II SA/Rz 1315/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A. w N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. umarza postępowanie administracyjne w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania; III. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej A. w N. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej: "DIAS", "Dyrektor", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...], utrzymujące w mocy własne postanowienie z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...], wydane w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych odwołania. Wydanie postanowienia poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: Decyzją z dnia [...] października 2020 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego (dalej: "Naczelnik" lub) wymierzył S.P. (dalej: "skarżącej") karę pieniężną w wysokości 60 000 zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. W dniu [...] listopada 2020 r. skarżąca nadała w placówce operatora pocztowego, wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 1041), skierowane do DIAS za pośrednictwem Naczelnika, odwołanie od opisanej wyżej decyzji organu I instancji. Postanowieniem z dnia [...] grudnia nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie wezwał skarżącą do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych odwołania poprzez złożenie dokumentu pełnomocnictwa obejmującego umocowanie M.P. do działania imieniem skarżącej, względnie ustanowienia pełnomocnika ogólnego na podstawie w myśl art. 138d i art. 138j § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 z późn. zm.) – dalej: "O.p.", pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpoznania. Z nadesłanych akt sprawy wynika, że przesyłki pocztowe zawierające ww. wezwanie, z uwagi na nieobecność adresatów, zostały złożone w placówce operatora pocztowego w dniu [...] stycznia 2021 r. Pomimo dwukrotnego awizowania przesyłki nie została podjęta zarówno przez skarżąca osobiście, jak i przez M.P. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, działając na podstawie art. 169 § 1 O.p., pozostawił bez rozpoznania odwołanie skarżącej. Organ odwoławczy wskazał, że skutek doręczenia skarżącej oraz M.P. wezwania w przedmiocie uzupełnienia braków odwołania nastąpił z dniem [...] stycznia 2021 r. Wobec powyższego, skoro skarżąca w terminie do dnia [...] stycznia 2021 r. skarżąca nie przedłożyła dokumentu pełnomocnictwa obejmującego umocowaniu M.P. do działania imieniem skarżącej, to obowiązkiem organu było pozostawienie odwołania bez rozpoznania. Skarżąca wniosła zażalenie na opisane wyżej postanowienie z dnia [...] lutego 2021 r., kwestionując stanowisko organu odwoławczego. Jednocześnie w treści zażalenia zawarła wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych odwołania. Uzasadniając zgłoszone żądanie podniosła, że do dnia doręczenia postanowienia o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania nie miała wiedzy o kierowanych do niej wezwaniach do uzupełnienia braków odwołania. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił przywrócenia skarżącej terminu do uzupełnienie braków formalnych odwołania, wyznaczonego postanowieniem z dnia [...] grudnia nr [...]. Organ podał, że warunkiem uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu jest – stosownie do art. 162 § 1 O.p. – uprawdopodobnienie braku winy strony w niedotrzymaniu terminu, dokonanie czynności, której terminowi uchybiono oraz złożenie wniosku w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. DIAS wskazał, że 7-dniowy termin przewidziany na złożenie wniosku o przywrócenie terminu upłynął z dniem [...] stycznia 2021 r. bowiem skutek doręczenia postanowienia z dnia [...] grudnia 2020 r. nastąpił w dniu [...] stycznia 2021 r. Tymczasem skarżąca zwróciła się z wnioskiem dopiero po doręczeniu jej postanowienia z dnia [...] lutego 2021 r. W ocenie organu odwoławczego, gdyby skarżąca odebrała kierowaną do niej korespondencje, to powzięłaby wiedzę o nałożonym na nią obowiązku. Brak jest tym samym podstaw do przyjęcia, że w realiach opisywanej sprawy skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania. Ponadto skarżąca złożyła do akt sprawy kopię tego samego dokumentu pełnomocnictwa, a zatem nie dokonała czynności, której terminowi uchybiła. We wniesionym zażaleniu skarżąca zakwestionowała stanowisko organu odwoławczego o nieuprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu. Podniosła, że M.P. działał w postępowaniu pierwszoinstancyjnym jako pełnomocnik, na podstawie dokumentu pełnomocnictwa notarialnego. Organ I instancji nie kwestionował prawidłowego umocowania pełnomocnika skarżącej w toku prowadzonego postępowania. Tym samym uznanie dotychczas działającego w sprawie pełnomocnika za ustanowionego wadliwie oraz niepoinformowanie o tym fakcie skarżącej stanowi o braku jej winy w uchybieniu terminu. