1 i 3, art. 36 ust. 1, art. 3 ust. 3 pkt 13 i pkt 22 ustawy o odpadach. W ocenie Kolegium decyzja Marszałka Województwa [...]nie narusza prawa. Obowiązek przedłożenia zbiorczego zestawienia o odpadach za 2009 r. ciążył na odwołującej i powinien zostać wykonany do dnia 31 marca 2010 r., tymczasem sporządzono je dopiero w dniu 27 maja 2010 r. SKO zwróciło uwagę, że w dniu 12 marca 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw, którą to do ustawy dotychczasowej o odpadach dodano Rozdział 9a Kary pieniężne. Przepis art. 79c ust. 3 ustawy przewiduje za nieterminowe złożenie zbiorczego zestawienia danych o odpadach karę pieniężną w kwocie 10.000,00zł. Decyzja wymiarowa nie ma charakteru uznaniowego, a obowiązek złożenia zestawienia istniał również uprzednio, tyle że od dnia 12 marca 2010 r. jego niewykonanie zagrożone jest karą pieniężną. Odwołująca prowadząca praktykę lekarską jest w ocenie organu wytwórcą odpadów medycznych w ilości zadeklarowanej w zestawieniu i jest ich posiadaczem w rozumieniu art. 3 ust. 3 pkt 22 ustawy o odpadach. Ze stanowiskiem tym nie zgodziła się skarżąca, zarzucając naruszenie przepisów art. 104, art. 105 oraz art. 6 i art. 7 k.p.a. przez zastosowanie niewłaściwej podstawy prawnej i nieodniesienie się do zarzutów odwołania, oraz naruszenie przepisów prawa materialnego – a to art. 3 ust. 1, 3 i 22, art. 36 ust. 1, art. 37 ust. 1 ustawy o odpadach przez ich zastosowanie oraz art. 36 ust. 13 i §2 i §3 w/w rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 grudnia 2001 r. przez ich niezastosowanie. Na tej podstawie wniosła o uchylenie obu skarżonych decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Z uzasadnienia skargi wynika, że skarżąca kwestionuje istnienie po jej stronie obowiązku składania przedmiotowego zestawienia danych o odpadach. W jej ocenie odpadem jest każda substancja lub przedmiot ujęte w załączniku nr 1 do ustawy o odpadach, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć lub do ich pozbycia jest obowiązany. Ustawa ta nie zawiera definicji odpadów medycznych, również nie został w niej określony zakres obowiązku pozbywania się takich odpadów, który uregulowano w aktach podustawowych dotyczących sprawozdawczości względem poszczególnych kategorii odpadów. NZOZ "[...]" może ponadto spełniać kryterium małego lub średniego przedsiębiorcy, który wytwarza do 100 kg odpadów niebezpiecznych lub innych odpadów w ilości do 5 ton rocznie. W ustawie dokonano rozróżnienia między prowadzeniem ewidencji odpadów, a możliwością ewidencjonowania odpadów w formie uproszczonej, które w ocenie skarżącej nie jest ewidencją w rozumieniu ustawy, a uregulowana jest w §2 i §3 w/ rozporządzenia z dnia 11 grudnia 2001 r. Natomiast nałożenie kary wiąże się z naruszeniem przepisu art. 37 ust. 1 ustawy o odpadach, który ma zastosowanie do prowadzącego ewidencję odpadów. Skarżąca podkreśliła również, że w poprzednim stanie prawnym nieterminowe złożenie zestawienia danych stanowiło wykroczenie, natomiast przedmiotową karę wprowadzono od dnia 12 marca 2010 r. W związku z zasadą pewności prawa powinny znaleźć do niej zastosowanie poprzednie regulacje prawne, skoro dotyczą obowiązków za 2009 r. Wymierzenie kary pieniężnej na podstawie przepisów art. 79c i art. 79d ustawy o odpadach narusza także przepisy Ordynacji podatkowej oraz zasady określoności obowiązku i oznaczalności zobowiązania podatkowego, skoro nowe uregulowanie prawne wprowadzono w trakcie roku rozliczeniowego. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w skarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 17 listopada 2011r., poprzednia sygn. akt: II SA/Rz 519/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w ww. sprawie w związku z pytaniem do TK, następnie podejmując je postanowieniem z dnia 7 grudnia 2013r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Poddana kontroli Sądu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja Marszałka Województwa [...] nie mogły się ostać ponieważ wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 października 2013 r. sygn. akt P 26/11 orzekł, że art. 79 c ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 185 poz. 1243) w brzmieniu obowiązującym od 12 marca 2010 r. do 19 lipca 2011 r., przez to, że przewiduje niepodlegającą miarkowaniu karę pieniężną w wysokości 10 000 złotych za nieterminowe przekazanie zbiorczego zestawienia danych o odpadach, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. W ocenie Trybunału Konstytucyjnego art. 79 c w związku z art. 79 d ust. 3 cytowanej ustawy jest natomiast zgodny z art. 2 w zw. z art. 184 Konstytucji oraz art. 2 w zw. z art. 42 ust. 2 i ust. 3 Konstytucji. Powołanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego stwierdzona została zatem niezgodność z art. 2 Konstytucji RP przepisu będącego podstawą wydanej w sprawie decyzji, a to art. 79 c ust. 3 w brzmieniu nadanym temu przepisowi ustawą z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw. Wyrok ten wszedł w życie z datą jego ogłoszenia (art. 190 ust. 3 Konstytucji RP, a stosownie do art. 190 ust. 4 Konstytucji orzeczenie o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego, na podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach stanowi podstawę wznowienia postępowania, uchylenie decyzji lub innego rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonym w przepisach właściwych dla danego postępowania. Takim przepisem właściwym w przypadku postępowania poddanego kontroli jest przepis art. 145 a § 1 k.p.a., zgodnie z którym można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą na podstawie którego wydana została decyzja. Stosowanie zaś, do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. Ponownie rozpoznając sprawę Marszałek Województwa [...] będzie miał na uwadze przepis art. 246 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. Z 2013 poz. 21), który do spraw wszczętych i niezakończonych nakazuje zastosowanie przepisów karnych oraz o karach pieniężnych w dotychczasowym brzmieniu z zastrzeżeniem art. 237. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w zw. z art. 145 a § 1 k.p.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na zasadzie przepisów art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 209 P.p.s.a. Na zasadzie przepisu art. 152 P.p.s.a. Sąd orzekł o tymczasowej ochronie rozstrzygnięcia.