II SA/Rz 1301/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M.B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. II SA/Rz 1301/17 U Z A S A D N I E N I E M.B. (dalej: Skarżący) wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w sprawie opisanej w sentencji niniejszego postanowienia zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na to, że kwota wpisu od skargi w wysokości 750 zł jest "zaporowa", nie ma takich pieniędzy, a rolnictwo którym się zajmuje podupada. Ma wartościowy sprzęt rolniczy, ale został on zakupiony z dotacji i nie można go spieniężyć. Skarżący opisał swoją sytuację związaną z prowadzeniem gospodarstwa. Podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, z którą prowadzi gospodarstwo rolne i córką, która poszukuje pracy. Jako majątek wskazał dom o pow. 120 m² o wartości ok. 170.000 zł oraz dom o pow. 60 m² darowany przez rodzinę, wymagający generalnego remontu, nieruchomości rolne o pow. ok. 30 ha i zadeklarowanej wartości ok. 400.000 zł, ok. 78 sztuk prosiąt, 13 sztuk bydła, 7 budynków gospodarczych, ciągnik rolniczy o wartości 120.000 zł, siewnik o wartości ok. 10.000 zł, czyszczarkę do zboża- 7000 zł. Wyjaśnił, że spłaca po 400 zł miesięcznie kredyt . Na bieżąco wspomaga się również kredytami na zakupy potrzebnych materiałów do produkcji rolniczej, poniósł szkody i straty w uprawach, które są nisko zrekompensowane. Co kwartał opłaca składki KRUS za siebie i żonę w wysokości 972 zł, za energię elektryczną ok. 800 zł za dwa miesiące, , gaz 200 zł na dwa miesiące, śmieci 100 zł na rok, podatek rolny 996 na kwartał, ubezpieczenie pojazdów: ciągnika 2x90 zł, przyczepy 80 zł, kombajnu 206 zł, samochodu 514 zł. Załączył zaświadczenie o statusie córki jako osoby bezrobotnej, potwierdzenia wpłat z tytułu ubezpieczenia pojazdów z 2015 r., opłat łącznego zobowiązania pieniężnego uiszczanego w ratach oraz opłat za energię elektryczną. Na wezwanie o dodatkowe oświadczenie o stanie majątkowym i możliwościach płatniczych, skierowane w ramach uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a., Skarżący podał, że nie jest w stanie podać dokładnie średniomiesięcznego dochodu z prowadzenia gospodarstwa, ale kwota ta nie przekracza 2000 zł miesięcznie, z czego spłaca kredyty. Podał, że zmuszony był zaciągnąć kredyt na 120.000 zł na budowę chlewni, która ma zapewnić dochody jego rodzinie. Płatność obszarowa za 2017 r. nie została jeszcze wypłacona. Otrzymywane kwoty nie pokrywają jednak faktycznych kosztów, nie są wystarczające. Wyjaśnił, że środki na rachunku bankowym pochodzą z kredytu preferencyjnego, niezbędnego do prowadzenia gospodarstwa. Skarżący załączył zaświadczenie o niekorzystaniu z pomocy społecznej, zaświadczenie o statusie podatnika podatku rolnego, decyzje w sprawie przyznania płatności za 2015 i 2016 r., umowy o kredyt w rachunku bieżącym dowody zapłaty łącznego zobowiązania pieniężnego, opłat za energię, KRUS, zestawienie transakcji związanych z działalnością rolniczą, zaświadczenie o zadłużeniu na kwotę 34.619,50 zł, wyciąg z rachunku walutowego (100,24 USD) oraz wyciąg z rachunku za okres od maja do grudnia 2017 r. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje: Prawo pomocy może zostać udzielone stronie, na której ciąży obowiązek poniesienia kosztów sądowych z uwzględnieniem wysokości tych obciążeń i jej możliwości finansowych. Dlatego przepisy regulujące kwestię zwolnień – powoływana wyżej ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują przyznanie prawa pomocy w zakresie jaki obejmował wniosek, tj. zwolnienia od kosztów sądowych – gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze przedstawiony wyżej stan faktyczny w odniesieniu do stanu majątkowego Skarżącego, referendarz postanowił odmówić przyznania prawa pomocy, uznając że Skarżący nie uprawdopodobnił spełnienia przesłanek przemawiających za przyznaniem takiej pomocy. Co do zasady przyznanie prawa pomocy jako instytucji o charakterze wyjątkowym nie może być nadużywane w sytuacji gdy strona posiada jakiekolwiek środki majątkowe lub dochody. Skarżący bez wątpienia dysponuje majątkiem o dużej wartości, co pozwala mu na zaciąganie zobowiązań wobec instytucji finansowych na cele związane z działalnością rolniczą. Analiza przepływów na rachunkach bankowych prowadzi do wniosków, że nie tylko pokrywa zobowiązania, ale osiąga wpływy z tytułu działalności rolniczej. Na dzień 21 grudnia 2017 r. saldo końcowe na rachunku pozostaje dodatnie: 24,511,49 zł. Trudno zatem dać wiarę, że Skarżący nie jest w stanie uiścić kwoty 750 zł tytułem wpisu od skargi. Uznać należałoby w zasadzie, że wydatek ten związany jest również z działalnością rolniczą Skarżącego; budynek wzniesiony był z przeznaczeniem również na skład narzędzi i sprzętu rolniczego. Podkreślić należy, że wnosząc sprawę na drogę postępowania sądowego strona musi przewidywać konieczność pokrycia określonych kosztów z tym związanych, zaś poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania nawet przy pewnym uszczerbku utrzymania koniecznego nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Dla tego rodzaju wydatków związanych z prowadzeniem procesu strona powinna znaleźć ich pokrycie, przez odpowiednie ograniczenie innych wydatków, nie będących niezbędnymi dla utrzymania. Jak wskazano przesłanką do udzielenia prawa pomocy w zakresie częściowym pod postacią zwolnienia od kosztów sadowych, jest wykazanie, że poniesienie pełnych kosztów postępowania nastąpiłby z uszczerbkiem utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Rozpoznający sprawę referendarz uznał, że Skarżący i jego rodzina takiego uszczerbku nie poniosą. Instytucja prawa pomocy ma charakter nadzwyczajny i korzystanie z niej zawężone zostało do ścisłego kręgu osób najbardziej potrzebujących pomocy, tj. rzeczywiście ubogich, pozbawionych środków do życia bądź posiadających takie środki, ale w bardzo ograniczonym zakresie. Skarżący natomiast dysponuje sporych rozmiarów majątkiem, ma do dyspozycji środki pieniężne z tytułu udzielonego mu kredytowania i osiąga dochody. W takiej sytuacji nie sposób uznać, że nie jest w stanie ponieść kosztów zainicjowanego postępowania sądowego. Reasumując, w przedstawionej sytuacji nie sposób nie wymagać partycypacji Skarżącego w kosztach sądowych zainicjowanego postępowania sądowego. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. . 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.