II SA/Rz 1314/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 listopada 2021 r. sprawy ze skargi S. P. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą [...] S. P. w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpoznania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej S. P. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą [...] S.P. w [....] kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej: "DIAS", "Dyrektor", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...], utrzymujące w mocy własne postanowienie z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...], wydane w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpoznania. Wydanie postanowienia poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: Decyzją z dnia [...] października 2020 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w [...] (dalej: "Naczelnik" lub) wymierzył SP (dalej: "skarżącej") karę pieniężną w wysokości 60 000 zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. W dniu 18 listopada 2020 r. skarżąca nadała w placówce operatora pocztowego, wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 1041), skierowane do DIAS za pośrednictwem Naczelnika, odwołanie od opisanej wyżej decyzji organu I instancji. Postanowieniem z dnia [...] grudnia nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wezwał skarżącą do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych odwołania poprzez złożenie dokumentu pełnomocnictwa obejmującego umocowanie MP do działania imieniem skarżącej, względnie ustanowienia pełnomocnika ogólnego na podstawie w myśl art. 138d i art. 138j § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 z późn. zm.) – dalej: "O.p.", pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpoznania. Z nadesłanych akt sprawy wynika, że przesyłki pocztowe zawierające ww. wezwanie, z uwagi na nieobecność adresatów, zostały złożone w placówce operatora pocztowego w dniu 5 stycznia 2021 r. Pomimo dwukrotnego awizowania przesyłki nie została podjęta zarówno przez skarżąca osobiście, jak i przez MP. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r. nr [....] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], działając na podstawie art. 169 § 1 O.p., pozostawił bez rozpoznania odwołanie skarżącej. Organ odwoławczy wskazał, że skutek doręczenia skarżącej oraz MP wezwania w przedmiocie uzupełnienia braków odwołania nastąpił z dniem 20 stycznia 2021 r. Wobec powyższego, skoro skarżąca w terminie do dnia 27 stycznia 2021 r. skarżąca nie przedłożyła dokumentu pełnomocnictwa obejmującego umocowaniu MP do działania imieniem skarżącej, to obowiązkiem organu było pozostawienie odwołania bez rozpoznania. We wniesionym zażaleniu skarżąca podniosła, że jej mąż – MP działał w postępowaniu pierwszoinstancyjnym jako pełnomocnik, na podstawie dokumentu pełnomocnictwa notarialnego. Organ I instancji nie kwestionował prawidłowego umocowania pełnomocnika skarżącej w toku prowadzonego postępowania. Tym samym brak było podstaw do wezwania skarżącej, gdyż wniesione odwołanie nie było obarczone brakami uniemożliwiającymi nadanie sprawie dalszego biegu. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia 3 lutego 2021 r. Powtarzając w całości stanowisko wyrażone w postanowieniu o pozostawieniu odwołania skarżącej bez rozpoznania organ odwoławczy wskazał dodatkowo, że z dołączonej do odwołania kserokopii pełnomocnictwa nie wynikało, ze obejmuje ono umocowanie pełnomocnika do działania imieniem skarżącej w postępowaniu odwoławczym. Wobec powyższego zarówno wezwanie do uzupełnienia braków odwołania, jak i pozostawienie odwołania bez rozpoznania – wobec niewywiązania się przez skarżącą z nałożonego na nią obowiązku – uznać należało za prawidłowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, SP wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem skarżącej, zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem 1. art. 138a § 1, art. 138b § 1 i § 3, art. 138d § 1, art. 138e § 1-4 O.p. w zw. z art. 32, art. 33 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.) – dalej: "K.p.a.", z wz. Z art. 37 § 1 i art. 39 pkt 1 – 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) – dalej: "P.p.s.a.", poprzez dowolną interpretację przepisów i dopuszczenie dokonywania przez pełnomocnika czynności w imieniu strony w toku postępowania, a następnie zakwestionowania skuteczności tych czynności wobec braku wymogów dotyczących formy i treści pełnomocnictwa, podczas gdy skarżąca od samego początku postępowania reprezentowana była przez pełnomocnika w osobie męża MP, na podstawie pełnomocnictwa notarialnego, przedłożonego przy pierwszej czynności; 2. art. 7a § 1, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 81 i art. 104 K.p.a. w z w. art. 138a § 1 O.p. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy oraz zinterpretowanie stanu sprawy na niekorzyść strony; 3. art. 7, art. 77, art. 107 § 3, art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 84 § K.p.a. w zw. art. 138a § 1, art. 138b § 1 i § 3, art. 138d § 1 138e § 1-4 O.p. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy i nieuwzględnienie, że pełnomocnik skarżącej działał na podstawie udzielonego pełnomocnictwa, skarżąca nie brała udziału w czynnościach, organ I instancji nie wezwał skarżącej do uzupełnienia braków pełnomocnictwa w toku postępowania oraz nie wezwał do zatwierdzenia czynności prawnych dokonanych przez pełnomocnika w toku całego postępowania, a zatem organ odwoławczy wydał rozstrzygniecie o charakterze dowolnym, co z kolei uniemożliwiło realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) – dalej: "P.p.s.a.", zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 138a § 1 O.p. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Stosownie zaś do art. 138c § 1 O.p., pełnomocnictwo wskazuje dane identyfikujące mocodawcę, w tym jego identyfikator podatkowy, dane identyfikujące pełnomocnika, w tym jego identyfikator podatkowy, a w przypadku nierezydenta - numer i serię paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość, lub inny numer identyfikacyjny, o ile nie posiada identyfikatora podatkowego, adres tego pełnomocnika do doręczeń w kraju, chyba że wskazuje adres do doręczeń elektronicznych, na który organy podatkowe mają doręczać pisma. Adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy wskazuje adres do doręczeń elektronicznych. Przepis art. 138c § 1 O.p. określa podstawowe elementy, które powinno zawierać pełnomocnictwo przedkładane w sprawach podatkowych. Są to: dane identyfikujące mocodawcę, dane identyfikujące pełnomocnika, podpis mocodawcy. Dane identyfikujące mocodawcę to przede wszystkim imię i nazwisko osoby fizycznej, a w przypadku osób prawnych i jednostek nieposiadających osobowości prawnej – nazwa takiego podmiotu i oznaczenie formy organizacyjnoprawnej. Dodatkowe dane identyfikujące to w przypadku osoby fizycznej miejsce zamieszkania, imiona rodziców, w przypadku zaś osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej – oznaczenie siedziby lub miejsca prowadzenia działalności, numer REGON. Dane identyfikujące pełnomocnika, którym może być tylko osoba fizyczna, to przede wszystkim imię i nazwisko. Ustawodawca wymaga także podania jego adresu do doręczeń w kraju, który nie musi być adresem zamieszkania. W realiach opisywanej sprawy, skarżąca była reprezentowana przez męża – MP w postępowaniu przed organem I instancji. Z akt sprawy wynika, że umocowanie do działania imieniem skarżącej organ I instancji wywiódł z dokumentu pełnomocnictwa z dnia 30 października 2015 r., udzielonego przed notariuszem (rep. A nr [...]). W dokumencie tym wskazano zarówno wymagane art. 138c § 1 O.p., dane skarżącej (adres zamieszkają, nr PSESL), jak i pełnomocnika (adres zamieszkania, nr PESEL). Ponadto w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości wskazano, że udzielone pełnomocnictwa obejmuje umocowanie do działania imieniem skarżącej przed "wszelkimi instytucjami, urzędami administracji rządowej i samorządowej we wszystkich sprawach", a także przed "Urzędem Skarbowym we wszystkich sprawach" i przed "Urzędem Celnym". Poświadczone za zgodność z oryginałem pełnomocnictwo to zalega na k. 23 kat organu I instancji (por. pismo DIAS z dnia 23 listopada 2021 r. w aktach sprawy). Ani skarżąca, ani jej pełnomocnik, ani organ I instancji umocowania wynikającego z tego pełnomocnictwa nie kwestionowali. Sposób, w jaki znalazło się ono w aktach organu I instancji jest więc obojętny dla stosunku pełnomocnictwa. Sąd stwierdza, że poprzez złożenie wskazanego wyżej dokumentu pełnomocnictwa, skarżąca wykazała skuteczne umocowanie jej pełnomocnika do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w [...] z dnia [...] października 2020 r. nr [...], wydanej w przedmiocie wymierzenia skarżącej kary pieniężnej w wysokości 60 000 zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Nie budzi również wątpliwości Sądu, że udzielone pełnomocnictwo uprawniało MP do reprezentowania skarżącej w postępowaniu odwoławczym przed Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej w [...]. Prawidłowo zatem organ I instancji uwzględnił w toku postępowania udzielone pełnomocnictwo, a sama skarżąca ma rację zarzucając niekonsekwencję i sprzeczność stanowisk organów podatkowych poprzez zakwestionowanie skuteczności i prawidłowości udzielonego pełnomocnictwa dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Oznacza to, że w realiach opisywanej sprawy brak było podstaw do wezwania skarżącej postanowieniem z dnia [...] grudnia nr [...] do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych odwołania poprzez złożenie dokumentu pełnomocnictwa obejmującego umocowanie MP do działania imieniem skarżącej, względnie ustanowienia pełnomocnika ogólnego. Skoro skarżąca skutecznie udzieliła pełnomocnictwa swojemu małżonkowi do reprezentowania jej przed wszelkimi organami we wszystkich sprawach, a dokument wykazujący to umocowanie i poświadczony przez notariusza został złożony do akt sprawy, to brak było w ogóle podstaw do przyjęcia, że wniesione odwołanie winno zostać uzupełnione o inne pełnomocnictwo. W konsekwencji organ odwoławczy nie miał podstaw do pozostawienia odwołania bez rozpoznania, bowiem nie było ono obarczone brakami formalnymi. Zaskarżone postanowienie z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] wydane zatem zostało z naruszeniem art. 169 § 1 O.p., poprzez jego błędne zastosowanie. Uchybienie to niewątpliwie miało wypływ na wynik sprawy, gdyż uniemożliwiło poddanie instancyjnej kontroli decyzji organu I instancji. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 1 P.p.s.a. Zasądzone koszty stanowią równowartość uiszczonego przez skarżącą wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań i wiążą organy orzekające w sprawie (art. 153 P.p.s.a.).