II SA/Rz 1319/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Elżbieta Mazur - Selwa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 1 lutego 2024 r. sprawy ze skargi A. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 19 maja 2023 r. nr SKO.4114/501/2023 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego – skargę oddala – Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z 19 maja 2023r. nr SKO.4114/501/2023, wydane w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. Wydanie zaskarżonego postanowienia poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: Decyzją z [...] października 2022r. nr [...] Burmistrz [...] (dalej: "Burmistrz" lub "organ I instancji") odmówił przyznania AH (dalej: "Skarżący") dodatku węglowego. Z akt administracyjnych wynika, że ww. rozstrzygnięcie doręczono Skarżącemu 13 października 2022r. i nie zostało zaskarżone w administracyjnym toku instancji. Wnioskiem z 15 lutego 2023r. Skarżący zwrócił się do Burmistrza o wznowienie postępowania zakończonego opisaną wyżej decyzją. Jako podstawę wznowienia wskazał art. 145 § 1 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.) – dalej: "K.p.a.", bez wyjaśnienia wskazanych okoliczności. Postanowieniem z [...] lutego 2023r. nr [...] organ I instancji odmówił wznowienia postępowania w sprawie uchylenia własnej decyzji z 10 października 2022r. o odmowie przyznania dodatku węglowego. Organ I instancji podał, że decyzję wydano na podstawie urzędowych dokumentów i informacji wynikających z prowadzonych przez organ rejestrów. Nie stwierdzono wystąpienia przesłanek do wznowienia postępowania. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienia Burmistrza podnosząc, że prawo do ogrzewania budynku w czasie niskich temperatur wynika z Konstytucji RP i jest prawem nadrzędnym nad przepisami ustawy z dnia 5 sierpnia 2022r. o dodatku węglowym (t.j. Dz.U. z 2023r. poz. 141 z późn. zm.) – dalej: "u.d.w.". Postanowieniem z 19 maja 2023r. nr SKO.4114/501/2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza. W uzasadnieniu podano, że wnioskodawca nie przedstawił żadnych dowodów lub dokumentów i nie wskazał jakichkolwiek okoliczności, które choćby uprawdopodobniały zaistnienie wskazanych we wniosku przesłanek wznowieniowych. Wobec powyższego, organ I instancji w pełni zasadnie odmówił wznowienia postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, AH wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji oraz o zobowiązanie organów do przyznania dodatku węglowego. Zaskarżonemu postanowieniu Skarżący zarzucił naruszenie: 1. art. 7, art. 77 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego i błędne przyjęcie, że w opisywanej sprawie nie zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania; 2. art. 145 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i odmowę wznowienia postępowania; 3. art. 2 ust. 15a, 15g i 15f u.d.w. poprzez ich niezastosowanie i nieprzyznanie Skarżącemu dodatku węglowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022r. poz. 2492). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.) - dalej: "p.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że skarga okazała się niezasadna. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte którąkolwiek z wad kwalifikowanych wyliczonych w art. 145 § 1 k.p.a. Wznowienie postępowania, w następstwie którego dochodzi do rozstrzygnięcia sprawy już raz rozpatrzonej co do istoty, stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych. Procedura tego nadzwyczajnego trybu wzruszania decyzji ostatecznych określona została przepisami art. 145 -152 k.p.a. W postępowaniu o wznowienia postępowania administracyjnego wyróżnia się etap wstępny, w którym wniosek o wznowienie postępowania poddaje się ocenie pod kątem dopuszczalności wznowienia postępowania, oraz postępowanie rozpoznawcze, którego celem jest ustalenie, czy istnieją podstawy wznowienia, a także etap rozstrzygania o losach decyzji zapadłej w postępowaniu, które zostało wznowione. Pierwszy etap postępowania o wznowienie polega na zbadaniu czysto formalnych przesłanek dopuszczalności wznowienia postępowania, w tym zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie czy wskazaniu ustawowej podstawy wznowienia. Postępowanie wstępne winno zakończyć się załatwieniem sprawy