II SA/Rz 131/15

St. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] listopada 2014 r. Nr [...] w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych postanawia ustanowić dla skarżącego adwokata. Wyrokiem z dnia 11 czerwca 2015 r. WSA w Rzeszowie oddalił skargę J. M. na decyzję SKO [...] z dnia [...] listopada 2014 r. Nr [...]. Po doręczeniu uzasadnienia wyroku, skarżący, wskazując na zamiar wniesienia skargi kasacyjnej, wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na obowiązującym osoby fizyczne w postępowaniu sądowoadministracyjnym formularzu PPF zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazał, że nie stać go na zlecenie prowadzenia sprawy adwokatowi z wyboru, który musi sporządzić skargę kasacyjną. Jest osobą niepełnosprawną, bezrobotną, opiekującą się wymagającą całodobowej opieki matką (78 lat, po udarze, niedowład kończyn) i uczącą się córką. Miesięcznie do dyspozycji mają 1970 zł (skarżący - świadczenie pielęgnacyjne 520 zł, emerytura matki – 1200 zł, alimenty córki – 250 zł), z czego na zakup leków przeznaczają ok. 450 zł (z tego ok. 300 zł na leki dla matki, a 150 zł dla skarżącego i będącej alergikiem córki), wyżywienie ok. 900 – 1000 zł, opłaty za media – ok. 350 zł, zakup odzieży, obuwia, środków czystości – ok. 200 zł, edukację córki (w tym dojazdy do szkoły) – 200 zł, podatek rolny – 40 zł. Posiadane środki często okazują się niewystarczające i muszą pożyczać pieniądze od rodziny. Jako posiadany przez nich majątek skarżący wykazał położony na 18-arowej działce dom o pow. 60 m² (stanowiący własność córki) oraz odłogowane nieruchomości rolne o łącznej pow. 4 ha (należące do matki i córki). Jego samego obciąża zadłużenie w funduszu alimentacyjnym na kwotę 48 tys. zł. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych m.in. strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skoro przedmiot skargi objęty jest zakresem tego uregulowania, oznacza to, że wnioskodawcę jako osobę korzystającą z ustawowego zwolnienia nie obciążają w sprawie żadne związane z nią koszty sądowe. W tej sytuacji składanie wniosku o zwolnienie od nich należy uznać za zbędne, a on sam nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu. W tych okolicznościach wniosek o ustanowienie adwokata dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czego warunkiem jest wykazanie przez osobę wnioskującą, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana na podstawie powyższych informacji ocena całokształtu sytuacji materialnej i możliwości płatniczych J. M. wskazuje, że przesłanka ta została przez niego spełniona. Mimo braku obowiązku ponoszenia związanych ze sprawą kosztów sądowych, bez wątpienia nie posiada on i nie jest w stanie wygospodarować wystarczających środków finansowych, z których bez powodowania uszczerbku dla zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych swoich i osób wspólnie gospodarujących mógłby pokryć wydatki związane z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Skarżący wraz z domownikami posiada co prawda stałe źródła dochodów, niemniej jednak wg złożonego oświadczenia, są one w całości przeznaczane na bieżące utrzymanie ich i domu oraz leczenie, a często wręcz okazują się niewystarczające, zmuszając do korzystania z finansowego wsparcia innych członków rodziny. Wyszczególnione kwotowo wydatki nie nasuwają podejrzeń w odniesieniu do 3 osób, a przy tym praktycznie brak jest wśród nich takich, które można by ograniczyć lub zaniechać w celu poczynienia oszczędności pozwalających na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Wzgląd na wiek i stan zdrowia skarżącego oraz osób z którymi zamieszkuje nie pozwala przy tym na uznanie, że struktura ich dochodów i wydatków może ulec w najbliższej przyszłości znaczącej poprawie. W kontekście powyższego nie bez znaczenia pozostaje ciążące na skarżącym znaczne zadłużenie alimentacyjne i brak możliwości jego spłaty. Powyższe uzasadnia pozytywne ustosunkowanie się do jego wniosku o ustanowienie adwokata, którego w opisanej sytuacji nie jest w stanie ustanowić własnym staraniem, a czego jedynym wyznacznikiem są posiadane możliwości finansowe. Pozostaje to w ścisłym związku z celem prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania z wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień, w tym do kontroli instancyjnej wyroku sądu I instancji. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.