II SA/Rz 1305/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 5 lutego 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku "A." Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą [...] o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A." Sp. z o.o. w likwidacji na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 24 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę "A." Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych. W skardze kasacyjnej Spółki od powyższego orzeczenia zawarty został wniosek o zwolnienie od całości kosztów sądowych. Poza tym, do powyższego środka zaskarżenia dołączony został wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu (PPPr) z zaznaczonym zakresie żądania: zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek wskazuje, że Spółka znajduje się w trudnej sytuacji materialnej. Z uwagi na toczące się w urzędach celnych postępowania została postawiona w stan likwidacji. Nie posiada środków na uiszczenie łączących się ze sprawą kosztów. Kapitał zakładowy Spółki to 1 000 000 zł, a wartość środków trwałych to 50 837,58 zł. Za ostatni rok obrotowy Spółka poniosła stratę w wysokości 577 250,48zł. Jako stan konta bankowego Spółki podano kwotę 116,68 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: uwzględnienie żądania Spółki nie jest możliwe. Według brzmienia art. 199 ustawy z dnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", to strony postępowania sądowego mają obowiązek ponoszenia wszelkich związanych z nim kosztów. Zamierzając korzystać z drogi postępowania sądowego strona winna liczyć się więc z koniecznością uiszczenia stosownych, związanych z tym opłat. Wyjątkowo jednak, w przewidzianych przez ustawodawcę sytuacjach, możliwe jest uzyskanie wsparcia od Państwa. W myśl art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. prawo pomocy w częściowym zakresie, bowiem o takie właśnie ubiega się Spółka domagając się zwolnienia od kosztów sądowych, może zostać przyznane osobie prawnej, gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W brzmieniu tego przepisu zwraca uwagę użyte przez ustawodawcę sformułowanie "może", które nakazuje przy ocenie wniosku o prawo pomocy, jako instytucji stanowiącej wyjątek od zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania, dokładne rozważenie całokształtu okoliczności dotyczących sytuacji materialnej wnioskodawcy. Należy także mieć na uwadze, że pojęcie "środków", którym ustawodawca posłużył się w tym przepisie obejmuje nie tylko środki pieniężne, ale także środki trwałe czy kapitał zakładowy (por. B. Dauter, Zwolnienia od kosztów sądowych (w:) S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Warszawa 2007). W przypadku skarżącej Spółki wymienione pozycje wynoszą odpowiednio: 116,68 zł (stan konta bankowego), 50 837,58 zł (środki trwałe) oraz 1 000 000 zł (kapitał zakładowy). Na uwagę zasługuje także fakt, iż Spółka występuje w niniejszej sprawie za pośrednictwem zawodowego pełnomocnika – adwokata, koszty ustanowienia którego we własnym zakresie z pewnością będą wyższe od kosztów sądowych w niniejszej sprawie (aktualnie od wpisu od złożonej skargi kasacyjnej). Nadto, wspomniany adwokat występuje w imieniu Spółki również w trzech innych sprawach przed tut. Sądem, które nie zostały jeszcze zakończone (II SA/Rz 807/15, II SA/Rz 1356/15, II SA/Rz 1357/15) i reprezentował ją także w kilku innych, w których zapadły już orzeczenia (np. II SA/Rz 790/15, II SA/Rz 789/15). W uzasadnieniu wniosku Spółka akcentuje fakt, iż znajduje się w likwidacji. Powyższe samo w sobie nie może jeszcze automatycznie wskazywać na zasadność żądania prawa pomocy. Nie przesądza bowiem o braku środków na pokrycie kosztów postępowania. W myśl art. 282 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1030 ze zm.), czynności likwidacyjne obejmują zakończenie interesów bieżących spółki, ściągnięcie wierzytelności, wypełnienie zobowiązań i upłynnienie majątku spółki. Wynikająca natomiast z wniosku strata w kwocie 577 254,48 zł nie stanowi miarodajnego argumentu dla oceny faktycznej sytuacji finansowej wnioskodawcy. Stanowi bowiem tylko nadwyżkę kosztów nad przychodem, co skutkuje brakiem dochodu do opodatkowania, a w konsekwencji brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego. Należy także zwrócić uwagę, że Kodeks spółek handlowych daje rozwiązanie, przy pomocy którego, jeśli dany podmiot nie jest w stanie uzyskać z zewnątrz środków finansowych niezbędnych do działalności, może skorzystać z instytucji dopłat wspólników na rzecz spółki. Z rozwiązania takiego Spółka nie skorzystała, nie wyjaśniając jednocześnie przyczyn powyższego. Poza tym, na posiadanie przez Spółkę środków finansowych niezbędnych do sfinansowania jej udziału w niniejszej sprawie wskazuje także pośrednio fakt zapłaty przez nią kwoty 100 zł tytułem opłaty kancelaryjnej za odpis powołanego na wstępie wyroku tut. Sądu (a zatem już w czasie, kiedy Spółka znajdowała się w fazie likwidacji). Ze względu na powyższe uznano, że Spółka nie wykazała, by rzeczywiście znajdowała się w trudnej sytuacji materialnej, na która powołuje się we wniosku, a która uniemożliwiałaby jej samodzielne opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Dlatego też orzeczono o odmowie zwolnienia jej od kosztów sądowych na podstawie art.258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.