II SA/Rz 1314/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Piotr Godlewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2016 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej A. Z. kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w z. z art. 127 § 3 i art. 28 K.p.a., po rozpoznaniu odwołania J. S. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2015 r. znak: [...] ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego, umorzyło postępowanie odwoławcze. Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, Wójt Gminy [...], po rozpoznaniu wniosku A S.A. w W. Oddział w [...], wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] marca 2015 r. ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego p.n.: "Zagospodarowanie odwiertu [...]-[...] na działkach nr ewid. 1062, 600, 603, 634, 704/1, 712/1, 723/1, 667, 669/2, 661/3, 660/4, 660/3 położonych w S. Odwołanie od tej decyzji złożyli A. S. i J. S. Zawnioskowali o "anulowanie" decyzji, gdyż "przebieg trasy jest niezgodny z oczekiwaniem, zakłóci nową zabudowę a po przeprowadzeniu inwestycji działka nr 667 tylko w połowie będzie przydatna do zagospodarowania, przez co straci na swojej wartości". W związku z wątpliwościami do osoby która złożyła podpis pod ww. odwołaniem SKO wezwało wyżej wymienionych do wyjaśnienia tej kwestii. W odpowiedzi J. S. wyjaśnił, że to jego podpis widnieje pod odwołaniem. W tej sytuacji SKO wezwało A. S. do podpisania odwołania, a wobec okoliczności, że skarżąca nie uzupełniła ww. braku, postanowieniem z [...] lipca 2015 r. ([...]) stwierdziło niedopuszczalność odwołania A. S. Natomiast po rozpoznaniu odwołania J. S. wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. SKO umorzyło postępowanie odwoławcze. Powołując się na art. 127 § 1 K.p.a. wyjaśniło, że w pierwszej kolejności, po wpłynięciu odwołania, należy zbadać czy pochodzi ono od strony postępowania, tj. od podmiotu który legitymuje się przymiotem strony. Wyjaśniło, że ustawa z dnia 23 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 r., poz. 199 ze zm. – zwana dalej "u.p.z.p.") nie definiuje pojęcia strony w postępowaniu o ustalenie lokalizacji celu publicznego. Zatem krąg stron w takim postępowaniu ustala się na zasadach przewidzianych w art. 28 K.p.a. Stroną jest zatem każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. SKO wywiodło, że przymiot strony w postępowaniu o wydanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego mają: inwestor oraz właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości przez które przebiegać będzie planowana inwestycja – art. 53 ust. 1 u.p.z.p. SKO podkreśliło, że z akt sprawy wynika, że J. S. brał udział w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji, przysługiwało mu prawo własności działki nr 667 położonej w S., która objęta jest planowaną inwestycją. Dodało jednakże, że z analizy księgi wieczystej, prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [....] V Wydział Ksiąg Wieczystych, nr [...] (dostępna na stronach Ministerstwa), wynika, że obecnie właścicielem tej działki jest A. Z., na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] maja 2015 r. Kserokopia tej umowy przesłana została do organu odwoławczego przez Wójta Gminy [...]. W tej sytuacji Kolegium stwierdziło, że na skutek utraty tytułu prawnego do ww. nieruchomości, odwołujący J. S. utracił przymiot strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Zatem brak jest podstaw do merytorycznego rozpoznania odwołania, to zaś uzasadnia umorzenie postępowania odwoławczego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyła A. Z. wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 28 K.p.a. poprzez odmowę przyznania jej przymiotu strony, w sytuacji gdy jako właściciel nieruchomości, której dotyczy decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego, posiada interes prawny w przedmiotowej sprawie. Zarzuciła nadto: naruszenie art. 30 § 4 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak uznania skarżącej jako następcy prawnego podmiotu wnoszącego odwołanie; naruszenie art. 10 § 1, art. 9, art. 61 § 4 K.p.a. poprzez brak zapewnienia czynnego udziału strony w toczącym się postępowaniu, zaniechanie poinformowania jej o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym i umożliwienia jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Zakwestionowała także zastosowanie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. w sytuacji gdy brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania postępowania odwoławczego za bezprzedmiotowe. Zdaniem