w trybie przewidzianym w art. 149 k.p.a., tj. poprzez wydanie przez właściwy organ postanowienia o wznowieniu postępowania (§ 1) bądź postanowienia o odmowie wznowienia (§ 3). W drugiej fazie postępowania (rozpoznawczej) organ po wznowieniu postępowania wydaje na podstawie art. 151 k.p.a. orzeczenie, którym: (1) odmawia uchylenia dotychczasowej decyzji (postanowienia), gdy ustali, że brak jest podstaw do jej uchylenia na mocy art. 145 §1, art. 145a lub 145b k.p.a.; (2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi wystąpienie podstaw do jej uchylenia na mocy art. 145 §1, art. 145a lub art. 145b i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy, (3) stwierdza wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa, gdy wystąpią przesłanki negatywne określone w art. 146 § 1 i 2 wyłączające dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania. Katalog przyczyn wznowienia postępowania, wymieniony w art. 145 §1, art. 145a i art. 145b k.p.a., ma charakter zamknięty co oznacza, że wznowienie postępowania nie jest dozwolone z jakichkolwiek innych przyczyn. Zasadne jest zatem twierdzenie, że wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter zawężający. Przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 k.p.a. można sprowadzić do dwóch zasadniczych, tj. braku obiektywności organu i braku dostatecznych informacji w sprawie. Wystąpienie tych przesłanek zobowiązuje organ do wznowienia postępowania bez względu na to, czy miały one wpływ na treść decyzji. Stopień, zakres, jak i skutki ewentualnego wpływu na treść danej decyzji podlegają bowiem ocenie organu dopiero po wznowieniu postępowania. Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: (1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności okazały się fałszywe, (2) decyzja została wydana w wyniku przestępstwa, (3) decyzja została wydana przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27, (4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, (5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję (6) decyzja została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, (7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2), (8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które następnie zostało uchylone lub zmienione. We wniosku z 15 lutego 2023r. skarżący przytoczył całą treść art. 145 §1 pkt 1-5 k.p.a., a pogrubioną czcionką oznaczył pkt 1) gdy dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe; i pkt 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Niezależnie od podania przyczyn mogących stanowić podstawę do wznowienia postępowania, przepisy k.p.a. określają również inne wymogi formalne niezbędne do skutecznego złożenia podania z żądaniem wznowienia postępowania. Stosownie do art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Dopiero pozytywne ustalenia w zakresie dochowania powyższego terminu, a także w zakresie istnienia legitymacji procesowej strony do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie (art. 28 k.p.a.) upoważniają organ do badania spełnienia przesłanki wznowieniowej i orzekania co do istoty sprawy. We wniosku skarżący nie podał żadnych okoliczności faktycznych na wykazanie, że w sprawie mogłoby nastąpić wznowienie postępowania. Dopiero pozytywna ocena okoliczności faktycznych i stwierdzenie, że zawierają się w zakresie przedmiotowych wskazanych przesłanek uzasadnia wznowienie postępowania. W zażaleniu wniesionym na postanowienie organu I instancji skarżący nie wskazał na żadne okoliczności, które można byłoby ocenić przez pryzmat przesłanek wznowieniowych. Wbrew twierdzeniom skarżącego w sprawie nie doszło do naruszenia przesłanek procesowych ani prawa materialnego to jest ustawy o dodatku węglowym, gdyż w postępowaniu w sprawie wznowienia nie była stosowana. Z uzasadnienia skargi wynika, że motywem do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania jest żądanie wypłaty dodatku węglowego. Sąd ponadto zwraca uwagę, że wniosek o wznowienie postępowania skarżący złożył w organie I instancji 16 lutego 2023r. Zgodnie z art. 2 pkt 9 u.d.w. wnioski o dodatek węglowy można było składać do 30 listopada 2022r. Z ust. 10 art. 2 wynika, że wnioski złożone po tym terminie pozostawia się bez rozpoznania. W tym stanie sprawy Sąd oddalił skargę jako niezasadną.