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] kwietnia 2021 r. Powtarzając w całości stanowisko wyrażone w postanowieniu o odmowie przywrócenia terminu organ odwoławczy wskazał, że skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu z uchybieniem 7 dniowego terminu, a ponadto nie dokonała czynności, której terminowi uchybiła i nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu. To zaś uniemożliwiało uwzględnienie żądania skarżącej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, S.P. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem skarżącej, zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem 1. art. 7a § 1, art. 8, art. 9, art. 1- § 1, art. 77 § 1, art. 81 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.) – dalej: "K.p.a." w zw. z art. 59 ust. 1 i 2a, art. 60, art. 61 w zw. z art. 138 a § 1 O.p. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy i zinterpretowanie stanu sprawy na niekorzyść strony; 2. art. 7, art. 77, art. 107 § 3, art. 10 § 1, art. 75 § 1, art. 78 § 1 i 2, art. 84 § K.p.a. w zw. art. 138a § 1, art. 138b § 1 i § 3, art. 138d § 1 138e § 1-4 O.p. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy i nieuwzględnienie, że skarżąca nie miała wiedzy o konieczności uzupełnienia braków odwołania, a także bezpodstawne przyjęcie, że przesyłka zawierająca postanowienie z dnia [...] lutego 2021 r. został skutecznie awizowana. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) – dalej: "P.p.s.a.", zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Wymaga podkreślenia, że wyrokiem z dnia 24 listopada 2021 r. II SA/Rz 1314/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] wydane w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania odwołanie skarżącej. W wyroku tym Sąd stwierdził, że skarżąca była reprezentowana przez męża – M.P. w postępowaniu przed organem I instancji. Z akt sprawy wynika, że umocowanie do działania imieniem skarżącej organ I instancji wywiódł z dokumentu pełnomocnictwa z dnia [...] października 2015 r., udzielonego przed notariuszem (rep. [...]). W dokumencie tym wskazano zarówno wymagane art. 138c § 1 O.p., dane skarżącej (adres zamieszkają, nr PSESL), jak i pełnomocnika (adres zamieszkania, nr PESEL). Ponadto w sposób nie budzący jakichkolwiek wątpliwości wskazano, że udzielone pełnomocnictwa obejmuje umocowanie do działania imieniem skarżącej przed "wszelkimi urzędami administracji rządowej i samorządowej we wszystkich sprawach", a także przed "Urzędem Skarbowym we wszystkich sprawach" i przed "Urzędem Celnym". Sąd uznał, że poprzez złożenie wskazanego wyżej dokumentu pełnomocnictwa, skarżąca wykazała skuteczne umocowanie jej pełnomocnika do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] października 2020 r. nr [...], wydanej w przedmiocie wymierzenia skarżącej kary pieniężnej w wysokości 60 000 zł z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. Ponadto Sąd stwierdził, że udzielone pełnomocnictwo uprawniało M.P. do reprezentowania skarżącej w postępowaniu odwoławczym przed Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej. Prawidłowo zatem organ I instancji uwzględnił w toku postępowania udzielone pełnomocnictwo, a sama skarżąca ma rację zarzucając niekonsekwencję i sprzeczność stanowisk organów podatkowych poprzez zakwestionowanie skuteczności i prawidłowości udzielonego pełnomocnictwa dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Oznacza to, że brak było podstaw do wezwania skarżącej postanowieniem z dnia [...] grudnia nr [...] do usunięcia w terminie 7 dni braków formalnych odwołania poprzez złożenie dokumentu pełnomocnictwa obejmującego umocowanie M.P. do działania imieniem skarżącej, względnie ustanowienia pełnomocnika ogólnego. Skoro skarżąca skutecznie udzieliła pełnomocnictwa swojemu małżonkowi do reprezentowania jej przed wszelkimi organami we wszystkich sprawach, a dokument wykazujący to umocowanie i poświadczony przez notariusza został złożony do akt sprawy, to brak było w ogóle podstaw do przyjęcia, że wniesione odwołanie winno zostać uzupełnione o inne pełnomocnictwo. W konsekwencji organ odwoławczy nie miał podstaw do pozostawienia odwołania bez rozpoznania, bowiem nie było ono obarczone brakami formalnymi. Co za tym idzie, brak było również podstaw do merytorycznego rozpatrzenia wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania. Zaskarżone postanowienie z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] wydane zatem zostało z naruszeniem art. 162 § 1 O.p., poprzez jego błędne zastosowanie. Uchybienie to niewątpliwie miało wypływ na wynik sprawy, gdyż uniemożliwiło poddanie instancyjnej kontroli decyzji organu I instancji. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Jednocześnie wobec uznania, że postępowanie administracyjne prowadzone w przedmiocie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania jest bezprzedmiotowe, Sąd umorzył je na podstawie art. 145 § 3 P.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 1 P.p.s.a. Zasądzone koszty stanowią równowartość uiszczonego przez skarżącą wpisu od skargi w kwocie 100 zł.