skarżącej, z chwilą nabycia działki stała się następcą prawnym w miejsce dotychczasowego właściciela, zatem z mocy prawa posiada przymiot strony w niniejszej sprawie i ma taki sam interes prawny w uczestnictwie w sprawie jak jej poprzednik prawny. Niezasadnym i błędnym było, w jej ocenie umorzenie postępowania odwoławczego przez SKO. Organ mimo posiadania wiedzy o zmianie właściciela nieruchomości, której dotyczyła decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego, całkowicie ją pominął. Stwierdziła, że organ odwoławczy winien zawiadomić następców prawnych o toczącym się postępowaniu, ewentualnie ustalić czy obecna właścicielka nieruchomości podtrzymuje odwołanie czy też je cofa, nadto zapewnić jej czynny udział w tym postępowaniu, poinformować o prawie wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. W okolicznościach sprawy organ zaniechał ww. czynności, co miało istotny wpływ na wynik sprawy W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i powołało się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym prawem. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania. Ustalenia stanu faktycznego nie budzą wątpliwości. Decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2015 r. ustalono lokalizację inwestycji celu publicznego. Odwołanie od tej decyzji złożyli A. i J. S., którzy byli stroną w tym postępowaniu. W dniu [...] maja 2015 r. J. S. zbył działkę nr 667, której dotyczy decyzja lokalizacyjna na rzecz A. Z. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., który spośród zamkniętego katalogu decyzji wydawanych prze organ odwoławczy na podstawie art. 138 K.p.a. przewiduje możliwość wydania przez ten organ decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze. W orzecznictwie NSA oraz w literaturze prawa podkreśla się, że z uwagi na brak wskazania w tym przepisie podstaw umorzenia postępowania odwoławczego, należy przesłanek bezprzedmiotowości tego postępowania upatrywać na gruncie art. 105 K.p.a. i stanowią je: cofnięcie odwołania (art. 137 K.p.a.) oraz ustalenie, że skarżący nie jest stroną. Przepis art. 105 K.p.a. określa podstawy umorzenia postępowania z urzędu oraz na wniosek. Zgodnie z § 2 art. 105 K.p.a. organ administracji publicznej może je umorzyć, gdy wystąpi o to strona, na żądanie której postępowanie zostało wszczęte i nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym. Podkreślenia wymaga, że w postępowaniu odwoławczym nie ma zastosowania art. 105 § 2 K.p.a. Ograniczenie zakresu stosowania w postępowaniu odwoławczym art. 105 K.p.a. jedynie do obiektywnej bezprzedmiotowości postępowania uzasadnione jest tym, ponieważ strona dysponuje możliwością cofnięcia odwołania. Nie ma zatem potrzeby przyznawania jej osobnego prawa do żądania umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 2 K.p.a. (K.p.a. – Komentarz). O bezprzedmiotowości postepowania odwoławczego świadczyć będą dwie okoliczności, a to cofnięcie odwołania lub ustalenie, że wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania administracyjnego. Jedynie te okoliczności będą uprawniały organ odwoławczy do zastosowania art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. Kontrola legalności decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. dokonywana przez sąd administracyjny nie obejmuje kontroli merytorycznego rozstrzygnięcia organu I instancji. Biorąc pod uwagę fakt, że w toku postępowania (po złożeniu odwołania od decyzji organu I instancji) w wyniku zbycia prawa własności nieruchomości objętej decyzją lokalizacyjną skarżąca wstąpiła do sprawy w charakterze strony, mając taki sam interes jak jej poprzednik prawny. Z uzasadnienia rozstrzygnięcia wynika, że odwołujący się wobec sprzedaży nieruchomości utracił przymiot strony. Organ pominął fakt, że nabywcy weszli w miejsce dotychczasowego właściciela. Przepis art. 30 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stanowi podstawy prawnej przeniesienia praw lub obowiązków administracyjnoprawnych, a umożliwia jedynie kontynuowanie postępowania gdy wskutek zbycia lub dziedziczenia następuje zmiana podmiotu stosunku materialnoprawnego – teza wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 5 listopada 1997 r., sygn. akt I SA/Lu 1373/96. A zatem nabywca nieruchomości A. Z. jest osobą, która wchodzi w miejsce zbywających. Wobec tego nie było żadnych podstaw do umorzenia postępowania odwoławczego. Z tych względów na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 105 § 1 w zw. z art. 30 § 4 K.p.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 K.p.a.